การถอดเป็นอักษรโรมัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษาต่าง ๆ สามารถถอดเป็นอักษรโรมันโดยวิธีการต่าง ๆ ที่ไม่เหมือนกันก็ได้ เช่นภาษาจีนกลางที่แสดงอยู่นี้

ในทางภาษาศาสตร์ การถอดเป็นอักษรโรมัน (อังกฤษ: Romanisation) คือการถอดคำพูดหรือคำเขียนที่ใช้ระบบการเขียนต่าง ๆ เป็นอักษรโรมัน (ละติน) โดยสำหรับคำเขียนใช้การทับศัพท์ สำหรับคำพูดใช้การถอดเสียง ซึ่งสามารถแบ่งเป็นสองประเภทย่อยได้อีก คือการถอดเสียงตามหน่วยเสียง (phoneme) และ การถอดเสียงให้สอดคล้องกับการออกเสียง (phonetic)

วิธีการถอดเป็นอักษรโรมัน[แก้]

การทับศัพท์[แก้]

วิธีการนี้แทนอักษรตัวหนึ่งของภาษานั้น ๆ ด้วยอักษรโรมัน แต่ไม่คำนึงถึงว่าผลสุดท้ายการออกเสียงจะออกมาเป็นเช่นไรเท่าไหร่นัก เพราะขึ้นอยู่กับการตีความของผู้อ่านเป็นสำคัญ ตัวอย่างเช่นคำว่า Tsunami ทำให้ผู้อ่านทราบพยางค์ของคะนะได้อย่างแม่นยำ แต่ยังคงต้องมีความรู้เพิ่มเติมเพื่อที่จะออกเสียงได้อย่างถูกต้อง ในกรณีนี้คือการรู้ว่า Tsu ออกเสียงเช่นไร

การถอดเสียง[แก้]

ตามหน่วยเสียง (phonemic)[แก้]

วิธีการนี้ทำให้ผู้อ่านโดยทั่วไปที่ไม่คุ้นเคยกับอักษรนั้น ๆ สามารถออกเสียงภาษาดั้งเดิมได้แม่นยำพอสมควร โดยการถอดเสียงตามแต่ละหน่วยเสียง และพยายามทำให้ผู้อ่านสามารถออกเสียงแต่ละหน่วยเสียงให้ใกล้เคียงกับหน่วยเสียงดั้งเดิมมากที่สุด

สอดคล้องกับการออกเสียง (phonetic)[แก้]

วิธีการนี้พยายามแทนทุกเสียงพูด (phone) ในภาษาดั้งเดิม โดยใช้ตัวอักษรพิเศษเพื่อพยายามถอดเสียงอย่างแม่นยำ แต่ข้อเสียคือทำให้ผู้อ่านทั่วไปไม่เข้าใจ ตัวอย่างเช่น สัทอักษรสากล

โดยรวม[แก้]

ตารางด้านล่างแสดงการถอดอักษรที่นิยมใช้มากที่สุดเป็นอักษรโรมัน อย่างไรก็ดียังมีวิธีการอีกหลายอย่างในการถอดเสียง

โรมัน กรีก รัสเซีย (ซีริลลิก) ฮีบรู อารบิก เปอร์เซีย คะตะกะนะ ฮันกึล
A A А ַ, ֲ, ָ َ, ا ا, آ
AE
AI י ַ
B ΜΠ, Β Б בּ ﺏ ﺑ ﺒ ﺐ ﺏ ﺑ
C Ξ
CH TΣ̈ Ч צ׳ چ
CHI
D ΝΤ, Δ Д ד ﺩ — ﺪ, ﺽ ﺿ ﻀ ﺾ د
DH Δ דֿ ﺫ — ﺬ
DZ ΤΖ Ѕ
E Ε, ΑΙ Э , ֱ, י ֵֶ, ֵ, י ֶ エ, ヱ
EO
EU
F Φ Ф פ (final ף ) ﻑ ﻓ ﻔ ﻒ
FU
G ΓΓ, ΓΚ, Γ Г ג گ
GH Γ Ғ גֿ, עֿ ﻍ ﻏ ﻐ ﻎ ق غ
H Η Һ ח, ה ﻩ ﻫ ﻬ ﻪ, ﺡ ﺣ ﺤ ﺢ ه ح ﻫ
HA
HE
HI
HO
I Η, Ι, Υ, ΕΙ, ΟΙ И ִ, י ִ دِ イ, ヰ
IY دِي
J TZ̈ ДЖ, Џ ג׳ ﺝ ﺟ ﺠ ﺞ ج
JJ
K Κ К כּ (final ךּ ) ﻙ ﻛ ﻜ ﻚ ک
KA
KE
KH X Х כ, חֿ (final ך ) ﺥ ﺧ ﺨ ﺦ خ
KI
KK
KO
KU
L Λ Л ל ﻝ ﻟ ﻠ ﻞ ل
M Μ М מ (final ם ) ﻡ ﻣ ﻤ ﻢ م
MA
ME
MI
MO
MU
N Ν Н נ (final ן ) ﻥ ﻧ ﻨ ﻦ ن
NA
NE
NG
NI
NO
NU
O Ο, Ω О , ֳ, וֹֹ ُا
OE
P Π П פּ (final ףּ ) پ
PP
PS Ψ
Q Θ ק ﻕ ﻗ ﻘ ﻖ غ ق
R Ρ Р ר ﺭ — ﺮ ر
RA
RE
RI
RO
RU
S Σ С ס, שׂ ﺱ ﺳ ﺴ ﺲ, ﺹ ﺻ ﺼ ﺺ س ث ص
SA
SE
SH Σ̈ Ш שׁ ﺵ ﺷ ﺸ ﺶ ش
SHCH Щ
SHI
SO
SS
SU
T Τ Т ט, תּ, ת ﺕ ﺗ ﺘ ﺖ, ﻁ ﻃ ﻄ ﻂ ت ط
TA
TE
TH Θ תֿ ﺙ ﺛ ﺜ ﺚ
TO
TS ΤΣ Ц צ (final ץ )
TSU
TT
U ΟΥ, Υ У , וֻּ دُ
UI
UW دُو
V B В ב و
W Ω ו, וו ﻭ — ﻮ
WA
WAE
WE
WI
WO
X Ξ, Χ
Y Υ, Ι, ΓΙ Й, Ы, Ј י ﻱ ﻳ ﻴ ﻲ ی
YA Я
YAE
YE Е, Є
YEO
YI Ї
YO Ё
YU Ю
Z Ζ З ז ﺯ — ﺰ, ﻅ ﻇ ﻈ ﻆ ز ظ ذ ض
ZH Ζ̈ Ж ז׳ ژ

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]