รถไฟใต้ดินลอนดอน

สัญลักษณ์ของรถไฟใต้ดินลอนดอน

ป้ายของ รถไฟใต้ดินลอนดอน ที่ สถานีเวสต์มินสเตอร์

รถไฟใต้ดินลอนดอน (อังกฤษ: London Underground) เป็นระบบขนส่งมวลชนของกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ตัวระบบใช้ไฟฟ้าเป็นหลัก มีทั้งรถไฟบนดินและรถไฟใต้ดินอยู่ภายในสายเดียวกัน ลอนดอนอันเดอร์กราวนด์เป็นรถไฟใต้ดินที่เก่าแก่ที่สุดในโลก เริ่มเปิดใช้เมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2406 (ค.ศ. 1863) โดยสายแรกคือ สาย Circle วิ่งรอบโซน 1 ชั้นในของเมือง และ สาย Hammersmith & City วิ่งพาดจากด้านตะวันตกเฉียงใต้ไปยังด้านตะวันออกของเมือง. ในปัจจุบันมีทั้งหมด 274 สถานี และมีระยะทางรวมประมาณ 406 กิโลเมตร (253 ไมล์) มีผู้โดยสารในปี พ.ศ. 2547 - 2548 ประมาณ 976 ล้านคน หรือเฉลี่ย 2.67 ล้านคนต่อวัน

รถไฟใต้ดินลอนดอน บางครั้งจะเรียกว่า ดิอันเดอร์กราวนด์ (The Underground) หรือ เดอะทิวบ์ (The Tube) ตามลักษณะของอุโมงค์รถไฟใต้ดิน

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 เป็นต้นมา รถไฟใต้ดินลอนดอนได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของ องค์การคมนาคมสำหรับลอนดอน (TfL) ซึ่งบริหารจัดการรถเมล์ด้วย

การบริการ

แผนที่ โซน 1 (โซนกลาง) ของรถไฟใต้ดินลอนดอน (และสาย DLR)

รถไฟใต้ดินไม่ได้เปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ยกเว้นวันปีใหม่ เพราะว่าสายรถไฟใต้ดินส่วนใหญ่จะมีทางรถไฟแค่สองรางสวนกันเท่านั้น เพราะฉะนั้นจึงจำเป็นต้องปิดบริการตอนกลางคืนเพื่อทำการปรับปรุงรักษารางรถไฟ รถไฟจะเริ่มให้บริการเที่ยวแรกเวลา 04.30 น. เป็นต้นไปจนถึงเวลา 01.30 น. ซึ่งแตกต่างจากระบบรถไฟฟ้าใต้ดินที่นิวยอร์กตรงที่ลอนดอนไม่มีรางให้อ้อมบริเวณที่บำรุงรักษา เมื่อไม่นานมานี้จึงได้มีการเริ่มใช้เวลาที่รถไฟปิดบริการวันสุดสัปดาห์ในการบำรุงรักษา

สาย

ตารางข้างล่างนี้แสดงสายรถไฟใต้ดินต่าง ๆ ที่วิ่งบนรถไฟใต้ดินลอนดอน ถึงปี พ.ศ. 2550 รถไฟใต้ดินลอนดอนมีทั้งหมด 12 สาย สายที่ 12 ซึ่งก็คือสายอีสต์ลอนดอน แต่สายนี้ถูกปิดลงเพื่อเปลี่ยนแปลงไปเป็นรถไฟเหนือดินลอนดอน และจะเปิดให้บริการอีกครั้งในปี พ.ศ. 2553

สายรถไฟใต้ดินลอนดอน

ชื่อสาย	สีบนแผนที่	ให้บริการครั้งแรก	ส่วนแรกเปิด *	ตั้งชื่อสายเมื่อ	ประเภท	ระยะทาง (กม.)	ระยะทาง (ไมล์)	จำนวนสถานี	รอบการเดินรถต่อปี (พันรอบ)	รอบการเดินรถเฉลี่ยต่อไมล์ (พันรอบ)
สายเบเคอร์ลู	น้ำตาล	พ.ศ. 2449	พ.ศ. 2449	พ.ศ. 2449	ระดับลึก	23.2	14.5	25	95,947	6,617
สายเซ็นทรัล	แดง	พ.ศ. 2443	พ.ศ. 2399	พ.ศ. 2443	ระดับลึก	74	46	49	183,582	3,990
สายเซอร์เคิล	เหลือง	พ.ศ. 2427	พ.ศ. 2406	พ.ศ. 2492	กึ่งใต้ดิน-บนดิน	22.5	14	27	68,485	4,892
สายดิสทริกต์	เขียว	พ.ศ. 2411	พ.ศ. 2401	พ.ศ. 2411 - พ.ศ. 2448	กึ่งใต้ดิน-บนดิน	64	40	60	172,879	4,322
สายแฮมเมอร์สมิธและซิตี	ชมพู	พ.ศ. 2406	พ.ศ. 2401	พ.ศ. 2531	กึ่งใต้ดิน-บนดิน	26.5	16.5	28	45,845	2,778
สายจูบิลี	เทา	พ.ศ. 2522	พ.ศ. 2422	พ.ศ. 2522	ระดับลึก	36.2	22.5	27	127,584	5,670
สายเมโทรโพลิตัน	ม่วง	พ.ศ. 2406	พ.ศ. 2406	พ.ศ. 2406	กึ่งใต้ดิน-บนดิน	66.7	41.5	34	53,697	1,294
สายนอร์ธเธิร์น	ดำ	พ.ศ. 2433	พ.ศ. 2410	พ.ศ. 2480	ระดับลึก	58	36	50	206,734	5,743
สายพิคคาดิลลี่	น้ำเงิน	พ.ศ. 2449	พ.ศ. 2412	พ.ศ. 2449	ระดับลึก	71	44.3	52	176,177	3,977
สายวิกตอเรีย	ฟ้า	พ.ศ. 2511	พ.ศ. 2511	พ.ศ. 2511	ระดับลึก	21	13.25	16	161,319	12,175
สายวอเตอร์ลูและซิตี	ฟ้าอ่อน	พ.ศ. 2441	พ.ศ. 2441	พ.ศ. 2441	ระดับลึก	2.5	1.5	2	9,616	6,410
* เมื่อปีที่แสดงเป็นปีก่อนหน้าปี ให้บริการครั้งแรก ก็หมายความว่าสายที่กล่าวเปิดบริการเป็นส่วนหนึ่งของสายอื่นมาก่อนหรือโดยบริษัทอื่นมาก่อน.

อุบัติเหตุและการก่อการร้าย

• เหตุระเบิดที่ลอนดอน วันที่ 7 กรกฎาคม 2548 และวันที่ 21 กรกฎาคม 2548

ดูเพิ่ม

• การคมนาคมในลอนดอน
• รถไฟเหนือดินลอนดอน
• Mind the gap

แหล่งข้อมูลอื่น

• รถไฟใต้ดินลอนดอน เว็บไซต์ทางการ