โชกุน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
มินะโมะโตะ โนะ โยะริโตะโมะ โชกุนคนแรก ผู้ก่อตั้งคะมะกุระบะคุฟุ

โชกุน (ญี่ปุ่น: 将軍 shōgun โชงุง ?) เป็นชื่อเรียกตำแหน่งผู้บัญชาการทหารของญี่ปุ่นสมัยโบราณ [1] คำว่าโชกุนเป็นคำย่อของคำว่า เซอิ ไทโชกุน (征夷大将軍 เซอิ ไทโชงุง) ซึ่งมีความหมายว่าแม่ทัพใหญ่ผู้ปราบคนเถื่อน รัฐบาลของโชกุนมีชื่อเรียกว่า บะกุฟุ (幕府) แปลตรงตัวมีความหมายว่ากระโจมอันเป็นที่ตั้งกองบัญชาการกองทัพในยามสงคราม และอาจจะสื่อถึงอำนาจหน้าที่ของโชกุนในยุคเริ่มแรกว่ามีหน้าที่เพียงชั่วคราวในภาวะสงครามเท่านั้น ตำแหน่งโชกุนถูกยุบเลิกตอนการปฏิรูปเมจิในปี พ.ศ. 2410 [2]

คำจำกัดความ[แก้]

ตำแหน่งเซอิไทโชกุน เดิมเป็นตำแหน่งของแม่ทัพที่ถูกส่งไปปราบปรามคนเถื่อนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่น ระหว่างยุคนะระถึงยุคเฮอัง ซึ่งในยุคดังกล่าวนอกจากตำแหน่งเซอิไทโชกุนนี้แล้ว ยังมีตำแหน่งอื่นอีกเช่น เซเซไทโชกุน (แม่ทัพใหญ่ผู้ปราบคนเถื่อนภาคตะวันตก) เป็นต้น แต่หลังจากที่มินะโมะโตะ โนะ โยะริโตะโมะ ปราบดาตนและตั้งรัฐบาลที่มีโชกุนปกครองเป็นครั้งแรกที่คะมะกุระแล้ว ความหมายของคำว่าโชกุน ก็เปลี่ยนเป็นตำแหน่งหัวหน้ารัฐบาลทหารแทน ส่วนการสืบทอดตำแหน่งโชกุนนั้น ในช่วงแรกจะแต่งตั้งโดยพระบรมราชโองการขององค์จักรพรรดิ ส่วนในยุคหลังตั้งแต่สมัยยุคคะมะคุระเป็นต้นมา ตำแหน่งโชกุนได้กลายเป็นตำแหน่งสืบตระกูล ถึงแม้ว่าจะรับพระบรมราชโองการแต่ก็เป็นแต่เพียงในนามเท่านั้น เพราะในความเป็นจริงอำนาจของโชกุนในยุคหลังจะมีมากกว่าอำนาจของราชสำนัก นอกจากนี้ เวลาติดต่อกับต่างประเทศ เช่น จีน ประเทศเหล่านั้นก็จะถือว่าโชกุนเป็นผู้ปกครองประเทศญี่ปุ่น ในรัชสมัยจักรพรรดิเมจิ มีการล้มล้างระบอบโชกุนทำให้ระบอบโชกุนล่มสลายและอำนาจการปกครองทั้งปวงไปอยู่ที่องค์จักรพรรดิ

ประวัติศาสตร์[แก้]

สมัยเฮอัง (ค.ศ. 794–1185)[แก้]

ดูบทความหลักที่: ยุคเฮอัง

สมัยคะมะกุระ (ค.ศ. 1192–1333)[แก้]

ดูบทความหลักที่: ยุคคะมะกุระ

สมัยมุโระมะจิ (ค.ศ. 1336–1573)[แก้]

ดูบทความหลักที่: ยุคมุโระมะจิ

สมัยเอะโดะ (ค.ศ. 1603–1867)[แก้]

ดูบทความหลักที่: ยุคเอะโดะ

โชกุนแทบไม่มีอำนาจเลย

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Encyclopedia Britannica
  2. "Shogun". The World Book Encyclopedia. World Book. 1992. pp. 432–433. ISBN 0-7166-0092-7.