โคเบะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โคเบะ
神戸
เมืองโดยข้อบังคับ
神戸市 · นครโคเบะ[1]
Kobe montage1.jpg
ธงของโคเบะ
ธง
โลโก้ของ โคเบะ
Logo
ที่ตั้งของโคเบะ ใน  จังหวัดเฮียวโงะ
ที่ตั้งของโคเบะ ใน จังหวัดเฮียวโงะ
โคเบะ is located in Japan
โคเบะ
โคเบะ
 

พิกัดภูมิศาสตร์: 34°41′24″N 135°11′44″E / 34.69000°N 135.19556°E / 34.69000; 135.19556พิกัดภูมิศาสตร์: 34°41′24″N 135°11′44″E / 34.69000°N 135.19556°E / 34.69000; 135.19556{{#coordinates:34|41|24|N|135|11|44|E|type:city(1545410)_region:JP |primary |name=

}}
ประเทศ ญี่ปุ่น
ภูมิภาค คันไซ
จังหวัด จังหวัดเฮียวโงะ
พื้นที่
 • ทั้งหมด 552.26 กม.2 (213.23 ตร.ไมล์)
ประชากร (1 สิงหาคม 2011)
 • ทั้งหมด 1,545,410 คน
 • ความหนาแน่น 2,798คน/กม.2 (7,250คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา เวลามาตรฐานญี่ปุ่น (UTC+9)
- ต้นไม้ ไฮเดรนเยีย
- ดอกไม้ แต้ฮั้งฮวย (Camellia sasanqua)
หมายเลขโทรศัพท์ 078-331-8181
ที่อยู่ 6-5-1 Kano-chō, Chūō-ku, Kōbe-shi, Hyōgo-ken
650-8570
650-8570
เว็บไซต์ City of Kobe


โคเบะ (ญี่ปุ่น: 神戸市 Kōbe-shi ?) หรือ โกเบ เป็นเมืองเอกของจังหวัดเฮียวโงะ ประเทศญี่ปุ่น เป็นเมืองขนาดใหญ่อันดับที่ 5 และเป็นเมืองท่าที่สำคัญของญี่ปุ่น ตั้งอยู่ทางฝั่งใต้ของเกาะฮนชู ห่างจากเมืองโอซะกะไปทางตะวันตกประมาณ 30 กิโลเมตร มีประชากรประมาณ 1.5 ล้านคนและเป็นส่วนหนึ่งของมหานครเคฮันชิง

โคเบะปรากฏในหลักฐานลายลักษณ์อักษรเป็นครั้งแรกในพงศาวดารนิฮงโชะกิที่กล่าวถึงการก่อตั้งศาลเจ้าอิกุตะโดยพระจักรพรรดิจิงกูเมื่อ ค.ศ. 201[2] โคเบะไม่มีประวัติศาสตร์ที่สำคัญมากนัก แม้แต่เมื่อครั้งที่ท่าเรือโคเบะอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลโชกุนโทะกุงะวะในสมัยเอะโดะ จนกระทั่งมีการก่อตั้งเมืองขึ้นในปี ค.ศ. 1889 ในชื่อเมือง "คันเบะ" (神戸) เพื่อระลึกถึงผู้บริจาคในการสร้างศาลเจ้าอิกุตะ[3] จากนั้น ในปี ค.ศ. 1956 รัฐบาลญี่ปุ่นได้จัดตั้งให้โคเบะเป็นหนึ่งในเมืองของประเทศที่มีเขตการปกครองรูปแบบพิเศษ

โคเบะเป็นเมืองท่าที่สำคัญของญี่ปุ่นที่มีการค้าขายกับทางประเทศตะวันตกนับตั้งแต่การยกเลิกนโยบายปิดประเทศ ในปี ค.ศ. 1995 เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ทำให้เมืองโคเบะได้รับความเสียหายอย่างหนัก แต่ก็สามารถซ่อมแซมบูรณะจนกลายมาเป็นเมืองท่าที่สำคัญอีกครั้งหนึ่งได้ บริษัทหลายๆแห่งได้ตั้งสำนักงานใหญ่ที่โคเบะ และเมืองนี้ยังขึ้นชื่อในเรื่องของเนื้อโคเบะอีกด้วย

ประวัติศาสตร์[แก้]

ยุคแรกเริ่มจนถึงยุคเมจิ[แก้]

มีการขุดพบการใช้เครื่องมือของมนุษย์ในยุคโจมงทางตะวันตกของโคเบะ[4] ด้วยความเหมาะสมทางภูมิศาสตร์ของโคเบะทำให้มีการพัฒนาท่าเรือขึ้นที่บริเวณแห่งนี้ หลักฐานลายลักษณ์อักษรของโคเบะปรากฏครั้งแรกในพงศาวดารนิฮงโชะกิ ที่กล่าวถึงการตั้งศาลเจ้าอิกุตะโดยพระจักรพรรดิจิงกูเมื่อ ค.ศ. 201[2]

ในยุคนะระและยุคเฮอันนั้น ท่าเรือในบริเวณนี้ก็เป็นที่รู้จักในชื่อท่าจอดเรือแห่งโอวะดะ (โอวะดะโนะโทะมะริ) เป็นจุดที่เริ่มต้นของการเดินทางเจริญสัมพันธไมตรีกับจีน[4] เมืองโคเบะเคยเป็นเมืองหลวงของญี่ปุ่นเป็นช่วงเวลาสั้นๆเมื่อปี ค.ศ. 1180 เมื่อซะมุไรไทระ โนะ คิโยะโมะริสั่งให้พระจักรพรรดิอันโทะคุย้ายไปอยู่ที่เขตฟุคุฮะระในเขตเมืองโคเบะ[4] แต่หลังจากนั้น 5 เดือน พระจักรพรรดิก็ย้ายกลับไปเคียวโตะอีกครั้ง[5] ในช่วงปลายของยุคเฮอัง โคเบะเป็นสมรภูมิของสงครามเก็มเป อันเป็นเป็นเส้นแบ่งระหว่างยุคเฮอังและยุคคะมะกุระ

หลังจากยุคคะมะกุระ โคเบะกลายเป็นศูนย์กลางการค้าขายกับจีนและต่างประเทศ และในคริสต์ศตวรรษที่ 13 โคเบะเริ่มเป็นที่รู้จักในชื่อ ท่าเรือเฮียวโงะ (兵庫津 เฮียวโงะสึ) เป็นท่าเรือสำคัญเคียงคู่กับท่าเรือของเมืองโอซะกะ

หลังจากนั้น เมื่อเข้าสู่ยุคเอะโดะ พื้นที่ทางตะวันออกของโคเบะอยู่ภายใต้การปกครองของมณฑลอะมะงะซะกิและพื้นที่ทางตะวันออกอยู่ภายใต้การปกครองของมณฑลอะกะชิ ส่วนพื้นที่ตอนกลางของเมืองถูกปกครองโดยรัฐบาลโชกุนโทะกุงะวะ[6][7] จนกระทั่งมีการยกเลิกไปเมื่อมีการยกเลิกระบบศักดินาในปี ค.ศ. 1871 เมื่อล่วงเข้าสู่ยุคเมจิ และมีการใช้ระบบการปกครองแบบจังหวัด ดังเช่นที่ใช้กันในทุกวันนี้

รัฐบาลบะกุฟุเปิดท่าเรือโคเบะให้ค้าข่ายกับต่างประเทศได้พร้อมท่าเรือโอซะกะเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1868 ก่อนที่จะเกิดสงครามโบชิงและการปฏิรูปเมจิขึ้น จากนั้นพื้นที่ของโคเบะจึงเริ่มเป็นที่รู้จักมากขึ้น และมีชาวตะวันตกเริ่มเข้ามาตั้งถิ่นฐานในบริเวณคิตะโนะ ทางตอนเหนือของโคเบะในปัจจุบัน

สมัยใหม่[แก้]

เมืองโคเบะ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1889 และเนื่องจากเมืองมีความเกี่ยวข้องทางประวัติศาสตร์กับศาลเจ้าอิกุตะ จึงได้ตั้งชื่อเมืองว่า "โคเบะ" ซึ่งมาจากคำว่า "คันเบะ" (神戸) ที่เป็นคำโบราณที่หมายถึงผู้ที่บริจาคในการสร้างศาลเจ้าแห่งนี้

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 โคเบะถูกโจมตีทางอากาศอย่างหนัก และเหตุการณ์ที่สำคัญที่สุดคือการทิ้งระเบิด B-29 เมื่อวันที่ 17 มีนาคม ค.ศ. 1945 จนเป็นเหตุให้มีพลเรือนเสียชีวิต 8,841 ราย พื้นที่เมืองโคเบะลดลงไปกว่าร้อยละ 21 เป็นเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการสร้างภาพยนตร์เรื่องสุสานหิ่งห้อยจากค่ายสตูดิโอจิบลิ

เมื่อวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 1975 เทศมนตรีเมืองโคเบะผ่านบัญญัติว่าด้วยการห้ามมิให้ยานพาหนะใดที่บรรทุกอาวุธนิวเคลียร์เข้ามาเทียบท่าที่ท่าเรือโคเบะโดยเด็ดขาดหลังจากที่ได้รับการกดดันจากพลเรือนมาโดยตลอด

เมื่อวันที่ 17 มกราคม ค.ศ. 1995 เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิงวัดขนาดได้ที่แมกนิจูด 7.2 เมื่อเวลา 5:46 นาฬิกา คร่าชีวิตชาวเมืองไป 6,434 ราย และประชาชนไร้ที่อยู่อาศัย 212,443 คน ท่าเรือและหลายส่วนของเมืองได้รับความเสียหาย[8] หลังจากได้มีการบูรณะเมืองจนเข้าสู่สภาพปกติเรียบร้อยแล้ว เมืองโคเบะได้จัดแสดงแสงสี(Luminari)เพื่อเป็นที่ระลึกถึงโศกนาฏกรรมในครั้งนั้นเป็นประจำทุกปี

ท่าเรือโคเบะเคยเป็นท่าเรือที่มีเรือเข้าออกมากที่สุดของญี่ปุ่นและติดอันดับท่าเรือชั้นนำของเอเชีย จนกระทั่งเมื่อเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ฮันชิง[9] ปัจจุบัน โคเบะเป็นท่าเรืออันดับที่ 4 ของญี่ปุ่นและเป็นท่าเรือที่มีเรือเข้าออกมากที่สุดเป็นอันดับ 49 ของโลก (จากการจัดอันดับเมื่อปี 2012)

ภูมิศาสตร์[แก้]

โคเบะตั้งอยู่ระหว่างชายฝั่งและภูเขา เป็นเมืองที่ยาวและแคบ ทางตะวันออกติดกับเมืองอะชิยะ ทางตะวันตกติดกับเมืองอะคะชิ และมีเมืองอื่นๆที่สำคัญตั้งอยู่รอบๆ เช่น ทะกะระสึกะ นิชิโนะมิยะ และมิกิ

จุดสังเกตที่สำคัญของพื้นที่บริเวณท่าเรือโคเบะคือหอคอยท่าเรือ อันเป็นหอคอยเหล็กกล้าสีแดง และชิงช้าสวรรค์ยักษ์ในย่านฮาร์เบอร์แลนด์ นอกจกนี้ยังมีการถมทะเลเพื่อสร้างเป็นเกาะพอร์ทและเกาะร็อกโกเพื่อขยายพื้นที่ของเมืองอีกด้วย

สำหรับย่านไกลจากทะเลนั้น มีย่านโมะโตะมะชิ ซันโนะมิยะ และไชน่าทาวน์ เป็นย่านที่สำคัญของเมือง มีทางรถไฟหลายสายให้บริการรับส่งผู้โดยสารจากฝั่งตะวันออกไปถึงฝั่งตะวันตกของเมือง โดยมีศูนย์กลางรถไฟหลักอยู่ที่สถานีซันโนะมิยะ สถานีโคเบะ และสถานรถไฟชิงกันเซ็งชินโคเบะ

จุดชมวิวที่สำคัญของเมืองอยู่บนภูเขาร็อกโก สูงจากระดับน้ำทะเล 931 เมตร สามารถมองเห็นทิวทัศน์ได้ทั้งเมือง และจะมีความสวยงามเป็นพิเศษในช่วงฤดูใบไม้ร่วง

เขตปกครอง[แก้]

เขตในเมืองโคเบะมีทั้งหมด 9 เขตได้แก่

แผนที่เขตของเมืองโคเบะ
ชื่อเขต คันจิ พื้นที่ (ตร.กม)
เขตนิชิ 西区 137.86
เขตคิตะ 北区 241.84
เขตทะรุมิ 垂水区 26.89
เขตซุมะ 須磨区 30
เขตนะงะตะ 長田区 11.46
เขตเฮียวโงะ 兵庫区 14.54
เขตจูโอ 中央区 28.37
เขตนะดะ 灘区 31.4
เขตฮิงะชินะดะ 東灘区 30.36

ภูมิอากาศ[แก้]

โคเบะ เป็นเมืองที่ตั้งอยู่ในเขตภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้น (CFA ตามระบบการแบ่งภูมิอากาศของเคิปเปน) มีฤดูร้อนที่ร้อนและฤดูหนาวที่อากาศเย็น ความชื้นในช่วงฤดูร้อนจะสูงกว่าฤดูหนาว แม้ว่าเป็นค่าที่ค่อนข้างต่ำกว่าบริเวณอื่นๆในเกาะฮนชู และเป็นเมืองที่ไม่ค่อยจะมีหิมะตก

ข้อมูลภูมิอากาศของKobe
เดือน ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ทั้งปี
อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) 8.4
(47.1)
8.8
(47.8)
12.3
(54.1)
18.5
(65.3)
22.9
(73.2)
26.0
(78.8)
29.8
(85.6)
31.6
(88.9)
27.6
(81.7)
22.0
(71.6)
16.6
(61.9)
11.3
(52.3)
19.65
(67.37)
อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) 4.7
(40.5)
5.0
(41)
8.0
(46.4)
14.0
(57.2)
18.4
(65.1)
22.0
(71.6)
25.9
(78.6)
27.3
(81.1)
23.6
(74.5)
17.7
(63.9)
12.5
(54.5)
7.5
(45.5)
15.55
(59.99)
อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย °C (°F) 1.4
(34.5)
1.5
(34.7)
4.0
(39.2)
9.8
(49.6)
14.4
(57.9)
18.8
(65.8)
23.1
(73.6)
24.3
(75.7)
20.4
(68.7)
14.1
(57.4)
8.8
(47.8)
4.1
(39.4)
12.06
(53.71)
ปริมาณฝน มม (นิ้ว) 43.4
(1.709)
54.4
(2.142)
92.6
(3.646)
136.4
(5.37)
144.2
(5.677)
218.0
(8.583)
156.8
(6.173)
91.7
(3.61)
170.8
(6.724)
103.1
(4.059)
66.2
(2.606)
38.0
(1.496)
1,315.6
(51.795)
ปริมาณหิมะ ซม (นิ้ว) 1
(0.4)
1
(0.4)
1
(0.4)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
3
(1.2)
ความชื้นร้อยละ 61 63 62 64 67 74 77 73 71 67 66 63 67.3
จำนวนชั่วโมงที่มีแดด 144.7 127.9 161.1 170.1 195.9 146.7 174.5 201.6 145.8 159.3 143.1 146.9 1,917.6
แหล่งที่มา: NOAA (1961-1990) [10]

ประชากร[แก้]

เมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 2007 โคเบะมีประชากร 1,530,295 คน คิดเป็น 658,876 หลังคาเรือน เพิ่มขึ้นร้อยละ 0.1 จากปีที่แล้ว ความหนาแน่นของประชากรอยู่ที่ 2,768 คนต่อตารางกิโลเมตร มีอัตราส่วนของผู้ชาย 90.2 คนต่อผู้หญิง 100 คน มีอัตราส่วนของประชากรอายุระหว่าง 0-14 ปีอยู่ที่ร้อยละ 13 อายุระหว่าง 15-64 ปีอยู่ที่ร้อยละ 67 และอายุเกิน 65 ปีอยู่ที่ร้อยละ 20 [11]

มีชาวต่างชาติที่ลงทะเบียนอาศัยอยู่ในโคเบะประมาณ 44,000 คน ส่วนใหญ่เป็นชาวเกาหลี (22,237 คน) ชาวจีน (12,516 คน) ชาวเวียดนาม (1,301 คน) และชาวสหรัฐอเมริกา (1,280 คน)[11]

เศรษฐกิจ[แก้]

ท่าเรือโคเบะเป็นท่าที่มีเรือเข้าออกมากที่สุดในแถบคันไซ

ท่าเรือโคเบะ เป็นท่าเรือที่สำคัญและเป็นศูนย์กลางการผลิตของเขตอุตสาหกรรมฮันชิง โคเบะเป็นเป็นท่าเรือขนส่งสินค้าที่มีเรือเข้าออกมากที่สุดในภูมิภาค มากกว่าท่าเรือโอซะกะ และสูงเป็นอันดับ 4 ของญี่ปุ่น[12]

ในปี ค.ศ. 2004 โคเบะมีผลิตภัณฑ์มวลรวมอยู่ที่ 6.3 ล้านล้านเยน คิดเป็นร้อยละ 34 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมของจังหวัดเฮียวโงะและคิดเป็นร้อยละ 8 ของแถบคันไซ[13][14] รายได้ต่อหัวของประชากรอยู่ที่ 2.7 ล้านเยนต่อปี แบ่งเป็นประเภทหนึ่ง (เกษตรกรรม ประมง และเหมืองแร่) ร้อยละ 1 ประเภทที่สอง (การผลิตและอุตสาหกรรม) ร้อยละ 21 และประเภทบริการ ร้อยละ 78

มูลค่าของสินค้าที่ผลิตได้ในปี 2004 ของโคเบะคือ 2.5 ล้านล้านเยน โดยส่วนใหญ่เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดเล็ก อาหาร อุปกรณ์การขนส่ง และอุปกรณ์การสื่อสาร

การคมนาคม[แก้]

การขนส่งทางราง[แก้]

สถานีซันโนะมิยะ เป็นศูนย์กลางการคมนาคมของโคเบะ โดยมีรถไฟเจอาร์สายโคเบะเชื่อมต่อโคเบะกับเมืองโอซะกะและเมืองฮิเมะจิ ส่วนรถไฟฮันกีวสายโคเบะและรถไฟฮันชิงสายโคเบะก็เชื่อมต่อโคเบะกับสถานีอุเมะดะในโอซะกะ นอกจากนี้ รถไฟใต้ดินโคเบะก็เชื่อมต่อกับรถไฟซันโย ชิงกันเซ็งที่สถานีชินโคเบะ และรถไฟฟ้าซันโยก็ให้บริการรถไฟเชื่อมต่อกับฮิเมะจิด้วยรถไฟด่วนโคเบะ

นอกจากนี้ ยังมีรถไฟเชื่อมเมืองโคเบะกับส่วนอื่นๆในจังหวัดเฮียวโงะอีก เช่น รถไฟฟ้าโคเบะ รถไฟโฮะกุชินเคียวกุ และรถไฟโคเบะนิวทรานซิท

การคมนาคมทางถนนและทางอากาศ[แก้]

โคเบะเป็นศูนย์กลางของทางด่วน โดยเฉพาะทางด่วนเมชิน (นะโงะยะ - โคเบะ) และทางด่วนฮันชิน (โอซะกะ - โคเบะ) มีทางด่วนโคเบะ-อะวะจิ-นะรุโตะที่เชื่อมโคเบะกับนะรุโตะผ่านเกาะอะวะจิทางสะพานอะกะชิไคเกียวที่มีชื่อเสียงในฐานะสะพานแขวนที่ยาวที่สุดในโลก

สำหรับการคมนาคมทางการอากาศ มีท่าอากาศยานนานาชาติโอซะกะและท่าอากาศยานโคเบะที่อยู่ใกล้กับเมือง ขณะที่ศูนย์กลางการคมนาคมทางอากาศของภูมิภาคคันไซจะอยู่ที่ท่าอากาศยานนานาชาติคันไซ

การศึกษา[แก้]

เมืองโคเบะมีโรงเรียนระดับประถมศึกษา 169 แห่ง มีโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น 81 แห่ง มีนักเรียนประมาณ 80,200 และ 36,000 คนตามลำดับ[15] สำนักงานเขตโคเบะให้บริการการศึกษาระดับมัธยมปลาย 7 แห่ง และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาจังหวัดเฮียวโงะรับผิดชอบโรงเรียนมัธยมปลายอีก 18 แห่ง มีนักเรียนทั้งสิ้น 43,400 คน

โคเบะยังมีมหาวิทยาลัยรัฐและเอกชนตั้งอยู่มากมาย โดยมีมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงคือ มหาวิทยาลัยโคเบะ

ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ[แก้]

เมืองฝาแฝดและเมืองพี่น้อง[แก้]

ท่าเรือพี่น้อง[แก้]

ความร่วมมือทางธุรกิจ[แก้]

คลังภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Kobe's official English name
  2. 2.0 2.1 Ikuta Shrine official website - "ประวัติของศาลเจ้าอิกุตะ" (ภาษาญี่ปุ่น)
  3. Nagasaki University - "Ikuta Shrine". Retrieved February 3, 2007.
  4. 4.0 4.1 4.2 City of Kobe - "ประวัติศาสตร์ของโคเบะ" (ภาษาญี่ปุ่น). เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2550.
  5. Kobe City Info - "History". เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550.
  6. City of Kobe - "โคเบะเมืองเก่า" (ภาษาญี่ปุ่น). เรียกดูข้อมูล 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550.
  7. City of Ashiya - "An Outline History of Ashiya". เรียกดูข้อมูล 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550.
  8. The Great Hanshin-Awaji Earthquake Statistics and Restoration Progress (Jan. 2008). เรียกดูข้อมูล 14 เมษายน พ.ศ. 2551.
  9. Maruhon Business News - Port Conditions in Japan. เรียกดูข้อมูล 23 มกราคม พ.ศ. 2550.
  10. "Kobe Climate Normals 1961-1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. สืบค้นเมื่อ January 6, 2013. 
  11. 11.0 11.1 City of Kobe - "Statistical Summary of Kobe". Retrieved July 25, 2007.
  12. American Association of Port Authorities - "World Port Rankings 2005". เรียกดูข้อมูล 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2550.
  13. Hyogo Industrial Advancement Center - "Industry Tendencies in Various Areas of Hyogo Prefecture" (ภาษาญี่ปุ่น). เรียกดูข้อมูล 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2550.
  14. Cabinet Office, Government of Japan - "2004 Prefectural Economy Survey" (Japanese). เรียกดูข้อมูล 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2550.
  15. City of Kobe - "Number of municipal schools and students" (ภาษาญี่ปุ่น). เรียกดูข้อมูล 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2550.
  16. 16.00 16.01 16.02 16.03 16.04 16.05 16.06 16.07 16.08 16.09 16.10 16.11 "Kobe's Sister Cities". Kobe Trade Information Office. Archived from the original on 2013-04-21. สืบค้นเมื่อ 2013-08-11. 
  17. "Twin cities of Riga". Riga City Council. สืบค้นเมื่อ 2009-07-27. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]