สยามมกุฎราชกุมาร
| สยามมกุฎราชกุมาร | |
|---|---|
ธงประจำพระอิสริยยศ | |
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน ตำแหน่งว่าง ตั้งแต่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 | |
| การเรียกขาน | ใต้ฝ่าละอองพระบาท |
| สมาชิกของ | ราชวงศ์จักรี |
| ผู้แต่งตั้ง | พระมหากษัตริย์ไทย |
| วาระ | ตลอดพระชนม์ชีพหรือจนกว่าจะสืบราชสมบัติ |
| ผู้ประเดิมตำแหน่ง | สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร |
| สถาปนา | 14 มกราคม พ.ศ. 2430 |
สยามมกุฎราชกุมาร เป็นพระราชอิสริยยศมกุฎราชกุมารของประเทศไทย สำหรับเป็นตำแหน่งพระรัชทายาทผู้มีสิทธิโดยตรงในการสืบราชสมบัติต่อจากพระมหากษัตริย์ไทยตามกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พระพุทธศักราช 2467 โดยสยามมกุฎราชกุมารจะดำรงพระยศนี้ไปจนกระทั่งเสด็จขึ้นทรงราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ทันทีเมื่อพระมหากษัตริย์พระองค์ก่อนหน้าเสด็จสวรรคตหรือสละราชสมบัติ
พระอิสริยยศนี้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นผู้ทรงกำหนดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2429 เพื่อเป็นตำแหน่งของพระรัชทายาทแทนตำแหน่งพระมหาอุปราชกรมพระราชวังบวรสถานมงคล โดยใช้สืบเนื่องมาตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยาทรงแต่งตั้งไว้แล้ว
ประวัติ
ในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 ทรงตรากฎมนเทียรบาลซึ่งมีการลำดับยศของพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการทั่วไป ในกฎมณเฑียรบาลนั้นลำดับพระยศของพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ที่ประสูติแต่พระอัครมเหสีเป็น "สมเด็จหน่อพระพุทธเจ้า" มีพระเกียรติยศเหนือกว่าพระบรมวงศานุวงศ์ทั้งปวง แต่ก็ไม่ได้กำหนดชัดเจนว่า ตำแหน่งสมเด็จหน่อพระพุทธเจ้าเป็นรัชทายาท จนกระทั่ง ในรัชสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงตราพระราชกำหนดศักดินาพลเรือนขึ้น จึงทรงกำหนดให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอซึ่งได้เฉลิมพระราชมณเฑียรแล้วทรงศักดินาหนึ่งแสนดำรงพระราชอิสริยยศเป็นพระมหาอุปราช แต่ตำแหน่งพระมหาอุปราชก็หาได้แต่งตั้งในทุกแผ่นดินไม่[1]
ส่วนสมัยกรุงรัตนโกสินทร์นั้น พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งพระมหาอุปราช (กรมพระราชวังบวรสถานมงคล) ในทุกรัชกาล โดยเป็นตำแหน่งสำหรับพระราชทานแก่พระบรมวงศานุวงศ์ผู้มีความดีความชอบยิ่งใหญ่เฉพาะพระองค์ เมื่อพระมหาอุปราชพระองค์นั้นเสด็จสวรรคตแล้ว แต่ถ้ายังไม่มีพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ใดที่มีความชอบเสมอเหมือน พระมหากษัตริย์ก็มิทรงแต่งตั้งพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ใดที่พระมหาอุปราช
หลังจากที่กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญเสด็จทิวงคตในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์มีพระราชดำริว่า ตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคลไม่เหมาะสมกับกาลสมัยและอาจทำให้ชาวต่างประเทศเข้าใจสับสน และมีพระราชดำริว่า พระราชอิสริยยศ "สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช" ซึ่งเรียกว่า สมเด็จหน่อพระพุทธเจ้า ที่ได้ตั้งขึ้นไว้ตั้งแต่ครั้งสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 เป็นตำแหน่งที่สอดคล้องตามแบบอย่างการสืบสันตติวงศ์ของพระมหากษัตริย์ในนานาอารยประเทศ ที่มีราชประเพณีแต่งตั้งพระราชโอรสองค์ใหญ่เป็นมกุฎราชกุมารดำรงตำแหน่งรัชทายาท[2] จึงมีพระบรมราชโองการประกาศยกเลิกตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2428 และโปรดให้มีตำแหน่ง "สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร" ซึ่งเป็นตำแหน่งที่จะทรงเป็นรัชทายาทสืบราชสันตติวงศ์สืบไป โดยมีสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นสยามมกุฎราชกุมารพระองค์แรก
อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งสยามมกุฎราชกุมารนี้ก็เกือบจะถูกยกเลิกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเช่นเดียวกัน หลังจากที่สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร ที่กำลังทรงศึกษา ณ ประเทศอังกฤษ ทรงพระประชวรเป็นพระโรคไส้ติ่งอักเสบ และพระองค์ทรงพระราชดำริถึงคำสาปแช่งจากสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ซึ่งทำให้พระมหาอุปราชที่เสด็จพระราชดำเนินมาประทับในพระราชวังบวรสถานมงคล จนถึงสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จสวรรคตหรือเสด็จทิวงคตก่อนพระมหากษัตริย์ทั้งสิ้น พระองค์จึงมีพระราชปรารภว่า "ถ้าลูกโตตาย เป็นเลิกตั้งมกุฎราชกุมารเด็ดขาด เพราะอาถรรพ์เสียแล้ว" แต่ในที่สุด สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร ก็ทรงหายจากพระอาการประชวร และเสด็จนิวัติพระนครได้ ทำให้ตำแหน่งสยามมกุฎราชกุมารไม่ถูกยกเลิก ภายหลังพระองค์ได้เสด็จขึ้นทรงราชย์เป็นพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า[3]
ธงประจำพระอิสริยยศ
ธงเยาวราช ธงเยาวราชใหญ่ ธงเยาวราชน้อย
ธงประจำพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร เรียกว่า ธงเยาวราช มีขึ้นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2440 ธงมีพื้นสีขาบ ขนาดกว้าง 5 ส่วน ยาว 6 ส่วน รูปเครื่องหมายกลางธงเหมือนอย่างธงมหาราช กล่าวคือ ตรงกลางเป็นรูปโล่ ในโล่แบ่งออกเป็น 3 ช่อง ช่องบนเป็นรูปช้างไอยราพตอยู่บนพื้นสีเหลืองบอกนามสยามเหนือ สยามใต้ และสยามกลาง ช่องล่างข้างขวาเป็นรูปช้างเผือกอยู่บนพื้นชมพูหันออกไปข้างเสา เป็นนามสัญญาแห่งลาวประเทศ ช่องล่างซ้ายเป็นรูปกฤชคดและตรง สองอันไขว้กันอยู่บนพื้นแดงบอกนามสัญญามลายูประเทศ เบื้องบนแห่งโล่มีจักรีไขว้กันและมีพระมหาพิชัยมงกุฎสวมอยู่บนจักรี แต่เครื่องสูงข้างโล่ของธงเยาวราชนั้นเป็น 5 ชั้น ธงเยาวราชนี้สำหรับชักขึ้นบนเสาใหญ่ในเรือพระที่นั่งหรือเรือลำหนึ่งลำใด ซึ่งสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมารเสด็จโดยอิสริยยศเป็นที่หมายให้ปรากฏว่าได้เสด็จอยู่ในเรือลำนั้น [4]
ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์โปรดให้ยกเลิกธงเยาวราชแล้วเปลี่ยนเป็น ธงเยาวราชใหญ่ และ ธงเยาวราชน้อย[5] ปัจจุบัน ธงเยาวราชใหญ่เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส พื้นธงมี 2 สี พื้นรอบนอกสีขาบ พื้นรอบในสีเหลืองกว้างยาวครึ่งส่วนของพื้นรอบนอก ตรงกลางรอบในมีรูปครุฑพ่าห์สีแดง ส่วนธงเยาวราชน้อยแบ่งความยาวออกเป็น 2 ตอน ตอนต้นมีลักษณะและสัณฐานเหมือนกับธงเยาวราชใหญ่แต่กว้างไม่เกินกว่า 60 เซนติเมตร ตอนปลายมีลักษณะเป็นชายต่อสีขาวแปลงเป็นรูปธงยาวเรียว โดยให้ปลายสุดกว้างครึ่งหนึ่งของต้น ปลายธงตัดเป็นแฉกรูปหางนกแซงแซวลึก 3 ใน 8 ส่วนของความยาวของผืนธง ความยาวของผืนธงเป็น 8 เท่าของความกว้างของตอนต้น ธงนี้ถ้าชักขึ้นแทนธงเยาวราชใหญ่ หมายความว่า โปรดเกล้าฯ ให้งดการยิงสลุตถวายคำนับ[6]
เครื่องราชอิสริยยศ
เครื่องประกอบพระราชอิสริยยศประจำตำแหน่งสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร ในปัจจุบัน ประกอบด้วย[7]
- พระสุพรรณบัฏ พร้อมหีบทองคำลงยาประดับเพชร และพระราชลัญจกร
- หมวดเครื่องศิราภรณ์
- พระอนุราชมงกุฎ
- พระมาลาเส้าสูงเครื่องทองคำลงยา
- หมวดเครื่องศัสตราวุธ
- พระแสงฝักทองเกลี้ยง
- พระแสงกระบี่สันปรุทองคำลงยาศีรษะนาคสามเศียร
- หมวดเครื่องราชภรณ์อันเป็นมงคล
- พระสังวาลพระนพน้อย พระประคำทองคำ พระดิ่งทองคำสายทอง พระตะกรุดทองคำลงยาประดับเพชรสายทอง พระธำมรงค์นพรัตน์
- หมวดเครื่องราชูปโภค
- พานพระศรีทองคำลงยาเครื่องพร้อม พระคนโททองคำลงยาพร้อมพานรอง พระสุวรรณศรีทองคำลงยา หีบพระศรีไม้แดงหุ้มทองคำลงยาพร้อมพานรอง ที่ชงทองคำเครื่องพร้อม กากระบอกทองคำ
รายพระนามสยามมกุฎราชกุมาร
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร จนถึงปัจจุบันมีทั้งหมด 3 พระองค์ ได้แก่
รายพระนามพระรัชทายาท
รายพระนามพระรัชทายาททั้งผู้มีสิทธิโดยตรงและโดยสันนิษฐานในลำดับการสืบราชสันตติวงศ์ของราชวงศ์จักรีตั้งแต่ พ.ศ. 2429 โดยพระนามที่เป็นตัวหนา คือต่อมาได้เสด็จขึ้นทรงราชย์เป็นพระมหากษัตริย์
| พระรัชทายาทในลำดับการสืบราชสันตติวงศ์ไทย | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| พระรัชทายาท | สถานะ | ความสัมพันธ์กับพระมหากษัตริย์ | เริ่มต้น | สิ้นสุด | ระยะเวลา | ลำดับถัดไป (ความสัมพันธ์กับพระรัชทายาท) |
พระมหากษัตริย์ | ||
| วันที่ | สาเหตุ | วันที่ | สาเหตุ | ||||||
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร |
มีสิทธิโดยตรง | พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ซึ่งประสูติแต่พระอัครมเหสี[a] | 14 มกราคม พ.ศ. 2429 | เริ่มต้นการสืบราชสันตติวงศ์แบบสมัยใหม่ | 4 มกราคม พ.ศ. 2438 | สวรรคตด้วยพระโรคไข้รากสาดน้อย | 8 ปี 11 เดือน 21 วัน | สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ กรมขุนเทพทวาราวดี พ.ศ. 2429–2438, พระอนุชาต่างพระราชมารดา |
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว |
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร |
มีสิทธิโดยตรง | พระราชโอรสพระองค์ที่สามซึ่งประสูติแต่พระอัครมเหสี[b] | 4 มกราคม พ.ศ. 2438 | พระเชษฐาต่างพระราชมารดาสวรรคตโดยไม่มีพระราชบุตร | 23 คุลาคม พ.ศ. 2453 | พระราชบิดาสวรรคต; สืบราชสมบัติ | 15 ปี 9 เดือน 19 วัน | สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ พ.ศ. 2438–2453, พระโสทรขนิษฐภาดา | |
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ |
โดยสันนิษฐาน | พระโสทรานุชา | 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 | พระโสทรเชษฐภาดาสืบราชสมบัติโดยยังไม่มีพระราชบุตร | 13 มิถุนายน พ.ศ. 2463 | สิ้นพระชนม์ด้วยพระโรคพระปับผาสะเป็นพิษ | 9 ปี 7 เดือน 21 วัน | สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา พ.ศ. 2453–2463, พระโสทรขนิษฐภาดา |
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว |
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา |
โดยสันนิษฐาน | พระโสทรานุชา[c] | 13 มิถุนายน พ.ศ. 2463 | พระโสทรเชษฐภาดาทิวงคตโดยไม่มีพระบุตรเต็มชาติ | 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467 | สิ้นพระชนม์ด้วยพระโรคพระวักกะอักเสบ | 3 ปี 7 เดือน 27 วัน | สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราไชย พ.ศ. 2463–2466, พระโสทรขนิษฐภาดา | |
| หม่อมเจ้าวรานนท์ธวัช พ.ศ. 2466–2467, พระภาติยะ | |||||||||
หม่อมเจ้าวรานนท์ธวัช |
โดยสันนิษฐาน | พระราชภาติยะ | 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467 | พระปิตุลาทิวงคตโดยไม่มีพระบุตร | 2 กันยายน พ.ศ. 2467 | ข้ามลำดับโดยพระบรมราชโองการ[d] | 6 เดือน 24 วัน | สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา พ.ศ. 2467, พระปิตุลา | |
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา |
โดยสันนิษฐาน | พระโสทรานุชา | 2 กันยายน พ.ศ. 2467 | พระภาติยะถูกข้ามลำดับ | 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 | พระโสทรเชษฐภาดาสวรรคตโดยไม่มีพระราชโอรสซึ่งทรงพระชนม์; สืบราชสมบัติ | 1 ปี 2 เดือน 24 วัน | สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ พ.ศ. 2467–2468, พระเชษฐาต่างพระราชมารดา | |
สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ |
โดยสันนิษฐาน | พระเชษฐาต่างพระราชมารดา | 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 | พระอนุชาต่างพระราชมารดาสืบราชสมบัติโดยยังไม่มีพระราชบุตร | 24 กันยายน พ.ศ. 2472 | สิ้นพระชนม์ด้วยพระโรคฝีบิดในพระยกนะ | 3 ปี 9 เดือน 29 วัน | พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล พ.ศ. 2468–2472, พระโอรสพระองค์ใหญ่ |
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว |
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล |
โดยสันนิษฐาน | พระภาติยะ | 24 กันยายน พ.ศ. 2472 | พระบิดาสิ้นพระชนม์ | 2 มีนาคม พ.ศ. 2478 | พระปิตุลาสละราชสมบัติโดยยังไม่มีพระราชบุตร; สืบราชสมบัติ | 5 ปี 5 เดือน 6 วัน | พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภูมิพลอดุลเดช พ.ศ. 2472–2478, พระโสทรขนิษฐภาดา | |
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช |
โดยสันนิษฐาน | พระโสทรานุชา | 2 มีนาคม พ.ศ. 2478 | พระโสทรเชษฐภาดาสืบราชสมบัติโดยยังไม่มีพระราชบุตร | 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 | พระโสทรเชษฐภาดาสวรรคตโดยไม่มีพระราชบุตร; สืบราชสมบัติ | 11 ปี 3 เดือน 7 วัน | สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พ.ศ. 2478–2487, พระปิตุลา |
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล |
| พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุมภฏพงษ์บริพัตร พ.ศ. 2487–2489, พระภาดา | |||||||||
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุมภฏพงษ์บริพัตร กรมหมื่นนครสวรรค์ศักดิพินิต |
โดยสันนิษฐาน | พระภาดา | 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 | พระภาดาสืบราชสมบัติโดยยังไม่มีพระราชบุตร | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | ถูกแทนที่; พระมหากษัตริย์มีพระราชโอรสประสูติกาล | 6 ปี 1 เดือน 19 วัน | พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุขุมาภินันท์ พ.ศ. 2489–2495, พระอนุชาต่างพระมารดา |
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช |
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร |
มีสิทธิโดยตรง | พระราชโอรสเพียงพระองค์เดียว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | พระราชสมภพ | 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 | พระราชบิดาสวรรคต; สืบราชสมบัติ | 64 ปี 2 เดือน 15 วัน | พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุมภฏพงษ์บริพัตร กรมหมื่นนครสวรรค์ศักดิพินิต พ.ศ. 2495–2502, พระญาติชั้นพระปิตุลา | |
| พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุขุมาภินันท์ พ.ศ. 2502–2517, พระญาติชั้นพระปิตุลา | |||||||||
| สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พ.ศ. 2517–2521, พระโสทรขนิษฐภคินี[e] | |||||||||
| พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา พ.ศ. 2521–2522, พระราชธิดาเพียงพระองค์เดียว | |||||||||
| หม่อมเจ้าจุฑาวัชร มหิดล พ.ศ. 2522–2540, พระราชโอรสองค์ใหญ่ | |||||||||
| พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา พ.ศ. 2540–2548, พระราชธิดาพระองค์ใหญ่[f] | |||||||||
| พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ พ.ศ. 2548–2559, พระราชโอรสที่ยอมรับเพียงพระองค์เดียว | |||||||||
สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร |
โดยสันนิษฐาน | พระราชโอรสที่ยอมรับเพียงพระองค์เดียว[g] | 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 | พระราชบิดาสืบราชสมบัติ | ปัจจุบัน |
10 ปี 1 เดือน | สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา พ.ศ. 2559–2569, พระเชษฐภคินีต่างพระราชมารดา |
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | |
| สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา พ.ศ. 2569–ปัจจุบัน, พระเชษฐภคินีต่างพระราชมารดา | |||||||||
- ↑ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 8 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี
- ↑ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ ส่วนสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอิศริยาลงกรณ์ ผู้เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 9 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระองค์ที่ 2 ในสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี สิ้นพระชนม์หลังจากประสูติได้ 21 วัน
- ↑ ในวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2466 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชโอรสซึ่งสิ้นพระชนม์ในวันแรกประสูติ
- ↑ หม่อมเจ้าวรานนท์ธวัช ถูกข้ามลำดับเนื่องจากมีพระมารดาต่ำศักดิ์
- ↑ ใน พ.ศ. 2517 ลำดับการสืบราชสันตติวงศ์ถูกเปลี่ยนจากฝ่ายหน้าเท่านั้นไปสู่การสามารถเสนอพระนามพระราชธิดาได้โดยรัฐธรรมนูญซึ่งถือว่ามีลำดับศักดิ์เหนือกว่ากฎมณเฑียรบาล
- ↑ หม่อมเจ้าจุฑาวัชร, หม่อมเจ้าวัชเรศร, หม่อมเจ้าจักรีวัชร และหม่อมเจ้าวัชรวีร์ มหิดล ออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์
- ↑ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 5 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ดูเพิ่ม
อ้างอิง
- 1 2 ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศเฉลิมพระปรมาภิไธย สถาปนาสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าราชกุมารพระองค์ใหญ่ เป็น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ เก็บถาวร 2012-06-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๓, ตอน ๔๔, วันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๒๙, หน้า ๓๖๘
- ↑ "พระราชพิธีสถาปนา เฉลิมพระนามาภิไธย สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2010-04-09. สืบค้นเมื่อ 2010-08-07.
- ↑ "ดวงใจของพระพุทธเจ้าหลวง!! "ถ้าลูกโตตาย เป็นเลิกตั้งมกุฎราชกุมารเด็ดขาด" ทรงนึกถึงคำสาปอาถรรพ์วังหน้า จนเกือบยกเลิกตำแหน่ง"สยามมกุฎราชกุมาร"". ทีนิวส์. 6 กรกฎาคม 2017. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ พระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทร์ ศก ๑๑๖
- ↑ พระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทร์ ศก ๑๒๙
- ↑ ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติธง พ.ศ. ๒๕๒๒ เก็บถาวร 2007-09-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๙๖, ตอน ๑๑ ก ฉบับพิเศษ, ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๒, หน้า ๑
- ↑ "ภาพเครื่องประกอบพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2011-03-26. สืบค้นเมื่อ 2010-08-10.
- ↑ ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศสถาปนา สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธสยามมกุฎราชกุมาร เก็บถาวร 2011-11-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๑๑, ตอน ๔๓, ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๔๓๗, หน้า ๓๔๖
- ↑ การสถาปนาสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธสยามมกุฎราชกุมาร
- ↑ "สยามมกุฎราชกุมาร: สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร". สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร. 27 กรกฎาคม 2021. สืบค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2026.
- ↑ ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร เก็บถาวร 2009-08-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๘๙, ตอน ๒๐๐ ก, ฉบับพิเศษ, ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๕, หน้า ๑