ภาษาสวีเดน

ภาษาสวีเดน svenska สเวนสกา
พูดใน:	สวีเดน และฟินแลนด์
จำนวนผู้พูด:	9.3 ล้านคน
อันดับ:	89
ตระกูลภาษา:	อินโด-ยูโรเปียน  เจอร์เมนิก   เจอร์เมนิกเหนือ    สแกนดิเนเวียตะวันออก     ภาษาสวีเดน
ระบบการเขียน:	อักษรละติน
สถานะทางการ
ภาษาทางการใน:	สวีเดน โดยพฤตินัย, ฟินแลนด์ (ร่วมกับภาษาฟินแลนด์) โอลันด์ (ภาษาเดียว) สหภาพยุโรป (ร่วมกับ ภาษาของสหภาพยุโรปอื่น ๆ)
ผู้วางระเบียบ:	คณะกรรมาธิการภาษาสวีเดน (กึ่งทางการ)
รหัสภาษา
ISO 639-1:	sv
ISO 639-2:	swe
ISO 639-3:	swe
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

แผนที่แสดงบริเวณที่มีผู้พูดภาษาสวีเดน

ภาษาสวีเดน (svenska) เป็นภาษาในกลุ่มภาษาเจอร์เมนิกเหนือ (หรือภาษาสแกนดิเนเวีย) ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยของกลุ่มภาษาเจอร์เมนิก สาขาของภาษาตระกูลอินโด-ยูโรเปียน ภาษาสวีเดนเป็นภาษาราชการภาษาเดียวของสวีเดน เป็นภาษาราชการหนึ่งในสองภาษาของฟินแลนด์ (อีกภาษาหนึ่งคือภาษาฟินแลนด์) และเป็นภาษาราชการภาษาเดียวของหมู่เกาะโอลันด์ ซึ่งเป็นเขตการปกครองตนเองของฟินแลนด์

ภาษาสวีเดนสามารถใช้แทนกันกับภาษาสแกนดิเนเวียอีก 2 ภาษาคือ ภาษาเดนมาร์ก และภาษานอร์เวย์ ภาษาสวีเดนมาตรฐาน เป็นภาษาประจำชาติที่วิวัฒนาการมาจากภาษาย่อยของสวีเดนกลางในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และมีความมั่นคงในช่วงตอนต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ในขณะที่ภาษาย่อยตามภูมิภาคที่สืบมาจากภาษาพื้นเมืองในชนบทยังคงมีอยู่ ภาษาพูดและ ภาษาเขียน มีมาตรฐาน และมีอัตราความสามารถในการอ่านและเขียน 99% ในกลุ่มผู้ใหญ่ ภาษาพื้นเมืองบางภาษาต่างจากภาษามาตรฐานทั้งเรื่องไวยากรณ์และคำศัพท์ และไม่สามารถเข้าใจกับภาษาสวีเดนมาตรฐานได้เสมอไป ภาษาพื้นเมืองเหล่านี้จะจำกัดเฉพาะพื้นที่ชนบทและส่วนใหญ่คนพูดเป็นคนกลุ่มน้อยที่มีความเคลื่อนไหวทางสังคมต่ำ ถึงแม้ว่าจะไม่สูญพันธุ์ในเร็ว ๆ นี้ ภาษาพื้นเมืองเหล่านี้ได้ถดถอยในช่วงศตวรรษที่ผ่านมา ถึงแม้ว่าจะมีการวิจัยเป้นอย่างดี และเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นส่งเสริมการใช้ ภาษาสวีเดนมีลักษณะเด่นในเรื่องฉันทลักษณ์ ซึ่งจะแตกต่างกันตามชนิดต่าง ๆ มีทั้งเสียงเน้นที่ต่างกันตามแต่ละคำ และ เสียงวรรณยุกต์ ภาษาสวีเดนมีเสียงสระค่อนข้างมาก โดยที่มีเสียงสระถึง 9 เสียงที่ต่างกันด้วยความยาว และลักษณะเสียง ทำให้มีหน่วยเสียงสระ (vowel phoneme) ถึง 17 หน่วย นอกจากนี้ ภาษาสวีเดนยังมีเสียง voiceless dorso-palatal velar fricative ซึ่งสามารถพบได้ในภาษาพื้นเมืองหลายภาษา รวมถึงภาษามาตรฐานชั้นสูง และไม่ปรากฏในภาษาอื่น ๆ

ประวัติ

ในสมัยโบราณบรรพบุรุษของพวกไวกิ้งมีภาษาพูดร่วมกันคือภาษานอร์สโบราณ จนกระทั่งในศตวรรษที่ 9 ภาษานอร์สโบราณจึงได้เริ่มเปลี่ยนแปลงเป็นภาษานอร์สตะวันตกโบราณ ซึ่งพูดกันในชายฝั่งตะวันตกของคาบสมุทรสแกนดิเนเวียและหมู่เกาะในทะเลเหนือ และภาษานอร์สตะวันออกโบราณ ซึ่งพูดกันในชายฝั่งตะวันออกของคาบสมุทรสแกนดิเนเวียและคาบสมุทรจัตแลนด์ ในศตวรรษที่ 12 ภาษานอร์สตะวันออกโบราณได้พัฒนาจนกลายเป็นภาษาเดนมาร์กโบราณและภาษาสวีเดนโบราณ

สัทวิทยา

ระบบเสียงพยัญชนะ

ริมฝีปาก	ริมฝีปากกับฟัน		ฟัน		ปุ่มเหงือก	เพดานแข็ง	เพดานอ่อน		ช่องเส้นเสียง
เสียงระเบิด	p	b			t	d			k	g
เสียงเปิด					l			j
เสียงเสียดแทรก			f	v			s	ɕ	ɧ		h
เสียงรัว							r
เสียงนาสิก	m				n				ŋ

อ้างอิง

แหล่งเว็บไซต์

• Nationalencyklopedin (online edition) (สวีเดน)
• Föreningen Svenskbyborna (Svenskbyborna Society) (สวีเดน)

แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิพจนานุกรม มีความหมายของคำว่า:
ภาษาสวีเดน

ไวยากรณ์

• A concise Swedish Grammar, prepared by Leif Stensson.
• Swedish basic course (student text + audio files), developed by the American Foreign Service Institute.

คำศัพท์

• Swedish Flashcard Site
• Swadesh list of Swedish basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)

พจนานุกรม

• Swedish-English/Swedish-Arabic/Swedish-Russian/Swedish-Spanish Dictionaries from Språkrådet - Institute for Language and Folklore
• tyda.se
• sv.wiktionary
• People's dictionary
• Swedish Dictionary from Webster's Dictionary
• Project Runeberg's digital facsimile edition of Nordisk familjebok, the definitive Swedish-language encyclopaedia of the late 19th and early-to-mid-20th centuries.
• Norstedts Swedish-English online dictionary
• lexikon.se