บูเช็กเทียน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
บูเช็กเทียน
A Tang Dynasty Empress Wu Zetian.JPG

พระบรมนามาภิไธย อู่ เม่ย์เหนียง (武媚娘 Wǔ Mèiniáng ?)
พระปรมาภิไธย สมมุติเทวะ (聖神皇帝 shèng shén huáng dì ?)
พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์โจว
ราชวงศ์ ราชวงศ์โจว (周 Zhōu ?)
ระยะครองราชย์ 16 ตุลาคม 690[1][2] – 22 กุมภาพันธ์ 705[3][4] (&&&&&&&&&&&&&014.&&&&&014 ปี &&&&&&&&&&&&0129.&&&&&0129 วัน)
รัชกาลก่อนหน้า ไม่มี (เริ่มราชวงศ์)
รัชกาลถัดไป ไม่มี (เลิกราชวงศ์)
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ 17 กุมภาพันธ์ 624
สวรรคต 16 ธันวาคม 705 (&&&&&&&&&&&&&081.&&&&&081 ปี &&&&&&&&&&&&0302.&&&&&0302 วัน)
พระราชบิดา อู่ ชื่อเยฺว (武士彠 Wǔ Shìyuē ?)
พระราชมารดา หยาง ชื่อ (楊氏 Yáng Shì ?)
พระราชสวามี ถังเกาจง (唐高宗 Táng Gāozōng ?)
พระราชโอรส/ธิดา * หลี่ หง (李弘 Lĭ Hóng ?)

อู่ เจ๋อเทียน ตามสำเนียงกลาง หรือ บูเช็กเทียน ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (จีนตัวเต็ม: 武則天; จีนตัวย่อ: 武则天; พินอิน: Wǔ Zétiān) (สมภพ 17 กุมภาพันธ์ 624[5][6]; สิ้นพระชนม์ 16 ธันวาคม 705[7]) พระนามเดิมว่า อู่ เจ้า (武曌 Wǔ Zhào ?) ในราชวงศ์ถังมักออกพระนามว่า นางพระยาฟ้า (天后 Tiān Hòu ?) และในสมัยต่อมาว่า พระนางอู่ (武后 Wǔ Hòu ?) ทรงเป็นสตรีพระองค์เดียวในประวัติศาสตร์จีนที่ได้เป็นพระเจ้าแผ่นดินจีน

ในแผ่นดินของพระภัสดาและพระราชบุตรของพระนางระหว่างปี 665 ถึง 690 พระนางทรงปกครองจีนโดยพฤตินัย ต่อมาในปี 690 ถึง 705 พระนางทรงสถาปนาราชวงศ์ของพระนางเอง คือ ราชวงศ์โจว (周 Zhōu ?) และเฉลิมพระนามพระนางเองว่า "สมมุติเทวะ" (聖神皇帝 shèng shén huáng dì ?) อันเป็นการละเมิดประเพณีแต่โบราณและยังให้ราชวงศ์ถังสะดุดหยุดลงระยะหนึ่ง นักประวัติศาสตร์ผู้นิยมลัทธิขงจื๊อประณามพระนางเป็นอันมาก

อ้างอิงและเชิงอรรถ[แก้]

  1. http://www.sinica.edu.tw/ftms-bin/kiwi1/luso.sh?lstype=2&dyna=%AD%F0&king=%AAZ%A6Z&reign=%B8%FC%AA%EC&yy=1&ycanzi=&mm=9&dd=9&dcanzi=
  2. She was already partially in control of power since around 660, and her power was even more paramount after January 665. Her Zhou Dynasty was proclaimed on 16 October 690, and she proclaimed herself Empress Regnant on 19 October, demoting her son Emperor Ruizong to the rank of crown prince with the unusual title of Huangsi (皇嗣).
  3. http://www.sinica.edu.tw/ftms-bin/kiwi1/luso.sh?lstype=2&dyna=%AD%F0&king=%A4%A4%A9v&reign=%AF%AB%C0s&yy=1&ycanzi=&mm=1&dd=22&dcanzi=
  4. She lost power in the palace coup of 20 February 705, and on 22 February, she was forced to return imperial authority to her son Li Xian, who was restored as Emperor Zhongzong on 23 February. Zhou Dynasty was terminated with the restoration of the Tang Dynasty on 3 March.
  5. ปีประสูตินี้ ได้มาจากการเอาพระชนม์กับปีสวรรคตที่ระบุไว้ใน นวพงศาวดารถัง (New Book of Tang) ฉบับ ค.ศ. 1045–1060 มาบวกลบกัน ผลลัพธ์ดังกล่าวนี้เป็นที่ยอมรับของนักประวัติศาสตร์สมัยใหม่ แต่ถ้าคำนวณตามที่ระบุไว้ใน พงศาวดารถัง (Book of Tang) ฉบับ ค.ศ. 941-945 จะได้ปีประสูติเป็น ค.ศ. 623
  6. วันเดือนปีที่ระบุไว้ตรงนี้ เป็นไปตาม ปฏิทินจูเลียน มิใช่ตาม ปฏิทินก่อนเกรโกเรียน.
  7. 兩千年中西曆轉換
ก่อนหน้า บูเช็กเทียน ถัดไป
จักรพรรดินีหวัง 2leftarrow.png จักรพรรดินี
ราชวงศ์ถัง

(655–684)
2rightarrow.png จักรพรรดินีเว่ย์