อำเภอท่าปลา
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
อำเภอท่าปลา เป็นอำเภอที่มีเนื้อที่มากที่สุดของจังหวัดอุตรดิตถ์ มีพื้นที่ 1,681.445 ตารางกิโลเมตร (ประมาณ 1,050,625 ไร่) ลักษณะส่วนใหญ่เป็นที่ราบที่อยู่ระหว่างเนินเขาและภูเขา มีอ่างเก็บน้ำเขื่อนสิริกิติ์อยู่ตอนกลางเป็นพื้นที่แหล่งน้ำ 284.8 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ส่วนใหญ่ของอำเภออยู่ในการดูแลของนิคมสร้างตนเองลำน้ำน่าน เขตอุทยานแห่งชาติลำน้ำน่าน เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า และเขตป่าสงวนแห่งชาติ โดยมีพื้นที่ที่เป็นกรรมสิทธิ์ของประชาชนน้อยมาก
เนื้อหา |
[แก้] ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอท่าปลาตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดอุตรดิตถ์ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 40 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียงดังนี้
- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเด่นชัย อำเภอสูงเม่น อำเภอเมืองแพร่ (จังหวัดแพร่) และอำเภอนาหมื่น (จังหวัดน่าน)
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอฟากท่าและอำเภอน้ำปาด
- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอน้ำปาด อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ และอำเภอทองแสนขัน
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองอุตรดิตถ์
[แก้] ประวัติ
ชื่อเดิมเรียกว่า "ทับป่า" ขึ้นอยู่กับจังหวัดน่านในสมัยเมืองน่านยังมีเจ้าเมืองเป็นผู้ครองนครน่านเมื่อประมาณร้อยปีเศษ โดยรวมแขวงศีรษะเกษกับแขวงท่าปลาเข้าด้วยกันเป็นเขตน่าน ต่อมาในปี พ.ศ. 2466 จึงแยกมาขึ้นกับจังหวัดอุตรดิตถ์
ตามตำนาน เคยมีสถานที่ริมแม่น้ำน่าน มีหินใสสีขาวเหมือนตาปลาอยู่ในน้ำลึก เชื่อว่าหินนี้ศักดิ์สิทธิ์มาก ในวันสงกรานต์จะทำพิธีบวงสรวงแล้วจึงจะนำหินไปสกัดและ เรียกบริเวณนี้ว่า "บ่อแก้วตาปลา" ต่อมาเรียกเพี้ยนเป็น "แก้วท่าปลา" และหมู่บ้านนี้เรียกต่อมาว่า "บ้านท่าปลา" หมายถึงรอปลาขึ้นและจับปลา
อำเภอท่าปลาเป็นอำเภอที่มีความอุดมสมบูรณ์ไม่แพ้อำเภอใด ๆ มีแม่น้ำน่านไหลผ่านกลางเมื่อโอนมาเป็นเขตการปกครองของจังหวัดอุตรดิตถ์ ประชาชนมีความ เป็นอยู่ที่สุขสบายอยากจะกินปลาก็หาปลาได้ที่แม่น้ำ ซึ่งมีปลามากมายหลายพันธุ์ อยากกินอาหารป่าก็เข้าป่าล่าสัตว์ซึ่งมีอย่างชุกชุมในป่า เป็นแหล่งที่มีไม้ซึ่งมีค่าทางเศรษฐกิจอย่างมากมาย เช่น ไม้สักซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์มาก จะเห็นได้ว่าในอดีต ประชาชนบางหมู่บ้านบางตำบลประกอบอาชีพทำไม้
และเมื่อปี พ.ศ. 2513 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์โดยกรมชลประทานได้เปิดโครงการพัฒนาลุ่มน้ำน่านและก่อสร้างเขื่อนสิริกิติ์ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ พื้นที่อำเภอบางส่วนกลายเป็นอ่างเก็บน้ำ ราษฎรต้องอพยพออกมาตั้งรกรากถิ่นฐานใหม่บนพื้นที่จัดสรรของนิคมสร้างตนเองลำน้ำน่าน กรมประชาสงเคราะห์ ที่ว่าการอำเภอท่าปลาซึ่งเดิมตั้งอยู่ในเขตหมู่ที่ 3 ตำบลท่าปลา ถูกผลกระทบจากการก่อสร้างตามโครงการฯ จึงได้ปรับย้ายมาตั้งที่ทำการแห่งใหม่อยู่ในเขตหมู่ที่ 1 ซึ่งเป็นพื้นที่จัดสรรของนิคมสร้างตนเองลำน้ำน่านอยู่จนทุกวันนี้
[แก้] การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอท่าปลาแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 8 ตำบล 82 หมู่บ้าน ได้แก่
| 1. | ท่าปลา | (Tha Pla) | 11 หมู่บ้าน | 5. | น้ำหมัน | (Nam Man) | 12 หมู่บ้าน | ||||||||||||||||||||||||
| 2. | หาดล้า | (Hat La) | 9 หมู่บ้าน | 6. | ท่าแฝก | (Tha Faek) | 9 หมู่บ้าน | ||||||||||||||||||||||||
| 3. | ผาเลือด | (Pha Lueat) | 13 หมู่บ้าน | 7. | นางพญา | (Nang Phaya) | 6 หมู่บ้าน | ||||||||||||||||||||||||
| 4. | จริม | (Charim) | 13 หมู่บ้าน | 8. | ร่วมจิต | (Ruam Chit) | 11 หมู่บ้าน |
[แก้] การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอท่าปลาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
- เทศบาลตำบลท่าปลา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าปลา
- เทศบาลตำบลร่วมจิต ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลร่วมจิต
- เทศบาลตำบลจริม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจริมทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าปลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าปลา (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลท่าปลา)
- องค์การบริหารส่วนตำบลหาดล้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหาดล้าทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลผาเลือด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาเลือดทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำหมัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำหมันทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าแฝก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าแฝกทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลนางพญา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนางพญาทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลร่วมจิต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร่วมจิต (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลร่วมจิต)
[แก้] สถานที่ท่องเที่ยว
- เขื่อนสิริกิติ์
- อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่าน
- บ้านท่าเรือ
- น้ำตกวังชมภู
- น้ำตกทรายงาม
- ถ้ำแสนหาร
[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น
|
|||||||
