กรดคาร์บอนิก

กรดคาร์บอนิก
ชื่อ
	ชื่ออื่น Carbon dioxide solution, dihydrogen carbonate (IUPAC)
เลขทะเบียน
เลขทะเบียน CAS	463-79-6 ;
3D model (JSmol)	รูปภาพแบบโต้ตอบ;
เคมสไปเดอร์	747;
ECHA InfoCard	100.133.015
CompTox Dashboard (EPA)	DTXSID9043801 ;
	SMILES C (=O) (O) O;
คุณสมบัติ
สูตรเคมี	H2CO3
มวลโมเลกุล	62.03 g/mol
ความหนาแน่น	1.0 g/cm3 (dilute soln.)
จุดหลอมเหลว	n/a
ละลายในน้ำ	exists only in solution
pKa	10.25
	หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C [77 °F], 100 kPa อ้างอิงกล่องข้อมูล

กรดคาร์บอนิก (อังกฤษ: Carbonic acid) เป็นกรดชนิดหนึ่งที่มีอะตอมของคาร์บอนเป็นส่วนประกอบ มีสูตรโมเลกุล H₂CO₃ กรดคาร์บอนิกยังใช้เป็นคำเรียกสารละลายของคาร์บอนไดออกไซด์ในน้ำ ซึ่งมี H₂CO₃ อยู่เล็กน้อย เราเรียกเกลือของกรดคาร์บอนิกว่า ไบคาร์บอเนต (หรือ ไฮโดรเจนคาร์บอเนต) และ คาร์บอเนต

คาร์บอนไดออกไซด์ที่ละลายน้ำเกิดสมดุลเคมีกับกรดคาร์บอนิก ดังสมการต่อนี้

CO₂ + H₂O → H₂CO₃

ค่าคงที่สมดุลที่ 25 °C เท่ากับ 1.70×10⁻³: ดังนั้นคาร์บอนไดออกไซด์ส่วนใหญ่จะไม่เปลี่ยนเป็นกรดคาร์บอนิกและยังคงอยู่เป็นโมเลกุล CO₂ ถ้าหากไม่มีตัวเร่งปฏิกิริยา สมดุลข้างต้นจะเกิดขึ้นช้า โดยมีอัตราการเกิดปฏิกิริยา (rate constant) เท่ากับ 0.039 s⁻² สำหรับขาไป

(CO₂ + H₂O → H₂CO₃)

และ 23 s⁻¹ สำหรับปฏิกิริยาย้อนกลับ

(H₂CO₃ → CO₂ + H₂O).

สมดุลระหว่างคาร์บอนไดออกไซด์และกรดคาร์บอนิก มีความสำคัญมากสำหรับการควบคุมความเป็นกรดของของเหลวในร่างกาย สิ่งมีชีวิตเกือบทุกชนิดมีเอนไซม์ชื่อคาร์บอนิกแอนไฮเดรส เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาระหว่างสารประกอบสองตัวนี้ โดยสามารถเร่งปฏิกิริยาให้เร็วขึ้นถึง 10⁹ เท่า

อ้างอิง

Welch, M. J.; Lipton, J. F.; Seck, J. A. (1969). J. Phys. Chem. 73:3351.
Jolly, W. L. (1991). Modern Inorganic Chemistry (2nd Edn.). New York:MgGraw-Hill. ISBN 0-07-112651-1.

ดูเพิ่ม

แหล่งข้อมูลอื่น

บทความเคมีนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล