พุทราจีน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พุทราจีน
ZiziphusJujubaVarSpinosa.jpg
ต้นพุทรา
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
ไม่ถูกจัดอันดับ: Angiosperms
ไม่ถูกจัดอันดับ: Eudicots
ไม่ถูกจัดอันดับ: Rosids
อันดับ: Rosales
วงศ์: Rhamnaceae
สกุล: Ziziphus
สปีชีส์: Z.  jujuba
ชื่อทวินาม
Ziziphus jujuba
Mill.
ชื่อพ้อง[1]
  • Paliurus mairei H. Lév.
  • Rhamnus jujuba L.
  • Rhamnus soporifera Lour.
  • Rhamnus zizyphus L.
  • Ziziphus mauritiana Lam.
  • Ziziphus muratiana Maire
  • Ziziphus nitida Roxb.
  • Ziziphus orthacantha DC.
  • Ziziphus poiretii G.Don nom. illeg.
  • Ziziphus rotundata DC.
  • Ziziphus sativa Gaertn.
  • Ziziphus sinensis Lam.
  • Ziziphus soporifera (Lour.) Stokes
  • Ziziphus tomentosa Poir.
  • Ziziphus trinervia Roth nom. illeg.
  • Ziziphus vulgaris Lam.
  • Ziziphus zizyphus (L.) H.Karst.
พุทราจีนแห้ง
ผลพุทราจีน (Ziziphus zizyphus)

พุทราจีน (อังกฤษ: jujube; พันธุ์ที่มีเปลือกสีน้ำตาลเข้มเรียก อังกฤษ: red date; Chinese date; ชื่อวิทยาศาสตร์: Ziziphus jujuba) ภาคอีสานเรียก บักทันหรือหมากกะทัน ภาคเหนือเรียกมะตัน มะตันหลวง นางต้มต้น ภาษาจีนเรียก เป้กเลี้ยบ อินเดียเรียก เบอร์[2] เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ในวงศ์ Rhamnaceae เป็นไม้ยืนต้นมีหนาม มักมีเป็นคู่ โดยตรงทั้งสองอันหรือตรงอันหนึ่ง โค้งอันหนึ่ง ผลมีเมล็ดเดียว ผิวเรียบ[3] ส่วนใหญ่ผลสุกจะเป็นสีเหลือง ยกเว้นบางพันธุ์ที่เป็นสีแดงเข้ม มีทั้งพันธุ์ผลเล็กและผลใหญ่

พุทราจีนมีถิ่นกำเนิดในประเทศจีนตอนเหนือ มีการบริโภคในประเทศจีนมาเมื่อ 4,000 ปีที่แล้ว ในอินเดียปลูกพุทรามาก่อนสมัยพุทธกาล ซึ่งมีกล่าวถึงในบันทึกของหลวงจีนยวนชางที่เดินทางไปอินเดียเมื่อราว พ.ศ. 1172 ในกรีกเป็นที่รู้จักตั้งแต่สมัยโฮเมอร์ โดยมีกล่าวถึงพุทราในโอดิสซี [2]

พันธุ์พุทราจีน[แก้]

พันธุ์พุทราจีนที่มีปลูกในประเทศไทยได้แก่ [2]

  • พันธุ์พื้นเมือง แบ่งเป็นพันธุ์ลูกเกดและพันธุ์ไข่เต่า ใบขนาดเล็ก กลม ผลรีหรือกลมแป้น เปลือกบาง เนื้อหยาบสีเหลือง รสเปรี้ยวและฝาดอมหวาน
  • พันธุ์สามรส ใบเล็กยาวรี หนา ผลทรงกลมแป้น เปลือกบาง เนื้อละเอียดสีขาวกรอบ
  • พันธุ์เจดีย์ หรือพันธุ์ปากน้ำ เป็นลูกผสมของพันธุ์พื้นเมืองกับพันธุ์จากอินเดีย ถิ่นกำเนิดอยู่ที่สมุทรปราการ
  • พันธุ์บอมเบย์ นำเข้ามาจากกัลกัตตา ใบยาวรี ปลายแหลม ผลยาวรี เปลือกบางเป็นมัน เนื้อเหลือง ละเอียด หวานกรอบ
  • พันธุ์เหรียญทอง ใบใหญ่ยาว ผลใหญ่ทรงกลมคล้ายแอปเปิล เปลือกหนา ผิวหยาบ เนื้อขาวละเอียด หวานกรอบ มีกลิ่นหอม
  • พันธุ์แอปเปิล ใบใหญ่รูปหัวใจ ผลใหญ่ กลมแป้น เปลือกหนาใส สีเขียวเข้มเนื้อสีขาว กรอบละเอียด หวานอมเปรี้ยว
  • พันธุ์สาลี่หรือพันธุ์บอมเบย์ยักษ์ ใบใหญ่ ผลทรงคล้ายสาลี่ ผลใหญ่กว่าพันธุ์อื่น เปลือกบาง ผิวเหลือง เนื้อสีเหลือง ค่อนข้างหยาบ หวานกรอบ เนื้อมาก
พุทราจีนดิบ (NDB NO:09146)
คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 กรัม (3.5 ออนซ์)
พลังงาน 331 kJ (79 kcal)
20.23 g
0.20 g
1.20 g
วิตามิน
วิตามินเอ 40 IU
ไทอามีน (บี1)
(2%)
0.020 mg
ไรโบเฟลวิน (บี2)
(3%)
0.040 mg
ไนอาซิน (บี3)
(6%)
0.900 mg
วิตามินบี6
(6%)
0.081 mg
วิตามินซี
(83%)
69 mg
แร่ธาตุ
แคลเซียม
(2%)
21 mg
เหล็ก
(4%)
0.48 mg
แมกนีเซียม
(3%)
10 mg
ฟอสฟอรัส
(3%)
23 mg
โพแทสเซียม
(5%)
250 mg
โซเดียม
(0%)
03 mg
องค์ประกอบอื่น
น้ำ 77.86 g
ประมาณร้อยละคร่าว ๆ โดยใช้การแนะนำของสหรัฐอเมริกาสำหรับผู้ใหญ่
แหล่งที่มา: USDA Nutrient Database
พุทราจีนแห้ง (NDB NO:09147)
คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 กรัม (3.5 ออนซ์)
พลังงาน 1,201 kJ (287 kcal)
73.60 g
1.10 g
3.70 g
วิตามิน
วิตามินเอ 40 IU
ไทอามีน (บี1)
(18%)
0.210 mg
ไรโบเฟลวิน (บี2)
(30%)
0.360 mg
ไนอาซิน (บี3)
(3%)
0.500 mg
วิตามินบี6
(0%)
0.00 mg
วิตามินซี
(16%)
13 mg
แร่ธาตุ
แคลเซียม
(8%)
79 mg
เหล็ก
(14%)
1.80 mg
แมกนีเซียม
(10%)
37 mg
ฟอสฟอรัส
(14%)
100 mg
โพแทสเซียม
(11%)
531 mg
โซเดียม
(1%)
09 mg
องค์ประกอบอื่น
น้ำ 19.70 g
ประมาณร้อยละคร่าว ๆ โดยใช้การแนะนำของสหรัฐอเมริกาสำหรับผู้ใหญ่
แหล่งที่มา: USDA Nutrient Database

อ้างอิง[แก้]

  1. The Plant List: A Working List of All Plant Species, สืบค้นเมื่อ 24 March 2016 
  2. 2.0 2.1 2.2 [นิดดา หงส์วิวัฒน์ และทวีทอง หงส์วิวัฒน์. พุทรา ใน ผลไม้ 111 ชนิด: คุณค่าอาหารและการกิน. กทม. แสงแดด. 2550 หน้า 121 - 123
  3. ไซมอน การ์ดเนอร์ พินดา สิทธิสุนทร และวิไลวรรณ อนุสารสุนทร. ต้นไม้เมืองเหนือ. กรุงเทพฯ: โครงการจัดพิมพ์คบไฟ. 2543