รังนก (อาหาร)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รังนก

รังนก ทำมาจากน้ำลายของนกนางแอ่น ในด้านเศรษฐกิจ รังนกแอ่นกินรังถือเป็นสินค้าที่ราคาแพงมากและหาได้ยาก

สำหรับในเมืองไทยนั้น มีนกนางแอ่นสามชนิดด้วยกัน คือ นกแอ่นกินรัง นกแอ่นกินรังตะโพกขาว และนกแอ่นหางสี่เหลี่ยมหรือนกแอ่นรังดำ โดยรังของนกนางแอ่นทั้งสามชนิดนั้นสามารถใช้รับประทานได้

ซึ่ง นกแอ่นกินรัง (Edible-Nest Swiftlet) ปัจจุบันนี้จัดอยู่ในสกุล Aerodramus จึงมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Aerodramus fuciphagus เดิมใช้ชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Collocalia fuciphaga โดยรังนกชนิดนี้จะถูกสร้างจากน้ำลาย ซึ่งผลิตมาจากต่อมน้ำลายของพ่อแม่นกก่อนการผสมพันธุ์และใช้เป็นที่วางไข่ อีกทั้งยังใช้เป็นที่อยู่ของลูกนกก่อนที่จะเริ่มหัดบินได้ ส่วนประกอบของรังนก ประมาณ 85-97% เป็นน้ำลาย และ 3-15% เป็นขนอ่อน

ส่วนประกอบ[แก้]

จากรายงานการสำรวจโภคกิจเมื่อปี พ.ส. 2473-2474 ของ ดร. คาร์ล ซี. ซิมเมอร์แมน ศาลาแยกธาตุ กระทรวงเศรษฐการ ได้รายงานผลการวิเคราะห์ส่วนประกอบของรังนกจากจังหวัดชุมพร พบว่า มีเถ้าปูนอยู่เป็นจำนวนมาก โปรตีน ร้อยละ 49.8 ความชื้นร้อยละ 16.3 และไขมันร้อยละ 0.06 ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2479 บริษัทไทยรังนก ถนนราชวงศ์ กรุงเทพฯ ได้ส่งรังนกให้นักเคมีชาวเยอรมันวิเคราะห์ พบว่ารังนกมีโปรตีนเป็นส่วนประกอบหลักร้อยละ 53.69 ความชื้นร้อยละ 10.4 ในปี พ.ศ. 2545 กรมวิทยาศาสตร์บริการได้นำรังนกถ้ำจากบริษัทรังนกแหลมทองสยาม ซึ่งได้รับสัมปทานการเก็บรังนกในจังหวัดภาคใต้มาวิเคราะห์ส่วนประกอบอื่นเพิ่มเติม[1]

หน่วย *รังนก รังสีขาว **รังนก รังสีแดง ***รังนก รังสีแดง
ความชื้น ร้อยละ 17.8 18.2 18.1
คาร์โบไฮเดรต (โดยการคำนวณ) ร้อยละ 22.3 22.7 21.0
โปรตีน ร้อยละ 52.8 56.9 56.6
ไขมัน ร้อยละ ไม่พบ ไม่พบ ไม่พบ
เถ้า ร้อยละ 7.03 8.08 10.2
กาก ร้อยละ 0.08 0.08 0.07
โซเดียม มิลลิกรัม/100กรัม 1 572.1 1 282.5 1 182.9
โพแทสเซียม มิลลิกรัม/100กรัม 11.5 28.7 60.1
แคลเซียม มิลลิกรัม/100กรัม 814.0 1 569.4 2 115.2
ฟอสฟอรัส มิลลิกรัม/100กรัม 9.04 8.50 13.8
เหล็ก มิลลิกรัม/กิโลกรัม 11.7 36.8 56.3
ทองแดง มิลลิกรัม/กิโลกรัม 3.81 3.81 5.48
สังกะสี มิลลิกรัม/กิโลกรัม 1.60 2.58 2.71
ตะกั่ว มิลลิกรัม/กิโลกรัม ไม่พบ 0.04 ไม่พบ
สารหนู มิลลิกรัม/กิโลกรัม 0.07 0.07 0.21
แมงกานีส มิลลิกรัม/กิโลกรัม 1.47 11.6 5.51
แมงกานีส มิลลิกรัม/กิโลกรัม ไม่พบ ไม่พบ ไม่พบ

สารอาหาร[แก้]

กองวิทยาศาสตร์ชีวภาพได้ทำการตรวจวิเคราะห์เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป พบโปรตีน ร้อยละ 0.53-1.45 และเป็นโปรตีน ที่แตกต่างจากโปรตีนในไข่ เมื่อทำการย่อยโปรตีนในเครื่องดื่มรังนกเช่นเดียวกับขบวนการย่อยของร่างกายแล้วตรวจวิเคราะห์ชนิดและปริมาณกรดอะมิโนจำเป็นในเครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป และนำมาเปรียบเทียบกับกรดอะมิโนจำเป็นที่กำหนดการจัดรูปแบบโดยคณะกรรมการร่วม FAO/WHO แสดงค่าตามตารางที่ 2 [2]

ตารางที่ 2 แสดงชนิดและปริมาณกรดอะมิโนจำเป็นในเครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป
FAO/WHO, 1973 เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป
กรดอะมิโนจำเป็น มิลลิกรัม/กรัมโปรตีน มิลลิกรัม/กรัมโปรตีน Amino acid score
ไอโซลิวซีน 40 21.78 54
ลิวซีน 70 57.86 83
ไลซีน 55 42.51 77
เมทธิโอนีน + ซีสตีน (5-containing amino acids) 35 25.61 47
ฟินิลอะลานิน + ไทโรซีน (Aromatic amino acids) 60 137.02 228
ทรีโอนีน 40 53.33 133
ทริพโตเฟน 10 13.55 134
วาลีน 50 47.62 95

จากคุณประโยชน์ของรังนกและความยากลำบากในการเก็บรังนก ทำให้รังนกถือเป็นอาหารบำรุงสุขภาพที่มีราคาสูงมาก ซื้อขายกันประมาณกิโลกรัมละ 50,000 – 100,000 บาท ตามแต่ประเภทของรังนก ด้วยเหตุนี้ จึงมีรังนกปลอมที่เป็นผลิตภัณฑ์จากยางไม้เรียกว่า "กัม" (GUM) ซึ่งเป็นสารที่มีลักษณะหนืดไม่ละลายน้ำ แต่จะดูดน้ำทำให้พองตัวเป็นวุ้น เวลานำมาต้มจะไม่กระจายตัวเหมือนรังนกแท้ แต่จะมีความกระด้างไม่อ่อนนุ่ม เวลาเคี้ยวจะกรุบกรอบเหมือนวุ้น

ผลต่อสุขภาพ[แก้]

การศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวกับประโยชน์ของรังนก เช่น มีสารที่มีฤทธิ์คล้ายกับ Epidermal growth factor (EGF) ซึ่งมีคุณสมบัติ กระตุ้นการแบ่งตัวของลิวโคไซต์[3] เพิ่มการทำงานของโมโนไซต์[4] มีกรดเซียลิกซึ่งเป็นองค์ประกอบของแกงกลิโอไซด์ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของสมอง[5]

ไดลโคโปรตีนในรังนกอุดมไปด้วยกรดอะมิโน เซอรีน ทรีโอนีน และโปรลีน [6] มีโปรตีนแบบพิเศษจับเชื้อไวรัสและยับยั้งการเกิดการจับกลุ่มของเม็ดเลือดแดง ที่จำเป็นในการเพิ่มจำนวนเชื้อไวรัส นักวิจัยยังสรุปว่ารังนกมีประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ได้[7]

อ้างอิง[แก้]

  1. เอกสารอ้างอิง Adrain, Y. Edible bird’s nest industry in Malaysia. 2004 [online] [cited 21 July 2004]., available from http://www.tradezone.com/tradesites/birdsnest.html Davidson, Robert L. Handbook of water-soluble gims and resins. New York : McGraw-Hill, 1980, p 2-13. Thai Swallow bird’s nest Co.Ltd. Certificate of analysis edible bird’s nests. Ref.no 8701/90/36 /92/3 Issued by Schaller, R. dated June 10, 1954. Bangkok : Laboratory and Office, 1954 กระทรวงเศรษฐการ. ศาลาแยกธาตุ. อาหารและชนิดของอาหาร เรียบเรียงโดยนาย คาล ซี ซิมเมอร์แมน รายงานสำรวจโภคกิจตามชนบทประเทศสยาม พ.ศ. 2473-2474 ฉบับที่ 6, เมษายน, 2473 ถึงมีนาคม 2474, พระนคร ซ โรงพิมพ์บางกอกไตม์ จำกัด, 2474, หน้า 19-20 เกาะสี่ เกาห้า. 2004. [ออนไลน์] [อ้างถึงวันที่ 14 กรกฎาคม 2547] เข้าถึงได้จาก http://www.deqp.go.th/data_env/coastline/gulf_thai/putalung/put_tour15.html. ความสัมพันธ์ ไทย-จีน. 2004. [ออนไลน์] [อ้างถึงวันที่ 14 กรกฎาคม 2547] เข้าถึงได้จาก http://www.thai-d.com/siam-chaina/neu/th-ch.htm สำนักคณะกรรมการอาหารและยา, พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 พร้อมกฎกระทรวงและประกาศกระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร ซ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด, 2545. หน้า 1,7,11,355.
  2. FAO and WHO. Energy and Protein Requirements. Report of a Joint FAO/WHO. Switzerland. 1973;63
  3. (Kong Y.C., Tsao S.W., Song M.E. and Ng M.H. Potentiated of mitogenic response by extracts of the swiftlet's (Apus) nest collected from Huai-Ji, Acta Zoologica Sinica. 1989; 35: 429-35)
  4. (Kong Y.C. et al. Potentiation of mitogenic response by extract of the swiftlet's (Collocalia) nest. Biochem Intern 1986;13:521-531)
  5. (Genus collocalia). The Journol of Biological Chemistry. 1987, Vol.262, No. 14, Issue of May 15, pp. 6650-6657. Lee T.H. and Kamini N. Edible Bird's Nest: A Potential Product Breakthrough. Institute of Bioproduct Development Universiti Teknologi Malaysia.)
  6. (Houdret N., et al. Purification and chemical study of a Collocalia glycoprotine. Biochimie. 1975;57(5):603-8)
  7. (Guo CT et al. Edible bird's nest extract inhibits influenza virus infection, Antiviral Res. 2006;70(3):140-6).