กษมา วรวรรณ ณ อยุธยา

คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา
เกิด	26 ตุลาคม พ.ศ. 2492 กรุงเทพมหานคร
สัญชาติ	ไทย
คู่สมรส	รศ.หม่อมราชวงศ์ชาญวุฒิ วรวรรณ
บุตร	หม่อมหลวงวรุตม์ วรวรรณ
บิดา มารดา	ศ.นพ.กษาน จาติกวณิช ท่านผู้หญิงสุมาลี จาติกวณิช

ดร.คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา อดีตเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) อดีตปลัดกระทรวงศึกษาธิการ อธิบดีกรมสามัญศึกษาคนสุดท้าย เลขาธิการคณะกรรมการการประถมศึกษา (กปช.) และตำแหน่งอื่นๆ อีกหลายตำแหน่งในกระทรวงศึกษาธิการ

ประวัติ

ดร.คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา (กษมา จาติกวณิช) เกิดวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2492 เป็นบุตรีเพียงคนเดียวของ ศาสตราจารย์นายแพทย์กษาน จาติกวณิช อดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลศิริราชและอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล กับ ท่านผู้หญิงสุมาลี จาติกวณิช นายกสมาคมติดตามการพัฒนาสตรีไทย เป็นหลานปู่ของ พลโท พระยาอธิกรณ์ประกาศ อดีตอธิบดีกรมตำรวจ ชื่อ "กษมา" หมายถึง ความอดทน อดกลั้น เป็นชื่อที่คุณปู่ตั้งให้ เพื่อให้หลานสาวมีชื่อคล้ายๆ กับบุตรชายของท่าน คือ กษม กษาน และเกษม

นางสาวกษมา จาติกวณิช สมรสกับรองศาสตราจารย์ หม่อมราชวงศ์ชาญวุฒิ วรวรรณ โอรสในหม่อมเจ้าโวฒยากร วรวรรณ และหม่อมจิตรา วรวรรณ ณ อยุธยา (พี่สาวของนายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี) มีบุตรด้วยกันคือ หม่อมหลวงวรุตม์ วรวรรณ

ดร.คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา นับได้ว่าเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในวงการการศึกษาของไทยคนหนึ่ง เคยดำรงตำแหน่งสำคัญๆ ในกระทรวงศึกษาธิการหลายตำแหน่ง อาทิ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เลขาธิการคณะกรรมการการประถมศึกษา อธิบดีกรมสามัญศึกษา อธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน ผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ อธิบดีกรมวิชาการ ฯลฯ

ต่อมาในเดือนกันยายน พ.ศ. 2552 ได้ยื่นหนังสือลาออกต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ โดยลาออกแบบไม่ขอเข้าร่วมโครงการเกษียณอายุราชการก่อนกำหนดเพื่อเปิดทางให้ผู้บริหารในสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้ขึ้นมาแทน ทั้งนี้คุณหญิงกษมา เกิดวันที่ 26 ตุลาคม 2492 และจะมีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ในปีนี้ แต่เพราะเกิดหลัง 30 กันยายน จึงจะเกษียณอายุราชการในปี 2553 ซึ่งคุณหญิงกษมา ได้รับพระราชทานพระนิพนธ์จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสครบ 5 รอบ มีความตอนหนึ่งว่า "คุณหญิงกษมา วรวรรณ เป็นนักการศึกษาที่มีความรู้สูง มีประสบการณ์ยาวนาน มีวิสัยทัศน์กว้างไกลการบริหารการศึกษา"

ประวัติการศึกษา

• ระดับประถมศึกษา โรงเรียนอาชีวะศิลป์
• ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย และ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
• ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย Prior's Field School ประเทศอังกฤษ
• ระดับปริญญาตรี Social Relations (Cum Laude) มหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ด (Harvard University) ประเทศสหรัฐอเมริกา
• ระดับปริญญาโท ทางครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ด ประเทศสหรัฐอเมริกา
• ระดับปริญญาเอก สาขา Educational Planning (วางแผนการศึกษา) มหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ด ประเทศสหรัฐอเมริกา
• วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่น 40 (วปรอ. 4010])

ประวัติการรับราชการ

• พ.ศ. 2527-2533 ผอ.กองแผน กรมการศึกษานอกโรงเรียน
• พ.ศ. 2533-2536 รองอธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน
• พ.ศ. 2536-2537 ผู้ตรวจราชการสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
• พ.ศ. 2537-2539 อธิบดีกรมวิชาการ
• พ.ศ. 2539-2540 อธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน
• พ.ศ. 2542 ผู้อำนวยการศูนย์ปฏิบัติการปฏิรูปการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
• พ.ศ. 2540-2543 เลขาธิการคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ
• พ.ศ. 2543-2545 อธิบดีกรมสามัญศึกษา
• พ.ศ. 2545-2546 ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
• พ.ศ. 2545-2546 นายกสภาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล
• พ.ศ. 2546-2547 เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
• พ.ศ. 2547-2549 ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
• พ.ศ. 2549-2552 เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

การดำรงตำแหน่งอื่นๆ

• ประธานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการ และสวัสดิภาพครู และบุคลากรทางการศึกษา
• นายกสภาสถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
• นายกสภามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล
• คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
• คณะกรรมการสำนักงานบริหารงานและพัฒนาองค์ความรู้
• คณะกรรมการเลือกตั้งสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย

การทำงานในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศ

คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา ได้เข้ามารับหน้าที่เป็นคณะกรรมการปฏิรูปประเทศ ภายหลังการชุมนุมของกลุ่มคนเสื้อแดง พ.ศ. 2553 ยุติลง ในช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2553 โดยทำหน้าที่ยกร่างแผนปฏิบัติการที่สามารถนำไปปฏิบัติ และแก้ไขปัญหาความอยุติธรรม และความเหลื่อมล้ำที่เกิดขึ้น ซึ่งคณะกรรมการดังกล่าวประกอบด้วยคณะกรรมการ จำนวน 19 คน ทำงานคู่ขนานไปกับคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูปประเทศ

ประกาศเกียรติคุณ

• รางวัล"ครุฑทองคำ" ผู้บริหารราชการพลเรือนดีเด่น ปี พ.ศ. 2538 จากสมาคมข้าราชการพลเรือนแห่งประเทศไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

• พ.ศ. 2545 - มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2546 - จตุตถจุลจอมเกล้า (จ.จ.)
• พ.ศ. 2548 - ตติยจุลจอมเกล้า (ต.จ.)
• พ.ศ. 2551 - เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ

ชีวิตส่วนตัว

ปัจจุบันอาศัยอยู่ที่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร

แหล่งข้อมูลอื่น

• ประวัติจากเว็บไซต์กระทรวงศึกษาธิการ
• ดร.กษมา วรวรรณ ณ อยุธยา ผู้นำ “ครู” ยุคปฏิรูป