กัณฑรีย์ นาคประภา

กัณฑรีย์ นาคประภา
กันฑรีย์ น. สิมะเสถียร
สารนิเทศภูมิหลัง
ชื่อเกิด	กัณฑรีย์ เลื่อนฉวี
เกิด	11 สิงหาคม พ.ศ. 2467 จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
เสียชีวิต	4 กันยายน พ.ศ. 2544 (77 ปี)
คู่สมรส	ฉลอง สิมะเสถียร
บุตร	กัญชลิกา สิมะเสถียร
อาชีพ	นักร้อง นักแสดง ผู้กำกับ
ปีที่แสดง	พ.ศ. 2485 - 2544

กัณฑรีย์ นาคประภา หรือ กัณฑรีย์ สิมะเสถียร (11 สิงหาคม พ.ศ. 2467 - 4 กันยายน พ.ศ. 2544)นักร้องและนักแสดงเจ้าบทบาทในอดีต ได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นบูรพศิลปิน สาขาศิลปะการแสดง ปี พ.ศ. 2558

ประวัติ

กัณฑรีย์ เกิดเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ ศ. 2467 ที่จังหวัดพระนคร เป็นธิดาของรองอำมาตย์โทเผิญ เลื่อนฉวี และนางแฉล้ม หุตะโกวิท บิดามารดาแยกทางกันตั้งแต่เธอยังเด็ก มารดาจึงพาไปอยู่กับคุณยาย สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา จากโรงเรียนประสารอักษร บางรัก กรุงเทพมหานคร เมื่อ พ.ศ. 2472 - 2476 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จากโรงเรียนสุริวงศ์ กรุงเทพมหานคร เมื่อ พ.ศ. 2477 - 2479 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จากโรงเรียนสตรีมหาพฤฒาราม

กัณฑรีย์มีแววเป็นนักร้อง นักแสดงมาตั้งแต่เยาว์วัยเนื่องจากคุณยายมักพาไปชมละครคณะต่าง ๆ ที่มีชื่อเสียงในขณะนั้นเป็นประจำ แม้จะไม่พาไปกัณฑรีย์ก็มักขอให้คนรู้จักพาไปเสมอจนสามารถจดจำเพลงและเนื้อร้องในละครได้อย่งแม่นยำ ขณะเรียนชั้นประถมศึกษาก็ได้รับการคัดเลือกให้ร้องเพลงและแสดงงานของโรงเรียนเสมอเมื่อมาศึกษาต่อที่โรงเรียนสตรีมหาพฤฒารามก็ยังได้รับการคัดเลือกให้เป็นนักร้องประจำโรงเรียน

เข้าสู่วงการ

เมื่อจบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาแล้ว เข้าทำงานที่การไฟฟ้านครหลวงสามเสน ณ ที่แห่งนี้ได้มีโอกาสฝึกร้องเพลงและเป็นศิษย์ของบุญช่วย กมลวาทิน นักแต่งเพลงชื่อดังในยุคนั้น จนกระทั่งครูแต่งเพลงให้ร้องเพลงแรกชื่อ "จันทร์เอ๋ย" เธอได้นำไปร้องในงานรื่นเริงของกระทรวงมหาดไทยที่การไฟฟ้านครหลวงเมื่อ พ.ศ. 2485 ได้รับการปรบมือเกรียวกราวเมื่อเพลงจบ จากนั้นเป็นต้นมานางกัณฑรีย์จึงได้เป็นตัวแทนของกระทรวงมหาดไทยในการแสดงหรือร้องเพลงทุกครั้งที่กระทรวงอื่นเชิญไปร่วมงาน นับว่าเป็นก้าวแรกของชีวิตนักร้องอย่างจริงจัง

ต่อมาครูบุญช่วยกมลวาทิน พาไปฝากทำงานที่แผนกดนตรี สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และเริ่มมีชื่อเสียงขึ้น จนต้องเปลี่ยนนามสกุลจาก “เลื่อนฉวี” มาเป็น “นาคประภา” เพราะบิดาไม่ชอบให้เป็นศิลปิน จึงไปใช้นามสกุลของคุณยายทวดและลาออกจากการไฟฟ้านครหลวง เพื่อมาร้องเพลง จนกระทั่งวงดนตรีทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ยุบเลิกไป แต่โอกาสการเป็นนักแสดงของเธอมาเยือนอีกครั้งเมื่อกัณฑรีย์ไปดูซ้อมละครของคณะศิวารมณ์จากการชวนของนาวาโทศรีโรจน์ หงส์ประสิทธิ์ ซึ่งมีหน้าที่บอกบทให้คณะละครขณะนั้นคณะละครกำลังมองหาคน รับบท นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์อยู่พอดี กัณฑรีย์ได้รับเลือกให้แสดงละครเรื่องนี้เป็นเรื่องแรก ได้รับการฝึกสอนจากเนรมิตและมารุต ผู้กำกับการแสดงมีชื่อเสียงในสมัยนั้น

กัณฑรีย์สมรสกับนายฉลอง สิมะเสถียร พระเอกละครเวทีชื่อดังในสมัยนั้น มีบุตรสาว 1 คน คือ กัญชลิกา สิมะเสถียร โดยเธอได้นำชื่อลูกสาวมาตั้งชื่อคณะละครที่เธอเป็นผู้ดูแล กัณฑรีย์ยังมีศักดิ์เป็นยายของณัฐภัสสร สิมะเสถียร นักแสดงและดีเจชื่อดัง

เสียชีวิต

ในช่วงบั้นปลาย กัณฑรีย์มีปัญหาทางด้านสุขภาพจึงวางมือทางด้านการแสดงลง โดยมีรับเชิญแสดงบ้างเป็นครั้งคราว จนเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2544 สิริอายุ 77 ปี

ผลงาน

ละครเวที

• 2487: ท้าวศรีสุดาจันทร์
• 2490: มัจจุราชจำแลง
• 2490: กรุงสะท้าน
• 2491: อธิราชทมิฬ
• 2492: ขุนทัพพญายม
• 2493: บ้านทรายทอง
• 2496: กลิ่นยี่โถแดง
• 2532: พันท้ายนรสิงห์ (ผู้กำกับ)
• 2536: ศกุนตลา
• 2537: จุฬาตรีคูณ (ผู้กำกับ)

ภาพยนตร์

• 2497: นางกลางเมือง
• 2498: สร้อยฟ้าขายตัว
• 2498: น้ำใจสาวจีน
• 2498: โตเกียวพิศวาส
• 2499: เสียแรงรัก
• 2499: ยอดดรุณี
• 2500: ก่อนอรุณจะรุ่ง
• 2500: โชคมนุษย์
• 2502: กล่อมกากี
• 2502: ดวงใจที่รัก
• 2504: กระท่อมทิพย์
• 2504: สลักจิต
• 2505: ฉุยฉาย
• 2505: จอมใจเวียงฟ้า
• 2506: เจ็ดประจัญบาน
• 2507: ละอองดาว
• 2508: หมอกสวาท
• 2508: กำไลหยก
• 2508: น้ำเพชร
• 2509: น้ำค้าง
• 2509: หงส์เหิร
• 2509: เชลยใจ
• 2509: ชุมทางรัก
• 2509: แม่ยอดชีวิต
• 2509: มือนาง
• 2510: โนรี
• 2510: จันทร์เจ้า
• 2510: ไฟเสน่หา
• 2511: ขวัญเรือน
• 2511: อีแตน
• 2511: จั๊กจั่น
• 2511: แสนพยศ
• 2512: ปีศาจเสน่หา
• 2515: แม่ยาย
• 2522: ชื่นรัก
• 2522: เขยใหม่ปึ๋งปั๋ง
• 2524: รักข้ามคลอง
• 2524: ไอ๊หยาอาตือ
• 2525: รักต้องหึง
• 2525: รักมหาสนุก
• 2525: มาดามยี่หุบ
• 2525: ปรากริมไข่เต่า
• 2526: น.ส.เย็นฤดี
• 2527: สวัสดีคุณนาย
• 2529: รักพลิกล็อค
• 2529: แหม่มกะปิ
• 2531: อีจู้กู้ปู่ป่า

ละครโทรทัศน์

ปี	เรื่อง	รับบท	ออกอากาศ
ไม่ทราบปี	นาฏลิกา		ช่อง 4 บางขุนพรหม
	ชลธีพิศวาส
	เสือเก่า
2500	นุสรา	กัลยา
2501	บ้านทรายทอง	ม.ร.ว. ภาวิณีจรัสเรือง สว่างวงศ์ (หญิงเล็ก)
2506	เครือณรงค์
2507	ศึกถลาง
2510	จำพราก
	เขาหาว่าฉันเป็นบ้า
2511	บ้านทรายทอง	ม.ร.ว. ภาวิณีจรัสเรือง สว่างวงศ์ (หญิงเล็ก)
2514	เพ็ญเดือนสี่ที่ตะโก
	อีสา
2519	ทัดดาวบุษยา	เดือน	ช่อง 9
2521	ฝ้ายแกมแพร	ทอแสง
	สกาวเดือน	เทวินา
2522	เขมรินทร์ อินทิรา	สุเนตรา
	แม่ยอดสร้อย		ช่อง 3
	ฝ้ายแกมแพร	ทอแสง	ช่อง 5
2523	เรือมนุษย์	เฟื่องทอง
2524	ชลาลัย	คุณจอมเข็ม	ช่อง 9
	หลง
2525	ปราสาทมืด	นางแช่ม	ช่อง 5
	หนึ่งในร้อย
2526	ในม่านเมฆ	คุณหญิงอัมพร
	เขยบ้านนอก
	เสื้อสีฝุ่น
	วิมานคนบาป	แม่ของอรรถพล	ช่อง 9
	เขยใหม่
2527	เปลวไฟในดวงดาว	รำไพ	ช่อง 5
	เลือดขัตติยา		ช่อง 3
	เมื่อรักร้าว	เขมมิกา	ช่อง 9
	วงเวียนหัวใจ	บุษบา พิมุขโยธกานต์
2528	กิ่งมัลลิกา	โพยมศรี	ช่อง 7
2530	ไฟเสน่หา	คุณหญิงประพฤติ	ช่อง 3
2531	คมพยาบาท	คุณหญิงอนุรักษ์ อนุรักษ์ธานินทร์	ช่อง 5
	สามอนงค์	คุณหญิงศจี	ช่อง 3
	ระบำไฟ	ชิงฉัตร
2532	ผู้พิชิตมัจจุราช
	ดอกฟ้าและโดมผู้จองหอง
	แม่ผัวตัวแสบ
2533	วิก 07 ตอน เสือร้ายลายคราม		ช่อง 7
2534	วนิดา	คุณนายน้อม มหศักดิ์	ช่อง 3
2535	ไฟโชนแสง
2536	ฉุยฉาย	หม่อมวาด
2539	ทรายสีเพลิง	คุณหญิงศิริ พรหมมาศนารายณ์
2542	เมียหลวง

กำกับการแสดง

• 2500: ก่อนอรุณจะรุ่ง ช่อง 4
• 2510: ค่าของคน ช่อง 4
• 2510: วนิดา ช่อง 4
• 2511: บ้านทรายทอง ช่อง 4
• 2523: สี่แผ่นดิน ช่อง 3
• 2523: จำเลยรัก ช่อง 5
• 2524: เงามฤตยู ช่อง 9
• 2525: หนึ่งในร้อย ช่อง 5
• 2527: วิมานคนบาป ช่อง 9
• 2527: ความรักสีดำ ช่อง 3
• 2528: ระเบียงรัก ช่อง 9
• 2529: เงื้อมมือมาร ช่อง 3
• 2530: วิมานไม้ฉำฉา ช่อง 3
• 2533: เมื่อรักร้าว ช่อง 5

พิธีกร

• เพลงกล่อมจิต (เป็นการนำเพลงในวงทรัพย์ส่วนพระมหากษัตริย์มาร้องใหม่) ช่อง 4
• เพลงมิตรกล่อมใจ ช่อง 4
• เพลงแห่งความหลัง (นำเพลงของพรานบูรพ์มาร้องใหม่) ช่อง 4