ฟอสฟอรัส

ฟอสฟอรัส ซิลิคอน ← → กำมะถัน N ↑ P ↓ As
ทั่วไป
ชื่อ, สัญลักษณ์, เลขอะตอม	ฟอสฟอรัส, P, 15
อนุกรมเคมี	อโลหะ
หมู่, คาบ, บล็อก	15, 3, p
ลักษณะ	แว๊กซ์ขาว/ แดง/ ดำ/ ไม่มีสี
มวลอะตอม	30.973762(2) กรัม/โมล
การจัดเรียงอิเล็กตรอน	[Ne] 3s2 3p3
อิเล็กตรอนต่อระดับพลังงาน	2, 8, 5
คุณสมบัติทางกายภาพ
สถานะ	ของแข็ง
ความหนาแน่น (ใกล้ r.t.)	(white) 1.823 ก./ซม.³
ความหนาแน่น (ใกล้ r.t.)	(red) 2.34 ก./ซม.³
ความหนาแน่น (ใกล้ r.t.)	(black) 2.69 ก./ซม.³
จุดหลอมเหลว	(white) 317.3 K (44.2 °C)
จุดเดือด	550 K(277 °C)
ความร้อนของการหลอมเหลว	(white) 0.66 กิโลจูล/โมล
ความร้อนของการกลายเป็นไอ	12.4 กิโลจูล/โมล
ความร้อนจำเพาะ	(25 °C) (white) 23.824 J/(mol·K)
ความดันไอ (white) P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k ที่ T K 279 307 342 388 453 549
ความดันไอ (red) P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k ที่ T K 455 489 529 576 635 704
คุณสมบัติของอะตอม
สถานะออกซิเดชัน	±3, 5, 4 (ออกไซด์เป็นกรดปานกลาง)
อิเล็กโตรเนกาติวิตี	2.19 (พอลิงสเกล)
พลังงานไอออไนเซชัน (เพิ่มเติม)	ระดับที่ 1: 1011.8 กิโลจูล/โมล
	ระดับที่ 2: 1907 กิโลจูล/โมล
	ระดับที่ 3: 2914.1 กิโลจูล/โมล
รัศมีอะตอม	100 pm
รัศมีอะตอม (คำนวณ)	98 pm
รัศมีโควาเลนต์	106 pm
รัศมีวานเดอร์วาลส์	180 pm
อื่น ๆ
การจัดเรียงทางแม่เหล็ก	no data
การนำความร้อน	(300 K) (white) 0.236 W/(m·K)
โมดูลัสของแรงบีบอัด	11 GPa
เลขทะเบียน CAS	7723-14-0
ไอโซโทปที่น่าสนใจ
บทความหลัก: ไอโซโทปของphosphorus iso NA ครึ่งชีวิต DM DE (MeV) DP 31P 100% P เสถียร โดยมี 16 นิวตรอน 32P syn 14.28 d β- 1.709 32S 33P syn 25.3 d β- 0.249 33S
แหล่งอ้างอิง

ฟอสฟอรัส (อังกฤษ: phosphorus) เป็นธาตุอโลหะ เลขอะตอม 15 สัญลักษณ์ P

ฟอสฟอรัสอยู่ในกลุ่มไนโตรเจน มีวาเลนซ์ได้มาก ปรากฏในหลายอัลโลโทรป พบทั้งในหินฟอสเฟต และเซลล์สิ่งมีชีวิตทุกเซลล์ (ในสารประกอบในดีเอ็นเอ) เนื่องจากสามารถทำปฏิกิริยาได้สูง จึงไม่ปรากฏในรูปอิสระในธรรมชาติ

คำว่า ฟอสฟอรัส มาจากภาษากรีกแปลว่า 'ส่องแสง' และ 'นำพา' เพราะฟอสฟอรัสเรืองแสงอ่อนๆ เมื่อมีออกซิเจน หรือมาจากภาษาละติน แปลว่า 'ดาวประกายพรึก' ค้นพบประมาณปี 1669 โดยนักเล่นแร่แปรธาตุชาวเยอรมัน เฮนนิค แบรนด์

ในขณะที่ภาษาไทยในสมัยก่อน เรียก ฟอสฟอรัส ว่า 'ฝาสุภเรศ'

สารประกอบสำคัญ

• เตตระฟอสฟอรัสไตรซัลไฟด์ เป็นสารที่ใช้ในการผลิดหัวไม้ขีดไฟ

ประโยชน์

เป็นธาตุที่จำเป็นสำหรับสิ่งมีชีวิต การใช้งานทางพาณิชย์ที่สำคัญที่สุดของฟอสฟอรัส คือ การผลิตปุ๋ย นอกจากนี้ยังใช้ในการผลิตวัตถุระเบิด ไม้ขีดไฟ ดอกไม้ไฟ ยาฆ่าแมลง ยาสีฟัน และผงซักฟอก