นางสนองพระโอษฐ์

นางสนองพระโอษฐ์ (อังกฤษ: lady-in-waiting) หมายถึงผู้ช่วยหญิงส่วนตัวในราชสำนัก เพื่อถวายงานแด่พระราชินี เจ้าหญิง หรือสตรีผู้สูงศักดิ์ นางสนองพระโอษฐ์มักจะมีฐานันดรต่ำกว่าสตรีที่เธอรับใช้แต่ไม่ถูกพิจารณาว่าเป็นคนรับใช้ สำหรับหน้าที่ของนางสนองพระโอษ์ฐ์อาจจะแตกต่างกันออกไปแล้วแต่ว่าถวายงานให้องค์ใด หรือหน่วยงานใด

ประเทศไทย

นางสนองพระโอษฐ์เป็นตำแหน่งของสุภาพสตรีสูงอายุและมีอาวุโสสูง จากความหมายของพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ระบุว่า "คุณพนักงานหญิงที่แต่งงานแล้ว มีหน้าที่รับพระราชเสาวนีย์ ไปปฏิบัติหรือเชิญพระราชเสาวนีย์ไปติดต่อข้อราชการตามพระราชประสงค์ของพระราชินี"

ในรัชกาลปัจจุบัน นางสนองพระโอษฐ์โดยมากจะเป็นราชสกุล เป็นบุคคลที่พอมีสมบัติ พอมีความรู้บ้าง แต่เดิมมีความผาสุก มีผู้รับใช้ช่วยเหลือให้สะดวกสบาย สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จะทรงนำบุคคลเหล่านี้มาทรงอบรม และแปรสภาพจากที่มีความสุขสบาย มาให้รู้จักความยากลำบากและทรงนำเข้าพบชีวิตที่แท้จริงของประชาชนที่ห่างไกลความเจริญ จนเหน็ดเหนื่อย บางครั้งอาจเรียกว่า สายตัวแทบขาด ที่ตามรอยพระยุคลบาทสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ

อังกฤษ

ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา

ในราชวงศ์ทิวดอร์ ตำแหน่งนางสนองพระโอษฐ์แบ่งได้เป็นสี่กลุ่มคือ "great ladies" "ladies of the privy chamber" "Maids of Honour" และ "chamberers" ladies of the privy chamber คือนางสนองพระโอษ์ฐ์ที่ถวายงานใกล้ชิดสมเด็จพระราชินีที่สุด ในขณะที่นางสองพระโอษฐ์ส่วนมากจะเป็น Maids of Honour ราชนิกูลหญิงมักจะได้รับตำแหน่งนี้เนื่องจากได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยจากสมเด็จพระราชินี ตัวอย่างเช่น ท่านผู้หญิงมากาเร็ท ลี ในสมเด็จพระราชินีแอนน์ โบลีน หรือท่านผู้หญิงอลิซาเบท ซีมัวร์ ครอมเวลล์ ในสมเด็จพระราชินีเจน ซีมัวร์ หน้าที่ของนางสนองพระโอษฐ์ในราชวงศ์ทิวดอร์คือการตามเสด็จสมเด็จพระราชินี สมเด็จพระราชินีในราชวงศ์นี้มักจะมีนางสนองพระโอษฐ์ส่วนพระองค์แต่ก็ไม่เสมอไป

ปัจจุบัน

ในราชสำนักแห่งสหราชอาณาจักร นางสนองพระโอษฐ์หมายถึงสตรีที่ถวายงานแด่ราชนิกูลหญิงรวมไปถึงสมเด็จพระราชินีด้วย รูปแบบการถวายงานนั้นมีสองแบบคือ Lady of the Bedchamber และ Woman of the Bedchamber นอกจากนี้ในราชสำนักยังมี Mistress of the Robes อันหมายถึงนางสนองพระโอษฐ์ที่มีอาวุโส Woman of the Bedchamber มันจะเป็นผู้ที่เข้าถวายงานเป้นประจำ ในขณะที่ Lady of the Bedchamber และ Mistress of the Robes มักจะเข้าถวายงานในพระราชพิธีเท่านั้น

แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิพจนานุกรม มีความหมายของคำว่า:
นางสนองพระโอษฐ์