ข้ามไปเนื้อหา

กลุ่มดาวปลา

Coordinates: Sky map 01h 00m 00s, +15° 00′ 00″
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กลุ่มดาวปลา (Pisces)
กลุ่มดาวปลา
คลิกเพื่อดูรูปใหญ่
ชื่อย่อPsc
ชื่อคุณศัพท์Piscium
ไรต์แอสเซนชัน1h
เดคลิเนชัน+15°
เนื้อที่889 ตารางองศา  (อันดับที่ 14)
ดาวหลัก18
ดาวในระบบของเบเยอร์86
จำนวนดาวใกล้เคียง8
ดาวฤกษ์ที่ใกล้ที่สุดVan Maanen's Star[1]: 84 
วัตถุเมซีเย1
ฝนดาวตกPiscids
กลุ่มดาวที่ติดกัน
มองเห็นได้ในระหว่างละติจูด +84° ถึง −57°
มองเห็นได้ดีที่สุดในเวลา 21.00 น. ของเดือนพฤศจิกายน

กลุ่มดาวปลา (อังกฤษ: Pisces) เป็นกลุ่มดาวในจักรราศี ขนาดที่ใหญ่โตและกลุ่มดาวหลักของมัน — ซึ่งในวัฒนธรรมยุโรปส่วนใหญ่ตามแบบสมัยโบราณกรีก-โรมัน มองว่าเป็นคู่ปลาที่อยู่ห่างกันและเชื่อมต่อกันด้วยเชือกที่มาบรรจบกันที่จุดยอด — ตั้งอยู่ในทรงกลมฟ้าเหนือ สัญลักษณ์ทางโหราศาสตร์ดั้งเดิมคือ (♓︎) ชื่อของกลุ่มดาวเป็นภาษาละตินแปลว่า "ปลา" (fishes) ตั้งอยู่ระหว่างกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ ที่มีขนาดใกล้เคียงกันทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ และกลุ่มดาวแกะ ที่มีขนาดเล็กกว่าทางทิศตะวันออก เส้นสุริยวิถีและเส้นศูนย์สูตรฟ้า ตัดกันภายในกลุ่มดาวนี้ที่จุดแรกของราศีเมษ (first point of Aries) และในกลุ่มดาวหญิงสาว ที่จุดแรกของราศีตุล (first point of Libra) โดยเฉลี่ยแล้ว ดวงอาทิตย์จะผ่านเหนือศีรษะของเส้นศูนย์สูตรที่จุดนี้บนท้องฟ้าโดยประมาณ ในช่วงวิษุวัตเดือนมีนาคม

ค่าไรต์แอสเซนชัน/เดคลิเนชัน 00 ตั้งอยู่ภายในขอบเขตของกลุ่มดาวปลา

ลักษณะสำคัญ

[แก้]
กลุ่มดาวปลาตามที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

วิษุวัตเดือนมีนาคมในปัจจุบันตั้งอยู่ในกลุ่มดาวปลา โดยอยู่ทางใต้ของดาว ω Psc โดยตรง และเนื่องจากการส่าย (precession) จุดนี้กำลังค่อย ๆ เลื่อนไปทางทิศตะวันตก อยู่ใต้ปลาตัวตะวันตกและเคลื่อนที่ไปยังกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ

ดาวฤกษ์

[แก้]

แม้ว่ากลุ่มดาวปลาจะเป็นกลุ่มดาวขนาดใหญ่ แต่มีดาวฤกษ์เพียง 2 ดวงในกลุ่มดาวปลาที่สว่างกว่าแมกนิจูด 4 นอกจากนี้ยังเป็นกลุ่มดาวจักรราศีที่มืดที่สุดเป็นอันดับ 2 อีกด้วย

  • Alrescha ("เชือก") หรืออีกชื่อคือ Alpha Piscium (α Psc) ระยะห่าง 309.8 ปีแสง เป็นดาวประเภท A2 มีค่าความสว่าง 3.62 เป็นดาวคู่แบบแปรแสง[2]
  • Fumalsamakah[3] ("ปากปลา") หรืออีกชื่อคือ Beta Piscium (β Psc) ระยะห่าง 492 ปีแสง เป็นดาวประเภท B6Ve มีค่าความสว่าง 4.48
  • Delta Piscium (δ Psc) ระยะห่าง 305 ปีแสง เป็นดาวประเภท K5III มีค่าความสว่าง 4.44 เช่นเดียวกับดาวฤกษ์ดวงอื่นที่อยู่ใกล้เส้นสุริยวิถี ดาว Delta Piscium มักถูกดวงจันทร์บังบ่อยครั้ง[4]
  • Epsilon Piscium (ε Psc) ระยะห่าง 190 ปีแสง เป็นดาวประเภท K0III มีค่าความสว่าง 4.27 และมีดาวเคราะห์นอกระบบที่อาจเป็นไปได้[5]
  • Revati[3] ("ผู้มั่งคั่ง") หรืออีกชื่อคือ Zeta Piscium (ζ Psc) ระยะห่าง 148 ปีแสง เป็นดาวประเภท A7IV มีค่าความสว่าง 5.21 เป็นระบบดาว 5 ดวง[6]
  • Alpherg ("การระบายออก")[3] หรืออีกชื่อคือ Eta Piscium (η Psc) ระยะห่าง 349 ปีแสง เป็นดาวประเภท G7 IIIa มีค่าความสว่าง 3.62 เป็นดาวแปรแสงชนิดแกมมาแคสสิโอเปีย[7] และมีสนามแม่เหล็กอ่อน ๆ[8]
  • Torcular ("ด้าย")[3] หรืออีกชื่อคือ Omicron Piscium (ο Psc) ระยะห่าง 258 ปีแสง เป็นดาวประเภท K0III มีค่าความสว่าง 4.2 เป็นดาวยักษ์แดงที่วิวัฒนาการแล้วบนแถบแนวนอน[9]
  • Omega Piscium (ω Psc) ระยะห่าง 106 ปีแสง เป็นดาวประเภท F4IV มีค่าความสว่าง 4.03 เป็นดาวประเภท F ที่อาจเป็นดาวยักษ์เล็กหรือดาวในแถบหลัก[10][11]
  • Gamma Piscium (γ Psc) ระยะห่าง 138 ปีแสง มีค่าความสว่าง 3.70 ดาวฤกษ์ดวงนี้มีดาวเคราะห์นอกระบบซึ่งถูกค้นพบในปี 2021[5] มีประเภทสเปกตรัมเป็น G8 III[12]
  • ดาวของแวน มาเนน (Van Maanen's Star) เป็นดาวแคระขาวเดี่ยวที่อยู่ใกล้เราที่สุดเท่าที่รู้จัก มืดเกินกว่าจะมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ตั้งอยู่ห่างไปทางใต้ของดาว Delta Piscium ประมาณ 2°[13] และมีการเคลื่อนที่เฉพาะสูงถึง 2.978″ ต่อปี[14] มวลประมาณ 67% ของมวลดวงอาทิตย์[15] รัศมีเพียง 1% ของรัศมีดวงอาทิตย์[16] อุณหภูมิประมาณ 6,110 K[15] อายุคาดการณ์ประมาณ 3 พันล้านปี[17] ในตอนแรกถูกคิดว่าเป็นดาวประเภท F[18][19]

เนื่องจากความมืดของดวงดาวเหล่านี้ กลุ่มดาวนี้จึงแทบจะมองไม่เห็นเมื่ออยู่ในหรือใกล้เมืองใหญ่เนื่องจากมลภาวะทางแสง

วัตถุท้องฟ้าส่วนลึก

[แก้]
นี่คือ M74 - กาแล็กซีผีในกลุ่มดาวปลา

M74 เป็นกาแล็กซีชนิดก้นหอยแบบหลวม ๆ (ชนิด Sc) ในกลุ่มดาวปลา อยู่ห่างออกไป 30 ล้านปีแสง (การเลื่อนทางแดง 0.0022) มีกระจุกดาวเกิดใหม่จำนวนมากและเนบิวลาที่เกี่ยวข้อง ซึ่งแสดงถึงอาณาบริเวณกว้างขวางของการก่อตัวของดาวฤกษ์ ถูกค้นพบโดย Pierre Méchain นักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศสในปี 1780 ต่อมามีการค้นพบซูเปอร์โนวาชนิด II-P ในบริเวณขอบนอกของ M74 โดย Robert Evans ในเดือนมิถุนายน 2003 โดยดาวฤกษ์ที่กลายเป็นซูเปอร์โนวานั้นถูกระบุในภายหลังว่าเป็นดาวมหายักษ์แดงที่มีมวล 8 มวลดวงอาทิตย์[20] และเป็นสมาชิกที่สว่างที่สุดในกลุ่ม M74[21][22][23]

NGC 488 เป็นกาแล็กซีชนิดก้นหอยต้นแบบที่โดดเดี่ยวและหันด้านหน้าเข้าหาเรา[24] มีการสังเกตพบซูเปอร์โนวา 2 แห่งในกาแล็กซีนี้[25]

NGC 520 เป็นคู่ของกาแล็กซีที่กำลังชนกัน อยู่ห่างออกไป 105 ล้านปีแสง[26]

CL0024+17 เป็นกระจุกกาแล็กซีมวลมหาศาลที่ทำหน้าที่เป็นเลนส์ความโน้มถ่วงแก่กาแล็กซีที่อยู่เบื้องหลัง ทำให้เกิดภาพรูปส่วนโค้งของกาแล็กซีเบื้องหลังนั้น กระจุกดาวนี้ส่วนใหญ่ประกอบด้วยกาแล็กซีรีสีเหลืองและกาแล็กซีชนิดก้นหอย อยู่ห่างจากโลก 3.6 พันล้านปีแสง (การเลื่อนทางแดง 0.4) ซึ่งอยู่ห่างเป็นครึ่งหนึ่งของระยะทางของกาแล็กซีเบื้องหลังที่อยู่ห่างออกไป 5.7 พันล้านปีแสง (การเลื่อนทางแดง 1.67)[20][27]

3C 31 เป็นกาแล็กซีกัมมันต์และแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุทางดาราศาสตร์ในกลุ่มดาวปลา อยู่ห่างจากโลก 237 ล้านปีแสง (การเลื่อนทางแดง 0.0173) ลำเจ็ตของมันที่เกิดจากหลุมดำมวลมหาศาลที่ใจกลาง ยืดขยายออกไปหลายล้านปีแสงในทิศทางตรงกันข้าม ทำให้พวกมันเป็นวัตถุที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในเอกภพ

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Kirkpatrick, J. Davy; Marocco, Federico; และคณะ (April 2024). "The Initial Mass Function Based on the Full-sky 20 pc Census of ~3600 Stars and Brown Dwarfs". The Astrophysical Journal Supplement Series. 271 (2): 55. arXiv:2312.03639. Bibcode:2024ApJS..271...55K. doi:10.3847/1538-4365/ad24e2.
  2. ↑ Wraight, K. T.; Fossati, L.; Netopil, M.; Paunzen, E.; Rode-Paunzen, M.; Bewsher, D.; Norton, A. J.; White, Glenn J. (2012). "A photometric study of chemically peculiar stars with the STEREO satellites - I. Magnetic chemically peculiar stars". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 420 (1): 757. arXiv:1110.6283. Bibcode:2012MNRAS.420..757W. doi:10.1111/j.1365-2966.2011.20090.x. S2CID 14811051.
  3. 1 2 3 4 "Naming Stars". IAU.org. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 10 March 2025. สืบค้นเมื่อ 8 August 2018.
  4. ↑ Meyer, C.; และคณะ (1995), "Observations of lunar occultations at Observatoire de la Cote d'Azur", Astronomy and Astrophysics Supplement, 110: 107, Bibcode:1995A&AS..110..107M.
  5. 1 2 Teng, Huan-Yu; Sato, Bun'ei; Takarada, Takuya; Omiya, Masashi; Harakawa, Hiroki; Izumiura, Hideyuki; Kambe, Eiji; Takeda, Yoichi; Yoshida, Michitoshi; Itoh, Yoichi; Ando, Hiroyasu; Kokubo, Eiichiro (2022), "Regular radial velocity variations in nine G- and K-type giant stars: Eight planets and one planet candidate", Publications of the Astronomical Society of Japan, 74: 92–127, arXiv:2112.07169, doi:10.1093/pasj/psab112
  6. ↑ Eggleton, P. P.; Tokovinin, A. A. (September 2008), "A catalogue of multiplicity among bright stellar systems", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 389 (2): 869–879, arXiv:0806.2878, Bibcode:2008MNRAS.389..869E, doi:10.1111/j.1365-2966.2008.13596.x, S2CID 14878976.
  7. ↑ Cvetković, Z.; Novaković, B. (March 2010), "Eight new and three recalculated orbits for binaries", Astronomische Nachrichten, 331 (3): 304, Bibcode:2010AN....331..304C, doi:10.1002/asna.200911250.
  8. ↑ Aurière, M.; Konstantinova-Antova, R.; Charbonnel, C.; Wade, G. A.; Tsvetkova, S.; Petit, P.; Dintrans, B.; Drake, N. A.; Decressin, T.; Lagarde, N.; Donati, J. F.; Roudier, T.; Lignières, F.; Schröder, K. P.; Landstreet, J. D.; Lèbre, A.; Weiss, W. W.; Zahn, J. P. (February 2015), "The magnetic fields at the surface of active single G-K giants", Astronomy & Astrophysics, 574: 30, arXiv:1411.6230, Bibcode:2015A&A...574A..90A, doi:10.1051/0004-6361/201424579, S2CID 118504829, A90.
  9. ↑ Reffert, Sabine; และคณะ (2015), "Precise radial velocities of giant stars. VII. Occurrence rate of giant extrasolar planets as a function of mass and metallicity", Astronomy and Astrophysics, 574A (2): 116–129, arXiv:1412.4634, Bibcode:2015A&A...574A.116R, doi:10.1051/0004-6361/201322360, S2CID 59334290.
  10. ↑ Abt, Helmut A. (2009), "MK Classifications of Spectroscopic Binaries", The Astrophysical Journal Supplement, 180 (1): 117–18, Bibcode:2009ApJS..180..117A, doi:10.1088/0067-0049/180/1/117, S2CID 122811461.
  11. ↑ Griffin, R. F.; Redman, R. O. (1960), "Photoelectric measurements of the λ4200 A CN band and the G band in G8-K5 spectra", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 120 (4): 287–316, Bibcode:1960MNRAS.120..287G, doi:10.1093/mnras/120.4.287.
  12. ↑ Baines, Ellyn K.; และคณะ (2018). "Fundamental Parameters of 87 Stars from the Navy Precision Optical Interferometer". The Astronomical Journal. 155 (1). 30. arXiv:1712.08109. Bibcode:2018AJ....155...30B. doi:10.3847/1538-3881/aa9d8b. S2CID 119427037.
  13. ↑ Burnham, Robert (1978), Burnham's celestial handbook: an observer's guide to the universe beyond the solar system, Dover books explaining science, vol. 3 (2nd ed.), Courier Dover Publications, pp. 1474–1477, ISBN 0-486-23673-0.
  14. ↑ Sion, Edward M.; และคณะ (June 2014), "The White Dwarfs within 25 pc of the Sun: Kinematics and Spectroscopic Subtypes", The Astronomical Journal, 147 (6): 11, arXiv:1401.4989, Bibcode:2014AJ....147..129S, doi:10.1088/0004-6256/147/6/129, S2CID 119184859, 129.
  15. 1 2 Limoges, M. -M.; และคณะ (August 2015), "Physical Properties of the Current Census of Northern White Dwarfs within 40 pc of the Sun", The Astrophysical Journal Supplement Series, 219 (2): 35, arXiv:1505.02297, Bibcode:2015ApJS..219...19L, doi:10.1088/0067-0049/219/2/19, S2CID 118494290, 19.
  16. ↑ Giammichele, N.; และคณะ (April 2012), "Know Your Neighborhood: A Detailed Model Atmosphere Analysis of Nearby White Dwarfs", The Astrophysical Journal Supplement, 199 (2): 29, arXiv:1202.5581, Bibcode:2012ApJS..199...29G, doi:10.1088/0067-0049/199/2/29, S2CID 118304737. Based on log L/L☉ = −3.77.
  17. ↑ Sion, Edward M.; และคณะ (December 2009), "The White Dwarfs Within 20 Parsecs of the Sun: Kinematics and Statistics", The Astronomical Journal, 138 (6): 1681–1689, arXiv:0910.1288, Bibcode:2009AJ....138.1681S, doi:10.1088/0004-6256/138/6/1681, S2CID 119284418.
  18. ↑ Holberg, J. B. (May 2009), "The Discovery of the Existence of White Dwarf Stars: 1862 to 1930", Journal for the History of Astronomy, 40 (2): 137–154, Bibcode:2009JHA....40..137H, doi:10.1177/002182860904000201, S2CID 117939625.
  19. ↑ van Maanen, A. (December 1917), "Two Faint Stars with Large Proper Motion", Publications of the Astronomical Society of the Pacific, 29 (172): 258–259, Bibcode:1917PASP...29..258V, doi:10.1086/122654.
  20. 1 2 Wilkins, Jamie; Dunn, Robert (2006). 300 Astronomical Objects: A Visual Reference to the Universe (1st ed.). Buffalo, New York: Firefly Books. ISBN 978-1-55407-175-3.
  21. ↑ R. B. Tully (1988). Nearby Galaxies Catalog. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-35299-4.
  22. ↑ A. Garcia (1993). "General study of group membership. II – Determination of nearby groups". Astronomy and Astrophysics Supplement. 100: 47–90. Bibcode:1993A&AS..100...47G.
  23. ↑ G. Giuricin; C. Marinoni; L. Ceriani; A. Pisani (2000). "Nearby Optical Galaxies: Selection of the Sample and Identification of Groups". Astrophysical Journal. 543 (1): 178–194. arXiv:astro-ph/0001140. Bibcode:2000ApJ...543..178G. doi:10.1086/317070. S2CID 9618325.
  24. ↑ Sil'chenko, O. K. (March 1999). "Chemically decoupled nucleus and the structure of the nuclear region in the spiral galaxy NGC 488". Astronomy Letters. 25 (3): 140–8. Bibcode:1999AstL...25..140S. สืบค้นเมื่อ 29 December 2015.
  25. ↑ List of Supernovae IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams. Retrieved 29 December 2015.
  26. ↑ Cappellari, Michele; และคณะ (May 2011). "The ATLAS3D project - I. A volume-limited sample of 260 nearby early-type galaxies: science goals and selection criteria". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 413 (2): 813–836. arXiv:1012.1551. Bibcode:2011MNRAS.413..813C. doi:10.1111/j.1365-2966.2010.18174.x. S2CID 15391206.
  27. ↑ Wilkins, Jamie; Dunn, Robert (2006). 300 Astronomical Objects: A Visual Reference to the Universe (1st ed.). Buffalo, New York: Firefly Books. ISBN 978-1-55407-175-3.
  28. Allen, R. H. (1963). Star Names: Their Lore and Meaning (Reprint ed.). New York, NY: Dover Publications Inc. p. 163 342. ISBN 978-0-486-21079-7.{{cite book}}: CS1 maint: ignored ISBN errors (ลิงก์)
  29. Van Berg, Paul-Louis (1972). Corpus Cultus Deae Syriae - Ccds: Les Sources Litteraires - Repertoire Des Sources Grecques Et Latines - Sauf Le De Dea Syria - (ภาษาฝรั่งเศส). Brill Archive. pp. 37–38. ISBN 9-789-00403-503-4.
  30. Hevelius, J., (1690) Firmamentum Sobiescianum, Leipzig, Fig.NN
  31. Publius Ovidius Naso (1995). Ovid's Fasti: Roman Holidays. แปลโดย Betty Rose Nagle. Indiana University Press. pp. 69–70, 182. ISBN 9-780-25320-933-7.
  32. Rigoglioso, Marguerite (2009). The Cult of Divine Birth in Ancient Greece. Springer. p. 248. ISBN 978-0-230-62091-9.
อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "allen" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "van-berg" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "Hevelius" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "ovid-fasti-tr-nagle" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "rigoglioso" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้า

แหล่งที่มา

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=กลุ่มดาวปลา&oldid=12966928"