ภาวะขาดอากาศหายใจ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาวะขาดอากาศหายใจ
Asphyxia
บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก
ICD-10 R09.0, T71
ICD-9 799.0

ภาวะขาดอากาศหายใจ การขาดอากาศหายใจ การหยุดหายใจหรือการหายใจไม่ออก (อังกฤษ: asphyxia หรือ asphyxiation) เป็นภาวะขาดออกซิเจนไปเลี้ยงร่างกายอย่างรุนแรงอันเกิดจากการหายใจผิดปกติ ภาวะขาดอากาศหายใจก่อให้เกิดภาวะเลือดมีออกซิเจนน้อยทั่วไป ซึ่งส่งผลต่อเนื้อเยื่อและอวัยวะเป็นหลัก มีหลายเหตุซึ่งสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดภาวะขาดอากาศหายใจ ซึ่งล้วนแต่ทำให้บุคคลไม่สามารถได้รับออกซิเจนเพียงพอโดยการหายใจเป็นระยะเวลานาน ภาวะขาดอากาศหายใจทำให้โคม่าหรือเสียชีวิตได้

พฤติการณ์[แก้]

สถานการณ์ซึ่งส่งผลให้เกิดภาวะขาดอากาศหายใจ เช่น ส่วนคอดหรือการอุดกั้นของทางเดินอากาศหายใจ เช่น จากโรคหืด การหดเกร็งของกล่องเสียง (laryngospasm) หรือการขัดขวางธรรมดาจากการมีสิ่งแปลกปลอม จากการอยู่ในสิ่งแวดล้อมซึ่งมีออกซิเจนไม่เพียงพอ เช่น ใต้น้ำ ในบรรยากาศออกซิเจนต่ำ หรือในสุญญากาศ หรือสิ่งแวดล้อมซึ่งมีอากาศที่มีออกซฺเจนเพียงพอแต่ไม่สามารถหายใจเพียงพอเพราะมีอากาศปนเปื้อน เช่น ควันมากเกิน

สาเหตุอื่นของการพร่องออกซฺเจน เช่น

  • การสูดคาร์บอนมอนออกไซด์ เช่น จากไอเสียรถยนต์และการปล่อยควันจากบุหรี่จุดแล้ว คาร์บอนมอนออกไซด์มีสัมพรรคภาพ (affinity) สูงกว่าออกซิเจนต่อฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง โดยจับกับมันไม่ปล่อย ขณะเดียวกัน แทนที่ออกซิเจนและทำให้เลือดไม่สามารถขนส่งออกซิเจนไปทั่วร่างกาย
  • การสัมผัสสารเคมีบางชนิด เช่น สารปอด (เช่น ฟอสจีน) และสารเลือด (เช่น ไฮโดรเจนไซยาไนด์)
  • ภาวะเลือดมีคาร์บอนไดออกไซด์ต่ำเหนี่ยวนำเองโดยภาวะระบายลมหายใจเกิน เช่น อาการหน้ามืดในน้ำตื้นหรือน้ำลึกและเกมสำลัก (choking game)
  • การชักซึ่งหยุดกิจกรรมการหายใจ
  • การหยุดหายใจเมื่อหลับ
  • ยาเกินขนาด
  • คำสาปอันดีน (Ondine's curse) หรือกลุ่มอาการภาวะระบายลมหายใจพร่องถุงลมกลาง หรือภาวะระบายลมหายใจพร่องถุงลมหลัก เป็นความผิดปกติของระบบประสาทอิสระซึ่งผู้ป่วยต้องหายใจโดยเจตนา
  • โรคการหายใจ
  • กลุ่มอาการหายใจอึดอัดเฉียบพลัน
  • การสัมผัสความดันต่ำอย่างยิ่งหรือสุญญากาศ
  • การแขวนคอ
  • การบีบคอ รัดคอ
  • การจมน้ำ
  • การขาดอากาศหายใจจากแก๊สเฉื่อย