ณ บางช้าง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

สกุล ณ บางช้าง เป็นราชสกุลหนึ่งแห่งราชวงศ์สุโขทัยแห่งอาณาจักรอยุธยา ราชวงศ์พระร่วง (ราชวงศ์สุโขทัย) แห่งอาณาจักรสุโขทัย ราชวงศ์สิงหนวัติแห่งแคว้นโยนกเชียงแสน และราชวงศ์หารยังกะแห่งแคว้นมคธในอินเดียโบราณ และเป็นราชินิกุลแห่งราชวงศ์จักรี ที่เป็นวงศ์หนึ่งในราชินิกุลบางช้าง ซึ่งเป็นพระญาติวงศ์ในสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

สกุล ณ บางช้าง เป็นหนึ่งในสกุลที่สามารถนับรุ่นได้มากที่สุดของประเทศไทย ปัจจุบันสกุลนี้สามารถนับได้อย่างน้อย 23 รุ่น ให้ < แทน "เป็นพระชนกใน" หรือ "เป็นบิดาของ" จะได้ว่าพระเจ้าพังคราช < พระเจ้าพรหมมหาราช < พ่อขุนศรีนาวนำถุม < พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ < พ่อขุนรามคำแหงมหาราช < พระมหาธรรมราชา (ลือไทย) < พระมหาธรรมราชาธิราช (เลอไทย) < สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช (ขุนพิเรนทรเทพ) < สมเด็จพระเอกาทศรถ < เจ้าแสน < เจ้าบุญสา < เจ้านพ < พระยาสมุทรสงคราม < พระยาอุไทยธรรม (คุณชายกลาง) < พระยามหิศรราชสัมพันธ์ฯ (กุญ) < คุณ หงิม ณ บางช้าง < คุณ แจ่ม ณ บางช้าง < คุณ สอาด ณ บางช้าง < ศ.ดร.นพ. เอิบ ณ บางช้าง และให้ << เป็นบรรพบุรุษโดยนับทางบิดาตลอด จะได้ว่ากษัตริย์ราชวงศ์หารยังกะแห่งแคว้นมคธในอินเดียโบราณพระองค์หนึ่ง < พระเจ้าสิงหนวัติ << พระเจ้าพังคราช ดังนั้นเท่าที่แสดง ปัจจุบันสกุล ณ บางช้าง สามารถนับได้อย่างน้อย 21 รุ่น

ในปี พ.ศ. 2173 เจ้าพลายและเจ้าแสน ซึ่งเป็นพระราชโอรสองค์ที่หนึ่งและสองตามลำดับในสมเด็จพระเอกาทศรถ ได้หนีราชภัยมาตั้งบ้านเรือนอยู่ที่แขวงบางช้าง เมืองราชบุรี (ในปัจจุบันแขวงดังกล่าวคือจังหวัดสมุทรสงคราม ในอดีตแขวงดังกล่าวมีศูนย์กลางอยู่ที่ตำบลบางช้างในปัจจุบัน ของอำเภออัมพวาในปัจจุบัน ของจังหวัดสมุทรสงครามในปัจจุบัน) เนื่องจากเป็นเจ้า จึงมีบ่าวไพร่มากและมีทรัพย์สินมาก จึงค้าขายทางเรืออยู่ที่แขวงบางช้าง มีฐานะร่ำรวยมาก ชาวเมืองจึงยกย่องเรียกตระกูลของเจ้าพลายและเจ้าแสนว่าตระกูลเศรษฐีบางช้าง

ตระกูลเศรษฐีบางช้างมักจะถือตัว ถือยศ และหวงสายเลือดของพวกตน แบบผู้ที่เกิดในวรรณะกษัตริย์ เหมือนต้นตระกูลศากยวงศ์ของพระพุทธเจ้า มักจะแต่งงานกันเอง ผู้หญิงต้องแต่งงานกับคนในตระกูลเดียวกัน ผู้ชายแต่งงานกับคนนอกได้ ผลที่ตามมาก็คือ ต้นของสายตระกูลหนึ่ง ๆ ที่นับทางบิดาตลอด ของตระกูลเศรษฐีบางช้าง คือเจ้าพลายหรือไม่ก็เจ้าแสน


นอกจากนั้นสกุล ณ บางช้าง ยังเป็นราชินิกุลแห่งราชวงศ์จักรี ที่เป็นวงศ์หนึ่งในราชินิกุลบางช้างซึ่งมี 5 สกุล ได้แก่ ชูโต แสงชูโต สวัสดิชูโต บุนนาค และ ณ บางช้าง เจ้าทองและเจ้าสั้นทรงเป็นพระชนกและพระชนนีตามลำดับในสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี ทรงสืบเชื้อสายโดยนับทางบิดาตลอด จากเจ้าแสนและเจ้าพลายตามลำดับ และทรงมีพระโอรสพระธิดา (สำหรับผู้โต้แย้ง จุดนี้ที่จริงจะกล่าวว่ามีบุตร (ลูก) แต่กรณีนี้ เราไม่ใช้คำว่าพระบุตร) 10 องค์

  1. เจ้าหญิงแวน
  2. เจ้าหญิงทองอยู่
  3. เจ้าชูโต
  4. สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
  5. เจ้าแตง
  6. เจ้าหญิงชีโพ
  7. เจ้าพู
  8. เจ้าหญิงเสม
  9. เจ้าหญิงนวล
  10. เจ้าหญิงแก้ว

สามองค์ในบรรดาพระโอรสพระธิดา (ลูก) ดังกล่าว เป็นต้นตระกูลของวงศ์ (กลุ่มหรือหมู่) บางช้างของสกุลต่าง ๆ ของสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี สามองค์ดังกล่าวคือ

  1. เจ้าชูโต ซึ่งเป็นต้นสกุลชูโต แสงชูโต และสวัสดิชูโต
  2. เจ้าหญิงนวล ซึ่งได้รับนามสกุลบุนนาคของสามีพระองค์
  3. เจ้าหญิงแก้ว ซึ่งสมรสกับพระยาสมุทรสงคราม (นามสกุลของผู้ที่สืบเชื้อสายจากพระยาสมุทรสงครามและเจ้าหญิงแก้วคือ ณ บางช้าง)

อ้างอิง[แก้]

  • บุษกร ณ บางช้าง. ราชินิกุล ณ บางช้าง. กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 29 กันยายน 2547. 71 หน้า. (พิมพ์เป็นอนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพศาสตราจารย์ นายแพทย์เอิบ ณ บางช้าง ม.ป.ช., ม.ว.ม., ท.จ.)
  • เทพ สุนทรศารทูล. พงศาวดารราชินีกุลบางช้าง. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์พระนารายณ์, พ.ศ. 2540. 232 หน้า.
  • http://na-bangxang.webs.com