พระยานรรัตนราชมานิต (ตรึก จินตยานนท์)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระภิกษุพระยานรรัตนราชมานิต
(ตรึก ธมฺมวิตกฺโก ภิกขุ)
ท่านเจ้าคุณนรรัตนฯ
Dhammavitakko Bhikkhu.jpg
เกิด 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2440 (นับพ.ศ.แบบปัจจุบันคือ พ.ศ. 2441)
มรณภาพ 8 มกราคม พ.ศ. 2514
(73 ปี 337 วัน)
อายุ 74
อุปสมบท 24 มีนาคม พ.ศ. 2468
(45 ปี 290 วัน)
พรรษา 46
วัด วัดเทพศิรินทราวาส ราชวรวิหาร
ท้องที่ กรุงเทพมหานคร
สังกัด ธรรมยุติกนิกาย

มหาเสวกตรี พระยานรรัตนราชมานิต[1] (ฉายาเมื่อบวชเป็นพระภิกษุ : ธมฺมวิตกฺโก ภิกขุ) เป็นอดีตมหาดเล็กในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ภายหลังได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ จำพรรษา ณ วัดเทพศิรินทราวาส ราชวรวิหาร ตราบจนมรณภาพ

ประวัติ[แก้]

ปฐมวัย[แก้]

พระยานรรัตนราชมานิต[1] มีนามเดิมว่า ตรึก จินตยานนท์ (นามสกุลพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว) เป็นบุตรของพระนรราชภักดี (ตรอง จินตยานนท์) ภายหลังบวชเป็นพระภิกษุ ฉายา สทฺธมฺมวิจาโร) และนางนรราชภักดี (พุก จินตยานนท์) มีพี่น้องรวมทั้งสิ้น 5 คน เกิดเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2440 เวลา ๗.๔๐ น. ตรงกับวันเสาร์ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๓ ปีระกา และเป็นวันมาฆบูชาในปีนั้น ที่กรุงเทพมหานคร วัยถึงขั้นสมควร เล่าเรียนหนังสือชั้นประถมศึกษาที่โรงเรียนวัดโสมนัสวิหาร และชั้นมัธยมศึกษาที่โรงเรียนวัดเบญจมบพิตร หรือโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตรในปัจจุบัน จนสอบได้ชั้นมัธยมปลาย ๕ ได้ลำดับที่ ๑ ของประเทศ

ข้าราชการพลเรือน[แก้]

ภายหลังจากที่ท่านได้จบการศึกษาจากโรงเรียนข้าราชการพลเรือน ภายหลังคือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้รับประกาศนียบัตรวิชารัฐศาสตร์ มีบัญฑิตร่วมรุ่น ๑๒ นาย โดยสอบได้ลำดับที่ ๑ ในปีการศึกษาสุดท้าย ท่านได้เข้าร่วมซ้อมรบในฐานะสมาชิกกองเสือป่า ที่อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดราชบุรี โดยรับหน้าที่ กองส่งข่าวหลวงรักษาพระองค์ ซึ่งในการซ้อมรบนี้เองได้เปลี่ยนวิถีชีวิต ทำให้มีโอกาสเข้าเฝ้าพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว และทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้เข้ารับราชการประจำห้องที่พระบรรทม หลังท่านศึกษาจบ เมื่อวันที่ ๑ เมษายน ๒๔๕๙ ท่านเป็นผู้ที่ได้รับการไว้วางพระราชหฤทัยเป็นอย่างมาก กระทั่งได้รับการแต่งตั้งบรรดาศักดิ์เป็นพระยานรรัตนราชมานิต ซึ่งแปลว่า "คนดีที่พระเจ้าแผ่นดินทรงยกย่องนับถือ" เมื่ออายุเพียง ๒๕ ปี เมื่อปี ๒๔๖๕ สมกับที่ท่านได้รับราชการสนองพระเดชพระคุณอย่างใกล้ชิด

ประวัติการรับราชการของพระยานรรัตนราชมานิตโดยละเอียดมีดังนี้

  • 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2457 - โปรดเกล้าฯ ให้รับราชการในกรมมหาดเล็ก แผนกตั้งเครื่อง ยศ มหาดเล็กวิเศษ
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2458 - เงินเดือน 40 บาท
  • 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2459 - รับพระราชทานยศ รองหุ้มแพร มีบรรดาศักดิ์เป็น นายรองเสนองานประภาษ เงินเดือน 60 บาท
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2459 - ย้ายไปอยู่กองห้องที่พระบรรทม
  • 30 สิงหาคม พ.ศ. 2459 - รับพระราชทานยศ หุ้มแพร มีบรรดาศักดิ์เป็น นายเสนองานประภาษ
  • 1 กันยายน พ.ศ. 2459 - เงินเดือน 100 บาท
  • 31 ธันวาคม พ.ศ. 2459 - รับพระราชทานยศ จ่า มีบรรดาศักดิ์เป็น นายจ่ายง
  • 1 มกราคม พ.ศ. 2460 - เงินเดือน 200 บาท
  • 31 ธันวาคม พ.ศ. 2461 - รับพระราชทานยศ รองหัวหมื่น มีบรรดาศักดิ์เป็น หลวงศักดิ์นายเวร
  • 1 มกราคม พ.ศ. 2461 - เงินเดือน ๓๐๐ บาท
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2463 - เงินเดือน 340 บาท
  • 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2464 - รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น เจ้าหมื่นสรรเพธภักดี
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2465 - เงินเดือน 500 บาท
  • 1 ธันวาคม พ.ศ. 2465 - เจ้ากรมห้องที่พระบรรทม
  • 30 ธันวาคม พ.ศ. 2465 - รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น พระยานรรัตนราชมานิต
  • 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2467 - องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
  • 1 มกราคม พ.ศ. 2467 - รับพระราชทานยศ จางวางตรี
  • 24 มีนาคม พ.ศ. 2468 - อุปสมบทถวายเป็นพระราชกุศล ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2468 - เงินเดือน 700 บาท
  • 1 เมษายน พ.ศ. 2468 - โปรดเกล้าฯ ให้ยุบเลิกตำแหน่งหน้าที่ราชการกรมมหาดเล็กหลวง ให้รับพระราชทานบำนาญเดือนละ 84 บาท 66 2/3 สตางค์
  • 4 เมษายน พ.ศ. 2469 - องคมนตรีในรัชกาลที่ 7 (แต่ท่านไม่สึกออกมารับตำแหน่ง ยังคงอยู่ในสมณเพศต่อไป)

บวชอุทิศถวายเป็นพระราชกุศล[แก้]

ท่านได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความวิริยะ สุจริต และกตัญญูกตเวที อย่างยากที่จะหาผู้ใดเสมอเหมือน ดังที่ท่านเคยกล่าวถึงความภักดีต่อองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ว่า "ต้องตายแทนกันได้" ความกตัญญูกตเวทีที่ท่านได้แสดงนี้ ได้ประจักษ์ชัดเมื่อท่านได้บวชอุทิศถวายเป็นพระราชกุศลในวันถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2468วัดเทพศิรินทราวาส ราชวรวิหาร โดยมีสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวโร) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระพุทธวิริยากร (จันทกนตเถร) เจ้าอาวาสวัดโสมนัสวิหาาร และพระอุดมศีลคุณ (อคคิทตตเถร)วัดเทพศิรินทราวาส เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ท่านดำรงเพศสมณะด้วยความเคร่งครัดต่อศีล เป็นผู้ที่บริสุทธิ์ปราศจากมลทินด่างพร้อยทั้งกาย ใจ เป็นผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ มีปฏิปทาที่มั่นคง เด็ดเดี่ยว เป็นที่ยอมรับ และได้รับความเคารพนับถือจากพุทธศาสนิกชนว่า ท่านเป็นพระแท้ ที่หาได้ยากยิ่ง เป็นตัวอย่างของสงฆ์ผู้ทรงศีลบริสุทธิ์ ไม่ใฝ่หาลาภสักการะ ใฝ่หาชื่อเสียงเกียรติคุณ เป็นผู้ปฏิบัติตรงต่อ พระธรรมวินัย มีความกตัญญูเป็นเลิศ ยากที่จะหาผู้ใดทัดเทียมได้

มรณภาพ[แก้]

พระพระยานรรัตนราชมานิต มรณภาพเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2514 ด้วยความชรา จากบันทึกสำนักพระราชวัง ที่ ๓๑๔ ลว ๑๑ มกราคม ๒๕๑๔ สิริอายุ 74 ปี พรรษา 46

คำสอน[แก้]

"ด้วยอานุภาพของไตรสิกขา คือ "ศีล สมาธิ ปัญญา" จึงจะชนะ ข้าศึก คือ กิเลสอย่างหยาบ อย่างกลาง อย่างละเอียดได้

- ชนะความหยาบคาย ซึ่งเป็นกิเลสอย่างหยาบที่ล่วง ทางกาย วาจา ได้ด้วย "ศีล"
- ชนะความยินดียินร้าย และหลงรักหลงชัง เป็นกิเลสอย่างกลางที่เกิดในใจได้ด้วย "สมาธิ"
- ชนะความเข้าใจ รู้ผิดเห็นผิดจากความเป็นจริงของ สังขาร ซึ่งเป็นกิเลสอย่างละเอียดได้ด้วย "ปัญญา"

ผู้ศึกษาปฏิบัติตามไตรสิกขา คือ "ศีล สมาธิ ปัญญา" บริบูรณ์ สมบูรณ์แล้ว ผู้นั้นจึงเป็นผู้พ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้เป็นแน่นอน ไม่ต้องสงสัยเลย "

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]