สถานีย่อย:ดาราศาสตร์

ปี พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009) ถือเป็นปีดาราศาสตร์สากล ซึ่งเป็นปีแห่งการเฉลิมฉลองครบรอบ 400 ปีการค้นพบครั้งสำคัญทางดาราศาสตร์ คือการใช้กล้องโทรทรรศน์สำรวจดวงดาวเป็นครั้งแรกโดยกาลิเลโอ และการตีพิมพ์ผลงานเรื่อง Astronomia nova ของโยฮันเนส เคปเลอร์ ประกาศโดยคณะมนตรีทั่วไปชุดที่ 62 ขององค์การสหประชาชาติ โดยมีกิจกรรมต่างๆ ดำเนินการโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล และได้รับการสนับสนุนจากองค์การยูเนสโก ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งของสหประชาชาติที่รับผิดชอบงานด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรม มีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการที่กรุงปารีส ในวันที่ 15-16 มกราคม พ.ศ. 2552

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

• http://www.astronomy2009.org/

Upcoming Events

• 24 - 27 สิงหาคม พ.ศ. 2552 : การประชุมสัมมนา Kepler's Heritage in the Space Age ที่กรุงปราก สาธารณรัฐเชก
• 25 - 31 ตุลาคม พ.ศ. 2552 : การประชุมประจำปีครั้งที่ 17 ของสมาคมแห่งชาติยุโรป ว่าด้วยดาราศาสตร์ในวัฒนธรรม ที่เมืองอเล็กซานเดรีย ประเทศอียิปต์

ดาราศาสตร์ (Astronomy) คือ วิชาวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวกับการสังเกตและอธิบายธรรมชาติของดาวและวัตถุท้องฟ้า ศึกษาต้นกำเนิด วิวัฒนาการ สมบัติทางกายภาพและทางเคมี ของวัตถุต่าง ๆ รวมทั้งปรากฏการณ์ธรรมชาติที่สามารถสังเกตการณ์ได้ในท้องฟ้า เช่น อุปราคา ดาวหาง ดาวตก เป็นต้น

ดาราศาสตร์เป็นวิทยาศาสตร์สาขาหนึ่งในจำนวนไม่มากนัก ที่นักสมัครเล่นยังคงมีบทบาทสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการค้นพบและเฝ้าสังเกตปรากฏการณ์ต่าง ๆ อาทิ ดาวหาง การเปลี่ยนแปลงความสว่างของดาวแปรแสง บางคนอาจเข้าใจผิด นำดาราศาสตร์ไปปะปนกับโหราศาสตร์ หรือคิดว่าสองอย่างนี้เป็นสิ่งเดียวกัน แม้ว่าศาสตร์ทั้งสองจะมีจุดกำเนิดร่วมกัน แต่ปัจจุบันมีความแตกต่างกันอย่างมาก นักดาราศาสตร์ใช้ระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์ แต่นักโหราศาสตร์ไม่ใช้

ดาราจักร หรือ กาแล็กซี (อังกฤษ: galaxy) เป็นกลุ่มของดาวฤกษ์นับล้านดวง กับสสารระหว่างดาวอันประกอบด้วยแก๊ส ฝุ่น และสสารมืด รวมอยู่ด้วยกันด้วยแรงโน้มถ่วง คำนี้มีที่มาจากภาษากรีกว่า galaxias [γαλαξίας] หมายถึง "น้ำนม" ซึ่งสื่อโดยตรงถึงดาราจักรทางช้างเผือก (Milky Way) ดาราจักรโดยทั่วไปมีขนาดน้อยใหญ่ต่างกัน นับแต่ดาราจักรแคระที่มีดาวฤกษ์ประมาณสิบล้านดวง ไปจนถึงดาราจักรขนาดยักษ์ที่มีดาวฤกษ์นับถึงล้านล้านดวง โคจรรอบศูนย์กลางมวลจุดเดียวกัน ในดาราจักรหนึ่ง ๆ ยังประกอบไปด้วยระบบดาวหลายดวง กระจุกดาวจำนวนมาก และเมฆระหว่างดาวหลายประเภท ดวงอาทิตย์ของเราเป็นหนึ่งในบรรดาดาวฤกษ์ในดาราจักรทางช้างเผือก เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะซึ่งมีโลกและวัตถุอื่น ๆ โคจรโดยรอบ

ในอดีตมีการแบ่งดาราจักรเป็นชนิดต่าง ๆ โดยจำแนกจากลักษณะที่มองเห็นด้วยตา รูปแบบที่พบโดยทั่วไปคือดาราจักรรี (elliptical galaxy) ซึ่งปรากฏให้เห็นเป็นรูปทรงรี ดาราจักรชนิดก้นหอย (spiral galaxy) เป็นดาราจักรรูปร่างแบนเหมือนจาน ภายในมีแขนฝุ่นเป็นวงโค้ง ดาราจักรที่มีรูปร่างไม่แน่นอนหรือแปลกประหลาดเรียกว่าดาราจักรแปลก (peculiar galaxy) ซึ่งมักเกิดจากการถูกรบกวนด้วยแรงโน้มถ่วงของดาราจักรข้างเคียง อันตรกิริยาระหว่างดาราจักรในลักษณะนี้อาจส่งผลให้ดาราจักรมารวมตัวกัน และทำให้เกิดสภาวะที่ดาวฤกษ์มาจับกลุ่มกันมากขึ้นและกลายสภาพเป็นดาราจักรที่สร้างดาวฤกษ์ใหม่อย่างบ้าคลั่ง เรียกว่าดาราจักรชนิดดาวกระจาย (starburst galaxy) นอกจากนี้ดาราจักรขนาดเล็กที่ปราศจากโครงสร้างอันเชื่อมโยงกันก็มักถูกเรียกว่าดาราจักรไร้รูปแบบ (irregular galaxy)

ดาวหางเฮล-บอปป์ (อังกฤษ: Comet Hale-Bopp) หรือชื่ออย่างเป็นทางการตามระบบดาวหางว่า C/1995 O1 นับเป็นดาวหางที่มีการเฝ้าสังเกตการณ์มากที่สุดที่คริสต์ศตวรรษที่ 20 และเป็นหนึ่งในบรรดาดาวหางที่สว่างที่สุดในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา สถิติการมองเห็นด้วยตาเปล่าสามารถเฝ้าดูอยู่ได้เป็นเวลานานถึง 18 เดือน เป็นสองเท่าของสถิติเดิมคือดาวหางใหญ่แห่งปี 1811 ภาพนี้ถ่ายเมื่อวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. 1997 ที่ประเทศโครเอเชีย ได้รับเลือกเป็นภาพดีเด่นแห่งวิกิคอมมอนส์

• นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์จากศูนย์ศึกษารังสีอวกาศตูลูส ประเทศฝรั่งเศส และมหาวิทยาลัยเลสเตอร์จากสหราชอาณาจักร ค้นพบหลุมดำชนิดใหม่ในขนาดมวลปานกลาง มีมวลอยู่กึ่งกลางระหว่างหลุมดำมวลยวดยิ่งกับหลุมดำจากดาวฤกษ์ ในดาราจักร ESO 243-49 ห่างจากโลกไปประมาณ 290 ล้านปีแสง เป็นตัวอย่างสำคัญสำหรับการศึกษาทำความเข้าใจกำเนิดของหลุมดำได้ดียิ่งขึ้น ... อ่านเพิ่มเติม

• นักดาราศาสตร์จากศูนย์การบินอวกาศก็อดเดิร์ดได้ค้นพบแสงวาบรังสีแกมมาดวงใหม่ ชื่อ GRB 090423 เมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2552 ซึ่งคาดว่าเป็นการระเบิดของดาวฤกษ์มวลสูงมากที่สุด และเกิดในระยะไกลที่สุดเท่าที่เคยค้นพบ คือประมาณ 13,000 ล้านปีแสง ... อ่านเพิ่มเติม

• กระสวยอวกาศเอนเดฟเวอร์ พร้อมลูกเรือจำนวน 7 คน เดินทางกลับสู่โลกอย่างปลอดภัย ในช่วง 9 นาฬิกา วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2551(ตามเวลาประเทศไทย) (ภาพบน) หลังจากปฏิบัติการในเที่ยวบิน STS-126 สู่สถานีอวกาศนานาชาติ โดยลงจอดที่ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด ในรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา

• ทีมนักดาราศาสตร์จากสหรัฐอเมริกา เปิดเผยการค้นพบดาวเคราะห์ดวงใหม่ ในกลุ่มดาวปู (ภาพล่าง) ซึ่งโคจรอยู่รอบดาวฤกษ์ "55 Cancri" ห่างจากโลกออกไป 41 ปีแสง อบอุ่นกว่าโลกและมีมวลมากกว่า 45 เท่า ซึ่งอาจเปรียบได้ว่าคล้ายกับ "ดาวเสาร์" นั่นเอง การค้นพบครั้งนี้นับเป็นการค้นพบ "ดาวเคราะห์ดวงที่ 5" ของระบบสุริยะอีกแห่ง ซึ่งมีดาว 55 ปูเปรียบเสมือนดวงอาทิตย์ ... อ่านเพิ่มเติม

• บทความตัวอย่าง - กระจุกดาวเปิด • กระจุกดาวทรงกลม • กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล • แถบดาวเคราะห์น้อย • ดาราจักร • ดาราศาสตร์ • ดาวเคราะห์นอกระบบ • ดาวหาง • ระบบสุริยะ • 253 แมธิลด์ • กระจุกดาวลูกไก่ • กาลิเลโอ • ดวงอาทิตย์
• บทความที่ต้องการ - ระบบพิกัดทรงกลมฟ้า • ดาราศาสตร์สังเกตการณ์ • หอดูดาวเกิดแก้ว • กลศาสตร์ฟ้า • หลุมดำมวลปานกลาง • กระจุกดาราจักรหญิงสาว
• บทความที่ยังไม่สมบูรณ์ - ช่วยเพิ่มเติม บทความเกี่ยวกับ ดาราศาสตร์ ที่ยังไม่สมบูรณ์
• สร้างบทความ - สร้างบทความที่เกี่ยวข้องกับดาราศาสตร์
• แม่แบบสถานีย่อย - สำหรับแม่แบบที่เกี่ยวข้องสถานีย่อยดูได้ที่ แม่แบบดาราศาสตร์
• ปรับแก้สถานีย่อยนี้ได้ทุกจุดเพื่อให้ดียิ่งขึ้น...

การทหาร • การเขียนโปรแกรม • การ์ตูนญี่ปุ่น • คณิตศาสตร์ • เคมี • ดนตรี • ดาราศาสตร์ • เทคโนโลยีสารสนเทศ • นิยายวิทยาศาสตร์ • ประเทศไทย • ประเทศฝรั่งเศส • พระพุทธศาสนา • แพทยศาสตร์ • ฟิสิกส์ • ฟุตบอล • ภาพยนตร์ • ภาษา • เภสัชกรรม • โลกของสัตว์ • โลกวรรณศิลป์ • วิดีโอเกม • วิทยาศาสตร์ • วิทยุสมัครเล่น • เวลา • ศาสนา • สถาบันอุดมศึกษาไทย • เหตุการณ์ปัจจุบัน