รถไฟฟ้าปารีส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รถไฟฟ้าปารีส
Metro-M.svg
Metro-Paris-rame-MP89-ligne.jpg
ข้อมูลทั่วไป
สถานที่ตั้ง กรุงปารีส
ประเภทของบริการ รถไฟใต้ดิน
จำนวนเส้นทาง 16 (สาย 1-14, 3 (2) และ 7 (2))
จำนวนสถานี 303
ปริมาณการให้บริการ 4,175,000 คน (2011)
การให้บริการ
เริ่มต้นให้บริการครั้งแรก 19 กรกฎาคม ค.ศ. 1900
เจ้าของ RATP
ผู้ให้บริการ RATP
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง 214 กิโลเมตร (133 ไมล์)
ความกว้างราง 1,435 มม. (4 ฟุต 8 12 นิ้ว)
(รางมาตรฐาน)
รถไฟฟ้าปารีส
Métro
Metropolitain.jpg
ระบบขนส่งมวลชนปารีส
รถไฟฟ้า (Métro)
Paris Metro1.svg สาย 1 Paris Metro7bis.svg สาย 7 (2)
Paris Metro2.svg สาย 2 Paris Metro8.svg สาย 8
Paris Metro3.svg สาย 3 Paris Metro9.svg สาย 9
Paris Metro3bis.svg สาย 3 (2) Paris Metro10.svg สาย 10
Paris Metro4.svg สาย 4 Paris Metro11.svg สาย 11
Paris Metro5.svg สาย 5 Paris Metro12.svg สาย 12
Paris Metro6.svg สาย 6 Paris Metro13.svg สาย 13
Paris Metro7.svg สาย 7 Paris Metro14.svg สาย 14
แอร์เออแอร์ (RER)
Paris RER A.svg สาย A Paris RER D.svg สาย D
Paris RER B.svg สาย B Paris RER E.svg สาย E
Paris RER C.svg สาย C
รถไฟชานเมืองทร็องซีเลียง (Transilien)
Paris Banlieu.svg แซ็ง-ลาซาร์ Paris Banlieu.svg เหนือ
Paris Banlieu.svg ลาเดฟ็องส์ Paris Banlieu.svg ตะวันออก
Paris Banlieu.svg มงปาร์นัส Paris Banlieu.svg ลียง
รถไฟฟ้าสนามบิน
Paris Airport Logo.svg CDGVAL Paris Airport Logo.svg Orlyval
รถโดยสารประจำทาง
Paris Bus.svg รถโดยสารประจำทาง (RATP) Paris Noctilien.svg น็อกตีเลียง
  รถโดยสารประจำทาง (Optile)  
รถราง
Paris Tram1.svg สาย T1 Paris Tram2.svg สาย T2
Paris Tram3.svg สาย T3 Paris Tram4.svg สาย T4

รถไฟฟ้าปารีส (ฝรั่งเศส: Métro de Paris) เป็นระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ถือเป็นสัญลักษณ์ของเมืองก็ว่าได้ เห็นได้ชัดจากอิทธิพลของนวศิลป์ (Art Nouveau) มีเส้นทางทั้งหมด 16 สาย ส่วนมากมักจะอยู่ใต้ดินและมีความยาวทั้งสิ้น 213 กิโลเมตร (133 ไมล์) และมีสถานี 298 แห่ง

รถไฟฟ้าสายแรกเปิดโดยไม่มีพิธีรีตองในปี พ.ศ. 2443 ระหว่างงานนิทรรศการนานาชาติ (Exposition Universelle 1900) หลังจากนั้นระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้าได้ขยายตัวอย่างรวดเร็วจนกระทั่งเสร็จในช่วงปี พ.ศ. 2463 ส่วนการขยายออกไปยังชานเมืองได้บรรลุในช่วง 10 กว่าปีต่อมา

ระบบรถไฟฟ้าปารีสได้ถึงจุดอิ่มตัวในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งระบบรถไฟฟ้าก็ได้นำขบวนรถไฟฟ้าใหม่เข้ามาให้บริการเนื่องจากการจราจรอันคับคั่ง ซึ่งการต่อเติมนั้นเป็นไปได้ยากและมีขีดจำกัดจึงได้เกิดรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ขึ้นในปี พ.ศ. 2503 เป็นต้นมา

กรุงปารีสเป็นเมืองที่มีสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินที่หนาแน่นที่สุดในโลก ด้วยสถานีกว่า 245 แห่งภายในเนื้อที่กรุงปารีส 41 ตารางกิโลเมตร (16 ตารางไมล์) แต่ละสายจะมีชื่อเป็นหมายเลขตั้งแต่ 1 ถึง 14 และมีสายรองอีกสองสายคือ สาย 3 (2) และสาย 7 (2) สายรองทั้งสองเคยเป็นส่วนหนึ่งของสาย 3 และ 7 แต่แยกตัวออกมาภายหลังในปี พ.ศ. 2514 และ พ.ศ. 2510 ตามลำดับ

รถไฟฟ้าปารีสมีสถานีทั้งหมด 298 แห่ง (382 ป้าย) โดยเชื่อมต่อกับสายอื่น 62 ป้าย มีจำนวนผู้โดยสารใช้บริการประมาณ 4.5 ล้านคนต่อวัน (1,409 ล้านคนต่อปี) ถือเป็นลำดับที่ 4 ของโลก ตามหลังมอสโก โตเกียว และเม็กซิโกซิตี และอยู่ในลำดับที่ 7 ของโลกเมื่อเปรียบเทียบระยะทางการเดินรถไฟฟ้า รองจากนิวยอร์ก โซล โตเกียว มอสโก มาดริด (แต่ถ้ารวมกับแอร์เออแอร์แล้วจะอยู่ในอันดับที่ 1) ส่วนจำนวนสถานีนั้นอยู่ที่ลำดับ 3 ของโลก รองลงมาจากนิวยอร์ก (468 สถานี) และโซล ทั้งนี้สถานีชาเตอแล-เลอาลยังเป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกด้วย

แต่ละสายจะมีเลขและสีในการบ่งบอก ส่วนทิศทางในการเดินทางเห็นได้จากสถานีปลายทางของแต่ละสาย

การใช้บริการ[แก้]

เวลาเปิดบริการ[แก้]

รถไฟฟ้าปารีสจะเปิดให้ใช้บริการในเวลา 05.00 น. จนถึง 01.00 น. ทุกวันและทุกสถานี รถไฟฟ้าขบวนสุดท้ายมักจะถูกเรียกว่า "balai" (ไม้กวาด) เนื่องจากได้กวาดผู้โดยสารชุดสุดท้ายของวันไปยังสถานีในเวลา 01.15 น. ทั้งนี้ในวันเสาร์และวันก่อนถึงวันหยุดเทศกาลจะเลื่อนเวลาปิดให้บริการไปอีก 1 ชั่วโมง และตั้งแต่วันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2550 เป็นต้นมา รถไฟฟ้าปารีสได้เปิดให้บริการเพิ่มขึ้นอีก 1 ชั่วโมงในคืนวันศุกร์

รถไฟฟ้าปารีสยังเปิดตลอดเวลาในวันสิ้นปี วันดนตรีสากล วันนุยบล็องช์ และเทศกาลอื่น ๆ อีกด้วย

การใช้บริการ[แก้]

บัตรรถไฟฟ้า t+

บัตรรถไฟสามารถซื้อได้จากแผงขายบัตรหรือเครื่องขายอัตโนมัติบริเวณทางเข้าสถานีรถไฟ เมื่อสอดบัตรบริเวณประตูทางเข้าอัตโนมัติแล้ว มันจะเปิดให้ผู้โดยสารสามารถเดินทางต่อไปยังชานชาลา หลังจากนั้นเครื่องจะให้บัตรรถไฟคืน

เครื่องขายตั๋วอัตโนมัติที่สถานีรถไฟฟ้าปารีส มีภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ และภาษาเยอรมัน

บัตรรถไฟ[แก้]

บัตรรถไฟมาตรฐานของรถไฟฟ้าปารีสคือ "บัตรรถไฟฟ้า t+" ซึ่งสามารถใช้ได้ในระยะเวลา 90 นาทีหลังจากเข้าชานชาลาและเดินทางได้เพียงรอบเดียว บัตรนี้สามารถใช้ได้ทั้งระบบรถไฟฟ้าปารีส รถเมล์ รถราง หรือแม้กระทั่งพื้นที่ 1 ของรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ (RER) ทำให้เป็นการลดการโดยสารจากระบบการขนส่งแบบเดียวกัน (เช่น รถไฟฟ้า - รถไฟฟ้า, รถโดยสารประจำทาง - รถโดยสารประจำทาง, รถราง - รถราง) ให้สามารถเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนประเภทอื่นได้ ระหว่างรถโดยสารประจำทาง - รถราง, รถไฟฟ้า - รถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ พื้นที่ 1 เป็นต้น หรือสามารถซื้อ 10 ใบ ซึ่งเรียกว่า "การ์แน" (carnet)

ข้อมูลทางเทคนิค[แก้]

โดยรวม[แก้]

รถไฟฟ้าปารีสมีความยาวกว่า 213 กิโลเมตร (133 ไมล์) และมีสถานี 298 แห่ง 382 ป้ายจอดและ 62 ตัวเชื่อมระหว่างสาย ในที่นี้ไม่ได้รวมถึงระบบรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ ความยาวเฉลี่ยในแต่ละสถานีคือ 562 เมตร (1,845 ฟุต) รถไฟฟ้าจะจอดทุกสถานี แต่ละสายจะไม่มีการใช้ชานชาลาร่วมกัน แม้กระทั่งสถานีเชื่อมต่อก็ตาม ซึ่งก็เหมือนกับรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์

ความเร็วเฉลี่ยของรถไฟฟ้าปารีสคือ 35 กม./ชม. (22 ไมล์/ชม.) และมีความเร็วสูงสุดคือ 70 กม./ชม. (44 ไมล์/ชม.) ยกเว้นรถไฟฟ้าอัตโนมัติ ไร้คนขับของสาย 14 ซึ่งมีความเร็วสูงสุดถึง 80 กม./ชม. รถไฟฟ้าปารีสโดยทั่วไปจะโดยสารทางฝั่งขวาเสมอ รางรถไฟใช้แบบรางมาตรฐานยุโรป ส่วนรางแบบขนส่งจะมีขนาดเล็กกว่าสายหลักของ SNCF ในแต่ละสายอาจจะมีตู้รถไฟฟ้าต่างกันจาก 3 จนถึง 6 ตู้ โดยแต่ละสายจะมีจำนวนตู้เท่ากัน และรับไฟฟ้ากระแสตรงขั้วบวกเพื่อขับเคลื่อนจากรางที่สาม (750v DC) ยกเว้นสายที่ใช้ล้อยาง ซึ่งจะรับพลังงานไฟฟ้าขับเคลื่อนจากรางตรงกลาง (750v DC) ซึ่งมีสาย 1, 4, 6, 11 และ 14 ใช้ล้อยาง

รถไฟฟ้าสายแรกสุดคือ สาย 1 ซึ่งขุดด้วยมือไปตามทางถนนช็องเซลีเซเป็นเส้นตรง พวกวิศวกรต้องขุดไปตามถนนหรือต้องปะกับสิ่งก่อสร้างใต้ดิน ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมบางสถานี (สาย 8 และสาย 13) มีชานชาลาที่ไม่ได้อยู่แนวเดียวกัน เพราะถนนข้างบนแคบเกินไปในการสร้างชานชาลาให้ตรงข้ามกัน

ล้อขับเคลื่อน[แก้]

ล้อขับเคลื่อนของรถไฟฟ้าปารีสนั้นมี 2 แบบ ได้แก่ ล้อเหล็ก (Matériel fer: MF) และล้อยาง (Matériel pneu: MP) โดยแต่ละรุ่นจะมีชื่อต่างกันโดยตั้งชื่อในปีที่ออกแบบ ไม่ใช่ปีที่ให้บริการเป็นครั้งแรก

สายที่เปิดให้บริการ[แก้]

รถไฟฟ้าปารีส
สาย เปิดใช้บริการ ต่อขยายครั้งล่าสุด จำนวน
สถานี
ระยะทาง ระยะทางเฉลี่ย
ระหว่างสถานี (เมตร)
จำนวนรอบที่วิ่ง
(ต่อปี)
สถานีต้นทาง / ปลายทาง
กม. ไมล์
Paris Metro1.svg สาย 1 พ.ศ. 2443 พ.ศ. 2535 25 16.6 10.3 692 213,921,408 ลาเดฟ็องส์
ชาโตเดอแว็งแซน
Paris Metro2.svg สาย 2 พ.ศ. 2443 พ.ศ. 2446 25 12.3 7.7 513 95,945,503 ปอร์ตโดฟีน
นาซียง
Paris Metro3.svg สาย 3 พ.ศ. 2447 พ.ศ. 2514 25 11.7 7.3 488 91,655,659 ปงเดอเลอวาลัว
กาลีเยนี
Paris Metro3bis.svg สาย 3 (2) พ.ศ. 2514 พ.ศ. 2514 4 1.3 0.8 433 ปอร์ตเดลีลา
ก็องแบตา
Paris Metro4.svg สาย 4 พ.ศ. 2451 พ.ศ. 2556 27 12.1 7.5 424 155,348,608 ปอร์ตเดอกลีญ็องกูร์
แมรีเดอมงรูฌ
Paris Metro5.svg สาย 5 พ.ศ. 2449 พ.ศ. 2528 22 14.6 9.1 695 92,778,870 บอบีญี
ปลัสดีตาลี
Paris Metro6.svg สาย 6 พ.ศ. 2452 พ.ศ. 2485 28 13.6 8.5 504 104,102,370 ชาร์ล เดอ โกล - เอตวล
นาซียง
Paris Metro7.svg สาย 7 พ.ศ. 2453 พ.ศ. 2530 38 22.4 13.9 605 121,341,833 ลากูร์เนิฟว์
วีลฌุอิฟ
แมรีดีวรี
Paris Metro7bis.svg สาย 7 (2) พ.ศ. 2510 พ.ศ. 2510 8 3.1 1.9 443 หลุยส์ บล็อง
เพรแซ็ง-แฌร์แว
Paris Metro8.svg สาย 8 พ.ศ. 2456 พ.ศ. 2554 38 23.4 14.5 614 92,041,135 บาลาร์
ปวงต์ดูว์ลัก
Paris Metro9.svg สาย 9 พ.ศ. 2465 พ.ศ. 2480 37 19.6 12.2 544 119,885,878 ปงเดอแซฟวร์
แมรีเดอมงเทรย
Paris Metro10.svg สาย 10 พ.ศ. 2466 พ.ศ. 2524 23 11.7 7.3 532 40,411,341 บูลอญ
การ์โดสแตร์ลิตซ์
Paris Metro11.svg สาย 11 พ.ศ. 2478 พ.ศ. 2480 13 6.3 3.9 525 46,854,797 ชาเตอแล
แมรีเดลีลา
Paris Metro12.svg สาย 12 พ.ศ. 2453 พ.ศ. 2555 29 13.9 8.6 515 81,409,421 ฟรงปอปูว์แลร์
แมรีดีซี
Paris Metro13.svg สาย 13 พ.ศ. 2454 พ.ศ. 2551 32 24.3 15.0 776 114,821,166 ชาตียง - มงรูฌ
แซ็ง-เดอนี
อาเนียร์ - เฌินวีลีเย
Paris Metro14.svg สาย 14 พ.ศ. 2541 พ.ศ. 2550 9 9 5.6 1,129 62,469,502 แซ็ง-ลาซาร์
ออแล็งปียาด

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]