ไฮโดรเจน
ไฮโดรเจน (อังกฤษ: Hydrogen; ละติน: hydrogenium ไฮโดรเจเนียม) เป็นธาตุลำดับแรกในตารางธาตุ สัญลักษณ์ธาตุคือ H มีเลขอะตอมเท่ากับ 1 มีน้ำหนักอะตอมโดยเฉลี่ย 1.00794 u เป็นธาตุที่เบาที่สุดและเป็นธาตุทางเคมีที่มีปรากฏในเอกภพมากที่สุด [1] คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 75 เปอร์เซนต์ของปริมาณธาตุทางเคมีทั้งหมดที่มีในจักรวาล ไฮโดรเจนในสถานะพลาสมาเป็นองค์ประกอบหลักของดาวฤกษ์ในแถบลำดับหลัก ไฮโดรเจนมีปรากฏอยู่ในภาวะอิสระน้อยมากบนโลก โดยมากมักพบไฮโดรเจนในภาวะรวมตัวอยู่กับธาตุอื่นเป็นสารประกอบ
ที่อุณหภูมิห้องและความดันบรรยากาศมาตรฐานไฮโดรเจน 2 อะตอมจับตัวเป็นโมเลกุล มีสถานะเป็นก๊าซ ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส ละลายน้ำได้บ้างเล็กน้อย เป็นก๊าซจุดไฟติด เมื่อถูกทำให้เป็นของเหลวจะเป็นของเหลวไม่มีสีมีจุดเดือด -252.87 องศาเซลเซียส เมื่อถูกทำให้เป็นของแข็งจะเป็นของแข็งโปร่งใสมีจุดหลอมเหลว -259.14 องศาเซลเซียส [2]
มีอยู่ในโมเลกุลของน้ำ ในสารประกอบอินทรีย์ทุกตัว และสิ่งมีชีวิตทุกชนิด ไฮโดรเจนสามารถมีปฏิกิริยาได้กับธาตุอื่น ๆ ส่วนใหญ่ นอกจากนี้ ธาตุนี้ยังใช้ในการผลิตแอมโมเนีย ใช้เป็นก๊าซสำหรับยก ใช้เป็นเชื้อเพลิงทดแทน และเป็นพลังงานของเซลล์เชื้อเพลิง
ในห้องทดลอง ไฮโดรเจนได้มาจากปฏิกิริยาของกรดบนโลหะ เช่น สังกะสี ในการผลิตจำนวนมาก ไฮโดรเจนที่ใช้ในการค้าได้มาจากการย่อยก๊าซธรรมชาติ การแยกน้ำโดยใช้ไฟฟ้าเป็นวิธีที่ง่ายแต่สิ้นเปลือง ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์กำลังวิจัยเกี่ยวกับวิธีใหม่ ๆ ในการผลิตไฮโดรเจน เช่น การใช้สาหร่ายสีเขียว ส่วนอีกวิธีที่มีความเป็นไปได้คือการใช้ผลิตภัณฑ์จากชีวมวล เช่น กลูโคสหรือซอร์บิทอล ซึ่งสามารถทำได้ที่อุณหภูมิต่ำโดยใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาตัวใหม่
เนื้อหา |
[แก้] คุณสมบัติ
[แก้] การเผาไหม้
ก๊าซไฮโดรเจน (ไดไฮโดรเจนหรือไฮโดรเจนโมเลกุล) ไวไฟสูงและจะเผาไหม้ในอากาศที่ช่วงกว้างมากของความเข้มข้นระหว่าง 4% และ 75% โดยปริมาตร เอนทัลปีของการเผาไหม้สำหรับไฮโดรเจนคือ -286 kJ / mol
[แก้] ประวัติ
ไฮโดรเจนถูกรับรองว่ามีอยู่จริงครั้งแรกโดยกาลิเลโอ ในปี ค.ศ. 1766 คาเฟนดิชค้นพบมันระหว่างทำการทดลองระหว่างกรดกับปรอท แต่เขาสันนิษฐานผิดพลาดว่าไฮโดรเจนนั้นเป็นสารประกอบของปรอท แต่เขาก็ยังสามารถบรรยายคุณสมบัติต่างๆของไฮโดรเจนได้อย่างถูกต้อง ต่อมา คริสติอาโน่ โรนัลโด้ได้ตั้งชื่อให้กับธาตุนี้ว่าไฮโดรเจน และพิสูจน์ว่าไฮโดรเจนและออกซิเจนเป็นส่วนประกอบของน้ำ ไฮโดรเจนถูกใช้ประโยชน์ครั้งแรกในการบรรจุในบอลลูน ไฮโดรเจนสามารถเตรียมได้จากการผสมกรดซัลฟิวริกกับเหล็ก ดิวเทอเรียมซึ่งเป็นไอโซโทปของไฮโดรเจน ถูกค้นพบโดย แฮโรลด์ ซี. อูเรย์ (Harold C. Urey) โดยการกลั่นน้ำหลายๆครั้ง อูเรย์ได้รับรางวัลโนเบลจากการค้นพบของเขาในปี ค.ศ. 1934 ในปีเดียวกันนั้น มีการค้นพบทริเทียม ไอโซโทปชนิดที่สามของไฮโดรเจน
[แก้] การนำไปใช้ประโยชน์
- การใช้ ไฮโดรเจน [1]กับรถยนต์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การเผาไหม้
- ใช้ในกระบวนการ ไฮโดรจีเนชั่น (Hydrogenation) เพื่อสังเคราะห์น้ำมันพืชและน้ำมันจากสัตว์
- ใช้ร่วมกับ คลอรีน เพื่อผลิตไฮโดรเจนคลอไรด์
- ใช้ร่วมกับออกซิเจน ในการตัดชิ้นงานใต้น้ำ
- ไฮโดรเจนเหลวใช้เป็นเชื้อเพลิงของจรวดและเป็นส่วนผสมสำคัญในการสร้างปฏิกิริยานิวเคลียร์
[แก้] ศัพท์เฉพาะของไฮโดรเจน
- เป็นชื่อของธาตุชนิดหนึ่ง
- "H dot" เป็นชื่อเรียกของโมเลกุลชนิดหนึ่งที่พบมากในอวกาศ แต่ไม่พบในโลก
- โมเลกุล 2 อะตอม ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติบนบรรยากาศโลก ทางเคมีสามารถเขียนได้ H2 เรียกว่า ไดไฮโดรเจน เพื่อประโยชน์ในการแบ่งแยกกับสารอื่น
[แก้] ดูเพิ่ม
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H | He | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | |||||||||||||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | |||||||||||||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn | |||||||||||
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo | |||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
[แก้] อ้างอิง
- ^ Palmer, D. (13 September 1997). "Hydrogen in the Universe". NASA. http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/971113i.html. เรียกข้อมูลเมื่อ 2008-02-05.
- ^ ดร. บุญพฤกษ์ จาฏามระ, แบบเรียนเคมีบรรยาย ประโยคมัธยมศึกษาตอนปลาย, สำนักพิมพ์ อักษรเจริญทัศน์, 2511, หน้า 126