วิกิพีเดีย:การแก้ความกำกวม

ในวิกิพีเดีย การแก้ความกำกวม (อังกฤษ: disambiguation) เป็นกระบวนการจัดการความสับสนที่เกิดขึ้นเมื่อคำหรือวลีหนึ่งมีความกำกวม กล่าวคือ คำนั้นสามารถอ้างถึงบทความในวิกิพีเดียได้มากกว่าหนึ่งหัวข้อ ตัวอย่างเช่น คำว่า "งาน" อาจหมายถึง ภาระหน้าที่หรืออาชีพ, ปริมาณในทางฟิสิกส์, หน่วยวัดพื้นที่ของไทย หรือการเทศกาลต่าง ๆ หลักการสำคัญของการแก้ความกำกวมประกอบด้วย 3 ประการ ดังนี้:

• การกำหนดชื่อบทความให้เป็นเอกลักษณ์: จัดตั้งชื่อบทความเพื่อให้แต่ละหัวข้อมีชื่อที่เฉพาะเจาะจงและไม่ซ้ำซ้อนกัน เช่น หากมีหลายบทความที่เกี่ยวข้องกับคำว่า "งาน" ให้ระบุประเภทไว้ในวงเล็บต่อท้าย เช่น งาน (ฟิสิกส์), งาน (หน่วยวัดพื้นที่) เป็นต้น
• การแก้ไขลิงก์ให้ตรงจุด: ดำเนินการปรับปรุงลิงก์ที่ยังมีความกำกวมให้ชี้ไปยังชื่อบทความที่ถูกต้อง ตัวอย่างเช่น ในบทความทางวิทยาศาสตร์ หากมีการทำลิงก์ [[งาน]] ผู้เขียนควรแก้ไขให้ลิงก์ไปยังงาน (ฟิสิกส์) เพื่อความแม่นยำของเนื้อหา
• การอำนวยความสะดวกแก่ผู้อ่าน: ประกันว่าผู้อ่านที่สืบค้นข้อมูลด้วยคำที่มีความหมายกว้างจะสามารถเข้าถึงหัวข้อที่ต้องการได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว ตัวอย่างเช่น หน้างาน จะทำหน้าที่เป็น "หน้าแก้ความกำกวม" (ซึ่งไม่ใช่หน้าบทความเนื้อหา) เพื่อรวบรวมรายการความหมายต่าง ๆ และลิงก์ไปยังบทความที่เกี่ยวข้อง (อย่างไรก็ตาม มิใช่ว่าคำกำกวมทุกคำจะต้องมีหน้าแก้ความกำกวมเสมอไป ตามที่จะอภิปรายในส่วนถัดไป)

เมื่อใดที่ควรดำเนินการแก้ความกำกวม

• กรณีหัวข้อมีความสำคัญเท่าเทียมกัน: หากคำหนึ่งคำมีความหมายแตกต่างกันหลายนัย โดยแต่ละหัวข้อมีระดับความสำคัญหรือน้ำหนักของเนื้อหาใกล้เคียงกัน ให้ใช้ชื่อหลักเป็น "หน้าแก้ความกำกวม" เพื่ออธิบายและรวบรวมรายชื่อบทความที่เกี่ยวข้อง เช่น วอชิงตัน ซึ่งสามารถหมายถึง รัฐวอชิงตัน, จอร์จ วอชิงตัน หรือ วอชิงตัน ดี.ซี.
• กรณีมีหัวข้อหลักเพียงหัวข้อเดียว: หากคำหนึ่งคำมีหัวข้อใดหัวข้อหนึ่งที่มีความสำคัญโดดเด่นกว่าหัวข้ออื่นอย่างชัดเจน ให้ใช้ชื่อหน้านั้นสำหรับหัวข้อหลักตามเดิม และใส่แม่แบบ {{ความหมายอื่น}} ไว้ที่ส่วนบนสุดของบทความเพื่อเชื่อมโยงไปยังหน้าแก้ความกำกวม โดยหน้าแก้ความกำกวมดังกล่าวควรใช้ชื่อบทความเดิมตามด้วยคำว่า " (แก้ความกำกวม) " เช่น หน้าบทความรัฐ จะมีการเชื่อมโยงไปยังหน้า รัฐ (แก้ความกำกวม) ในกรณีที่คำนั้นมีความหมายอื่นเพียงความหมายเดียว สามารถใช้แม่แบบ {{ความหมายอื่น}} เชื่อมโยงไปยังบทความนั้นได้โดยตรงที่ส่วนบนของหน้า

การเชื่อมโยงลิงก์

การเชื่อมโยงไปยังหน้าแก้ความกำกวม

โดยทั่วไป การสร้างลิงก์เชื่อมโยงไปยังหน้าแก้ความกำกวมถือเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสม ลิงก์ภายในควรชี้ไปยังบทความที่มีเนื้อหาตรงกับบริบทนั้น ๆ โดยตรง เนื่องจากหน้าแก้ความกำกวมมีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อให้ผู้อ่านสืบค้นหัวข้อที่ต้องการได้เท่านั้น และไม่ถือว่าเป็นบทความเนื้อหา

ข้อยกเว้นในการเชื่อมโยงไปยังหน้าแก้ความกำกวม

มีบางกรณีที่การเชื่อมโยงไปยังหน้าแก้ความกำกวมถือว่าเหมาะสม ได้แก่:

• การใช้แม่แบบชี้แจงความหมายอื่น: เช่น บทความ ไอโอเอส ที่มีการใช้แม่แบบ {{ความหมายอื่น}} ที่ส่วนบนสุดของหน้าเพื่อโยงไปยังหน้า ไอโอเอส (แก้ความกำกวม) (ทั้งนี้ ควรใช้แม่แบบที่กำหนดไว้ และหลีกเลี่ยงการสร้างลิงก์เชื่อมโยงด้วยตนเองในส่วนเนื้อหาบทความ)
• การเชื่อมโยงระหว่างหน้าแก้ความกำกวม: ลิงก์จากหน้าแก้ความกำกวมหนึ่งไปยังอีกหน้าหนึ่งที่มีความเกี่ยวข้องกัน เช่น โซโลมอน (แก้ความกำกวม) อาจมีการเชื่อมโยงไปยังหน้า ซาโลมอน
• หน้ารายชื่อนามสกุลหรือคำศัพท์: เช่นหน้า อารอน (นามสกุล) อาจมีการใช้แม่แบบชี้แจงเพื่อเชื่อมโยงไปยัง อารอน (แก้ความกำกวม)
• หน้าเปลี่ยนทาง (Redirect): ในกรณีที่จำเป็นต้องใช้เพื่อการจัดการระบบ
• กรณีที่เนื้อหาตั้งใจกล่าวถึงความหลากหลายของความหมาย: เช่น

  ...มีการใช้คอมพิวเตอร์ในการวิเคราะห์ผล เมื่อตรวจสอบที่มาของชื่อรหัสโครงการ "[[ฟีนิกซ์ (ตำนาน)|ฟีนิกซ์]]" ระบบพบว่าคำดังกล่าวมี[[ฟีนิกซ์ (แก้ความกำกวม)|หลายความหมาย]] จึงได้เลือก...

  • หมายเหตุ: หากต้องการให้คำนิยามหรือความหมายตามหลักภาษาเพียงอย่างเดียว ควรเชื่อมโยงไปยังวิกิพจนานุกรมแทน เนื่องจากหน้าแก้ความกำกวมมิใช่พจนานุกรม