รัฐบาลสหราชอาณาจักร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รัฐบาลในสมเด็จฯ
อังกฤษ: Her Majesty's Government
HM Government logo.png
โลโกของรัฐบาลสหราชอาณาจักร
ข้อมูลรัฐบาล
เขตอำนาจ สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ
สำนักงานใหญ่ บ้านเลขที่ 10 ถนนดาวนิง
ลอนดอน
ผู้แต่งตั้ง พระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
รัฐมนตรีผู้รับผิดชอบ เทเรซา เมย์, นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร
หน้าเว็บไซต์
https://www.gov.uk/

รัฐบาลในสมเด็จฯ (อังกฤษ: Her Majesty's Government, ย่อ: HMG) มักเรียก รัฐบาลบริติช เป็นรัฐบาลกลางของสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ[1]

นายกรัฐมนตรีเป็นผู้นำรัฐบาล และเลือกรัฐมนตรีที่เหลือทั้งหมด นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีอาวุโสที่สุดอื่นอยู่ในคณะกรรมการวินิจฉัยสั่งการสูงสุด เรียก คณะรัฐมนตรี[1] รัฐมนตรีล้วนเป็นสมาชิกรัฐสภา และรับผิดชอบต่อรัฐสภา รัฐบาลต้องอาศัยรัฐสภาออกกฎหมายหลัก[2] ซึ่งหมายความว่า ในทางปฏิบัติ รัฐบาลต้องได้รับเลือกตั้งใหม่อย่างมากทุกห้าปี พระมหากษัตริย์ทรงเลือกหัวหน้าพรรคซึ่งน่าจะครองเสียงข้างมากในรัฐสภาที่สุดเป็นนายกรัฐมนตรี[3]

ภายใต้รัฐธรรมนูญบริติชซึ่งไม่จัดทำประมวล อำนาจบริหารอยู่กับพระมหากษัตริย์ แม้ใช้อำนาจนี้เฉพาะโดย หรือโดยคำแนะนำของนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี[4] สมาชิกคณะรัฐมนตรีถวายคำแนะนำพระมหากษัตริย์ดังสมาชิกของคณะองคมนตรี พวกเขายังใช้อำนาจโดยตรงในฐานะรัฐมนตรีอีกด้วย

นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน คือ เทเรซา เมย์ หัวหน้าพรรคอนุรักษนิยม ซึ่งได้รับแต่งตั้งจากสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2559 โดยมาจากการเลือกตั้ง โดยผลการเลือกตั้ง ไม่มีพรรคใดครองเสียงเกินกึ่งหนึ่ง โดยพรรคอนุรักษนิยมเป็นพรรคใหญ่ที่สุดใน รัฐสภาแขวน (hung parliament)

ประวัติการก่อตั้ง[แก้]

ในจักรวรรดิอังกฤษ "รัฐบาลในพระราชินี/พระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร" มีความหมายเพียงรัฐบาลจักรวรรดิในลอนดอนเท่านั้น เนื่องจากพัฒนาการของเครือจักรภพแห่งชาติ ดินแดนอาณานิคมที่ปกครองตนเอง เริ่มมีอำนาจและสถานะเทียบเท่าสหราชอาณาจักร และจากช่วง ค.ศ. 1920s - 1930s "รัฐบาลในพระราชินีใน (ชื่อรัฐ)" (อังกฤษ: Her Majesty's Government in ...) ก็เริ่มถูกใช้โดยรัฐบาลสหราชอาณาจักรและดินแดนอาณานิคมปกครองตนเอง สำหรับรัฐบาลอาณานิคม รัฐ หรือมณฑลใช้วลีที่เล็กกว่าคือ "รัฐบาลแห่ง (ชื่อรัฐ)" (อังกฤษ: Government of ...)อย่างไรก็ตาม ทุกวันนี้ชาติในเครือจักรภพแห่งชาติใช้เพียง"รัฐบาลแห่ง..." และโดยมากมักจะหมายถึงรัฐบาลแห่งสหราชอาณาจักรเท่านั้นที่ยังคงใช้ชื่อนี้อยู่


ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลในสมเด็จฯ กับ พระมหากษัตริย์[แก้]

พระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร องค์ปัจจุบันคือ สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 โดยพระองค์ทรงดำรงในฐานะประมุขแห่งรัฐ แต่มิใช่หัวหน้ารัฐบาลโดยตรงโดยพระมหากษัตริย์จะทรงใช้พระราชอำนาจฝ่ายบริหารผ่านทางรัฐบาล และทรงวางตัวเป็นกลางทางการเมือง

หัวหน้ารัฐบาลในสมเด็จฯ คือ นายกรัฐมนตรี ซึ่งจะต้องเข้าเฝ้าเพื่อถวายรายงานสถานการณ์ของประเทศเป็นประจำทุกสัปดาห์ โดยที่พระองค์จะเสนอแนะและซักถามเหตุการณ์ต่างๆ แต่จะทรงไม่เข้ามาเกี่ยวข้องโดยตรง[5]

โดยพระมหากษัตริย์จะมีพระราชอำนาจในกระทำดังนี้ แต่ไม่ทั้งหมด เช่น:

อำนาจบริหารทั่วไป[แก้]

  • การโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งหรือให้พ้นจากตำแหน่งของ นายกรัฐมนตรี ตามพระราชอัธยาศัย โดยรับฟังคำแนะนำจากเสียนส่วนใหญ่ในสภา
  • การโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งหรือให้พ้นจากตำแหน่งของรัฐมนตรี โดยคำแนะนำจากนายกรัฐมนตรี
  • การลงพระปรมาภิไธยในกฎหมายต่างๆ รวมไปถึงการยับยั้งกฏหมาย (ไม่ยอมลงพระปรมาภิไธย) ได้อีกด้วย, อย่างไรก็ดี นับแต่ ปี 1708 ในรัชสมัยของ สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์ ก็มิได้ปรากฎว่าพระมหากษัตริย์จะทรงยับยั้งแต่อย่างใด
  • อำนาจในการบังคับบัญชาใหญ่ กองทัพสหราชอาณาจักร
  • อำนาจในฐานะ องค์จอมทัพแห่งกองทัพสหราชอาณาจักร โดยผ่านทาง สภากลาโหม ผ่านพระปรมาภิไธยในพระหมากษัตริย์
  • การโปรดเกล้าแต่งตั้งองคมนตรี
  • การยกเลิกหรือถอดถอนหนังสือเดินทาง ผ่านทางคำแนะนำของ รัฐมนตรีปิตุภูมิ
  • การพระราชทานอภัยโทษ (โดยที่โทษการประหารชีวิตได้ยกเลิกไปแล้ว, แต่พระราชอำนาจนี้ยังใช้ได้แค่เฉพาะเหตุที่มีการตัดสินอรรถคดีผิดพลาด)
  • การพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
  • การจัดตั้งนิติบุคคลตามพระราชบัญญัติ

อำนาจในการต่างประเทศ[แก้]

  • อำนาจในการสัตยาบันในสนธิสัญญาต่างๆ
  • อำนาจในการประกาศสงครามหรือประกาศสันติภาพ
  • อำนาจในการส่ง หรือ ถอนกำลังทหารในเขตพ้นทะเล
  • อำนาจในรับรองสถานะทางการฑูต
  • อำนาจในการให้อำนาจและรับรองตราตั้งราชฑูต

เนื่องจากสหราชอาณาจักร มิได้มีรัฐธรรมนูญเป็นประมวลลายลักษณ์ รัฐบาลจึงได้สรุปข้อกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวกับประเด็นนี้ในเดือน ตุลาคม 2003 เพื่อสร้างความกระจ่างโดยบางอำนาจได้ทรงใช้ ผ่านพระปรมาภิไธยในพระหมากษัตริย์ ซึ่งนับว่ารวมอยู่ใน พระราชอำนาจอีกด้วย[6] อย่างไรก็ดี พระราชอำนาจบางส่วนยังยึดติดกับขนบะรรมเนียมโบราณเดิม ซึ่งอาจจะทำให้มีความคล้ายคลึงกับพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ในระบอบ สมบูรณาญาสิทธิราชย์ แต่ก็ได้มีการปรับเปลื่ยนไปตามสภาวะเหตุการณ์ปัจจุบัน โดยให้มีผลกระทบน้อยที่สุด

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 Overview of the UK system of government : Directgov – Government, citizens and rights. Archived direct.gov.uk webpage. Retrieved on 29 August 2014.
  2. "Legislation". UK Parliament. 2013. สืบค้นเมื่อ 27 January 2013. 
  3. House of Commons – Justice Committee – Written Evidence. Publications.parliament.uk. Retrieved on 19 October 2010.
  4. The monarchy : Directgov – Government, citizens and rights. Archived direct.gov.uk webpage. Retrieved on 29 August 2014.
  5. "Queen and Prime Minister". The British Monarchy. 2013. Archived from the original on 14 April 2010. สืบค้นเมื่อ 27 January 2013. 
  6. Mystery lifted on Queen's powers | Politics. The Guardian. Retrieved on 12 October 2011.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]