เจ้าพระยามหาเสนา (เสน)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เจ้าพระยามหาเสนา (เสน)
สมุหพระกลาโหมสมัยอยุธยา
สมุหพระกลาโหมแห่งกรุงศรีอยุธยา
พ.ศ. 2301
ข้อมูลส่วนบุคคล
บิดาเจ้าพระยาเพ็ชร์พิไชย (ใจ)
มารดาท่านแฉ่ง
คู่สมรสท่านพวงแก้ว
ท่านบุญศรี
บุตร-ธิดาเจ้าพระยาอรรคมหาเสนา (บุนนาค)

เจ้าพระยามหาเสนา (เสน) เป็นบุตรชายของเจ้าพระยาเพ็ชร์พิไชย (ใจ) สมุหนายกในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ซึ่งสืบเชื้อสายจาก เจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) ขุนนางคนสำคัญในรัชสมัย สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม และ สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

ประวัติ[แก้]

เจ้าพระยามหาเสนา (เสน) เป็นบุตรคนที่ 3 ของเจ้าพระยาเพ็ชร์พิไชย (ใจ) กับท่านแฉ่ง โดยท่านมีพี่สาวคนหนึ่งชื่อ แก้ว ได้แต่งงานกับ เจ้าพระยามหาเสนา ที่สมุหพระกลาโหมในรัชสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศและมีบุตรด้วยกันถึง 3 คนโดยคนสำคัญที่สุดชื่อ ปลี ซึ่งต่อมาคือ เจ้าพระยามหาเสนา สมุหพระกลาโหมคนแรกในรัชกาลที่ 1 โดยท่านได้รับราชการในวังหน้าตั้งแต่สมัยเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศ (เจ้าฟ้ากุ้ง)โดยได้เป็นที่ พระยาเสน่หาภูธร จางวางมหาดเล็กต่อมาเมื่อเจ้าฟ้ากุ้งสิ้นพระชนม์พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศจึงโปรดเกล้าสถาปนา เจ้าฟ้าดอกเดื่อ กรมขุนพรพินิตพระราชโอรสองค์เล็กขึ้นเป็นพระมหาอุปราชแทนพร้อมกับแต่งตั้งพระยาเสน่หาภูธรขึ้นเป็น พระยาจ่าแสนยากร จางวางกรมมหาดไทยต่อมาเมื่อพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศสวรรคตในปีพ.ศ. 2301พระมหาอุปราชจึงขึ้นครองราชย์แทนทรงพระนามว่า สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร พร้อมกันนั้นโปรดให้แต่งตั้งข้าหลวงเดิมหลายท่านเป็นขุนนางชั้นผู้ใหญ่รวมทั้งพระยาจ่าแสนยากร (เสน)ด้วยโดยเฉพาะพระยาจ่าแสนยากรนั้นโปรดเกล้าให้เป็น เจ้าพระยามหาเสนาที่สมุหพระกลาโหมอัครมหาเสนาบดีปักษ์ใต้ เช่นเดียวกับพี่เขยของท่าน

บุตร-ธิดา[แก้]

ด้านชีวิตครอบครัวของท่านท่านสมรสกับ ท่านพวงแก้ว ธิดาเจ้าพระยาธรรมาธิกรณ์ (ขุนทอง) มีบุตรธิดารวม 4 คน ได้แก่

  1. เป็นหญิงชื่อ เป้า
  2. เป็นหญิงชื่อ แป้น
  3. เป็นหญิงชื่อ ทองดี (หญิงทั้ง 3 คนพม่าเอาตัวไป ในคราวเสียพระนครศรีอยุธยา)
  4. เป็นชายชื่อ บุญมา ต่อมาคือ เจ้าพระยาอรรคมหาเสนา สมุหพระกลาโหม ในสมัยรัชกาลที่ 2

ต่อมาท่านสมรสอีกครั้งกับ ท่านบุญศรี มีบุตรชาย 1 คน ได้แก่

  1. บุนนาค ซึ่งต่อมาคือ เจ้าพระยามหาเสนา (บุนนาค) สมุหพระกลาโหมคนที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

และภรรยาอีกคนชื่อ จำรูญ มีบุตรด้วยกัน 3 คน ได้แก่

  1. เป็นหญิงชื่อ จำเริญ (เป็นท่านผู้หญิงในเจ้าพระยาอินทราภัย มีบุตรหลานสืบสกุลอีกมาก)
  2. เป็นชายชื่อ จำรัส ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในกรมพระราชวังบวร ได้โปรดเกล้าให้มีบรรดาศักดิ์หลวงรักษ์เสนา
  3. เป็นหญิงชื่อ รัศมี เป็นพระสนมในกรมพระราชวังบวร เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศ กรมขุนเสนาพิทักษ์ มีพระราชโอรสองค์หนึ่ง มีพระนามว่า พระองค์เจ้าศรสังข์ เมื่อคราวเสียพระนครศรอยุธยา พระองค์เจ้าศรีสังข์ได้หนีไปอยู่เมืองบันทามาศ อาณาเขตประเทศเขมร