ข้ามไปเนื้อหา

เซือง วัน มิญ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พลเอกพิเศษ
เซือง วัน มิญ
นายพลเซือง วัน มิญ เมื่อ ค.ศ. 1964
ประธานาธิบดีเวียดนามใต้ คนที่ 4
ดำรงตำแหน่ง
28 เมษายน – 30 เมษายน ค.ศ. 1975
นายกรัฐมนตรีหวู วัน เหมิว
รองประธานาธิบดีเหงียน วัน ฮเหวี่ยน
ก่อนหน้าเจิ่น วัน เฮือง
ถัดไปเหงียน หืว เถาะ (ในตำแหน่งประธานรัฐบาลปฏิวัติชั่วคราวสาธารณรัฐเวียดนามใต้)
ประธานคณะทหารปฏิวัติ คนที่ 1
ดำรงตำแหน่ง
29 สิงหาคม – 26 ตุลาคม ค.ศ. 1964
นายกรัฐมนตรีเหงียน คั้ญ
ก่อนหน้าเหงียน คั้ญ
ถัดไปฟาน คัก สืว (ในตำแหน่งประมุขแห่งรัฐ)
ดำรงตำแหน่ง
8 กุมภาพันธ์ – 16 สิงหาคม ค.ศ. 1964
นายกรัฐมนตรีเหงียน คั้ญ
ก่อนหน้าเหงียน คั้ญ
ถัดไปเหงียน คั้ญ
ดำรงตำแหน่ง
2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1963 – 30 มกราคม ค.ศ. 1964
นายกรัฐมนตรีเหงียน หง็อก เทอ
ก่อนหน้าโง ดิ่ญ เสี่ยม (ในตำแหน่งประธานาธิบดีเวียดนามใต้)
ถัดไปเหงียน คั้ญ
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด(1916-02-16)16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1916
จังหวัดหมีทอ โคชินไชนา
เสียชีวิต6 สิงหาคม ค.ศ. 2001(2001-08-06) (85 ปี)
แพซาดีนา รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา
ที่ไว้ศพสวนอนุสรณ์โรสฮิลส์
พรรคการเมืองอิสระ
การเข้าร่วม
พรรคการเมืองอื่น		กองทัพ
บุตร3 คน
การศึกษาCollège Chasseloup-Laubat
ชื่อเล่นบิ๊กมิญ
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้สาธารณรัฐเวียดนามใต้
สังกัด
ประจำการค.ศ. 1940–1964
ยศพลเอกพิเศษ (Đại Tướng)
บังคับบัญชาหัวหน้าคณะทหารปฏิวัติ (ค.ศ. 1963–1964)
ผ่านศึก
การยึดกรุงไซ่ง่อน

พลเอกพิเศษ เซือง วัน มิญ (เวียดนาม: Dương Văn Minh; 16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1916 – 6 สิงหาคม ค.ศ. 2001) หรือที่ส่วนใหญ่รู้จักกันว่า บิ๊กมิญ (Big Minh) เป็นนายพลอาวุโสของกองทัพบกสาธารณรัฐเวียดนามและนักการเมืองในสมัยประธานาธิบดีโง ดิ่ญ เสี่ยม มิญกลายเป็นผู้นำคณะทหารในเหตุการณ์รัฐประหารรัฐบาลเสี่ยมเมื่อ ค.ศ. 1963 โดยเขาอยู่ในอำนาจเพียงสามเดือนก่อนที่จะถูกขับออกจากอำนาจหลังจากรัฐประหารที่นำโดยนายพลเหงียน คั้ญ อย่างไรก็ตาม มิญกลับสู่อำนาจอีกครั้งในตำแหน่งประธานาธิบดีเวียดนามใต้คนที่สี่และคนสุดท้ายในเดือนเมษายน ค.ศ. 1975 ซี่งเป็นเวลาสองวันก่อนการยอมจำนนต่อกองทัพเวียดนามเหนือ เขาได้รับฉายาว่า "บิ๊กมิญ" เนื่องจากเขามีความสูงประมาณ 1.83 เมตร และมีน้ำหนัก 90 กิโลกรัม[1]

เขาเกิดที่จังหวัดเตี่ยนซางในภูมิภาคดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงทางตอนใต้ของเวียดนาม มิญเข้าร่วมกองทัพฝรั่งเศสในช่วงเริ่มต้นสงครามโลกครั้งที่สอง และถูกจับกุมและทรมานเมื่อจักรวรรดิญี่ปุ่นบุกครองและยึดครองอินโดจีนของฝรั่งเศส หลังจากได้รับการปล่อยตัว เขาเข้าร่วมกองทัพเวียดนามแห่งชาติที่มีฝรั่งเศสหนุนหลัง และถูกขบวนการคอมมิวนิสต์เหวียตมิญคุมขังแต่สามารถหลบหนีออกมาได้ ใน ค.ศ. 1955 หลังจากเวียดนามถูกแบ่งแยกและรัฐเวียดนามควบคุมดินแดนครึ่งใต้ภายใต้นายกรัฐมนตรีโง ดิ่ญ เสี่ยม มิญนำกองทัพแห่งชาติในการเอาชนะกลุ่มอาชญากรรมกึ่งทหารบิ่ญเซวียน อย่างเด็ดขาด และปราบปรามกองกำลังติดอาวุธของลัทธิฮหว่าหาว ซึ่งทำให้เขาได้รับความนิยมจากประชาชนรวมถึงเสี่ยม แต่ต่อมาเสี่ยมมองเขาเป็นภัยคุกคาม จึงมอบตำแหน่งที่ไร้อำนาจให้กับเขา

ใน ค.ศ. 1963 รัฐบาลเสี่ยมเริ่มเสื่อมความนิยมอย่างหนักหน่วง เนื่องจากวิกฤตการณ์ชาวพุทธและบรรดานายพลในกองทัพบกตัดสินใจก่อรัฐประหาร ซึ่งท้ายที่สุดมิญก็กลายเป็นผู้นำในการยึดอำนาจ เสี่ยมถูกปลดจากตำแหน่งและลอบสังหารเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1963 โดยมีการกล่าวหาว่ามิญเป็นผู้สั่งให้เหงียน วัน ญุง สังหารเสี่ยม[2][3] จากนั้นมิญเป็นผู้นำคณะทหารเป็นเวลาสามเดือน แต่เขาเป็นผู้นำที่ล้มเหลวและถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักว่าเฉื่อยชาและไม่สนใจสิ่งใดมากนัก ในช่วงสามเดือนของการปกครองของเขา ปัญหาพลเรือนจำนวนมากทวีความรุนแรงขึ้นและคอมมิวนิสต์เหวียตกงได้รับผลประโยชน์อย่างมาก ด้านนายพลเหงียน คั้ญ ซึ่งไม่พอใจเพราะไม่ได้รับตำแหน่งที่ต้องการ ได้นำกลุ่มนายทหารที่ไม่พอใจมิญเช่นเดียวกันก่อการยึดอำนาจในเดือนมกราคม ค.ศ. 1964 คั้ญอนุญาตให้มิญดำรงตำแหน่งประมุขแห่งรัฐเพื่อใช้ประโยชน์จากสถานะทางสังคมของเขา แต่อำนาจที่แท้จริงอยู่ในมือของคั้ญ และหลังจากการต่อสู้ทางอำนาจ คั้ญจึงเนรเทศมิญออกนอกประเทศ มิญใช้ชีวิตอยู่ห่าง ๆ ก่อนที่จะตัดสินใจกลับมาแข่งขันกับนายพลเหงียน วัน เถี่ยว ในการเลือกตั้งประธานาธิบดี ค.ศ. 1971 แต่เมื่อเห็นได้ชัดว่าเถี่ยวจะทุจริตการเลือกตั้ง มิญจึงถอนตัวและกลับไปใช้ชีวิตอย่างสงบจนถึง ค.ศ. 1972

ต่อมามิญก็สนับสนุน "กองกำลังที่สาม" โดยยืนยันว่าเวียดนามสามารถรวมเป็นหนึ่งเดียวได้โดยไม่ต้องได้รับชัยชนะทางทหารต่อรัฐบาลคอมมิวนิสต์หรือต่อต้านคอมมิวนิสต์ อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้ไม่ใช่สิ่งที่เถี่ยวเห็นด้วย ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1975 เนื่องจากเวียดนามใต้ใกล้จะถูกรุกราน เถี่ยวจึงลาออก และหนึ่งสัปดาห์ต่อมา มิญได้รับเลือกอย่างบังคับจากสภานิติบัญญัติให้เป็นประธานาธิบดีในวันที่ 28 เมษายน กรุงไซ่ง่อนล่มสลายในอีกสองวันต่อมาในวันที่ 30 เมษายน และมิญสั่งให้ยอมจำนนเพื่อป้องกันการนองเลือดบนท้องถนน มิญไม่ต้องจำคุกเป็นเวลานานเหมือนเจ้าหน้าที่ทหารและพลเรือนของเวียดนามใต้คนอื่น ๆ และเขาใช้ชีวิตอย่างสงบจนกระทั่งได้รับอนุญาตให้ย้ายไปอยู่ที่ฝรั่งเศสใน ค.ศ. 1983 ต่อมาเขาย้ายไปอยู่ที่รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา และถึงแก่กรรมใน ค.ศ. 2001

ชีวิตช่วงต้น

[แก้]

มิญเกิดเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1916 ที่จังหวัดหมีทอในภูมิภาคดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง เขาเป็นบุตรชายของตระกูลเจ้าของที่ดินผู้มั่งคั่งที่ดำรงตำแหน่งสำคัญในกระทรวงการคลังของฝ่ายบริหารอาณานิคมฝรั่งเศส[4] มิญเข้าเรียนที่โรงเรียนชั้นนำในไซ่ง่อน ซึ่งปัจจุบันคือโรงเรียนมัธยมเลกวี๊โดน (Le Quy Don)[5] และยังเป็นโรงเรียนที่พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ แห่งกัมพูชาทรงเคยศึกษาด้วย[6] มิญมีแนวคิดที่แตกต่างจากเพื่อนร่วมชั้นของตน เขาปฏิเสธการรับสัญชาติฝรั่งเศสและเข้าร่วมกองทหารกอร์แอ็งดีเฌน (Corps Indigène) ซึ่งเป็นหน่วยทหารท้องถิ่นของกองทัพอาณานิคมฝรั่งเศส[5]

ต่อมามิญเริ่มต้นอาชีพทางทหารเมื่อ ค.ศ. 1940[4] และเป็นหนึ่งในนายทหารชาวเวียดนามเพียง 50 นาย ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นนายทหารประจำการหลังจากสำเร็จการศึกษาที่เอกอลมีลีแตร์ (École Militaire) ในประเทศฝรั่งเศส[7] ช่วงระหว่างทศวรรษ 1940 เมื่อจักรวรรดิญี่ปุ่นเข้ารุกรานอินโดจีนและยึดครองการบริหารจากฝรั่งเศส มิญถูกจับกุมและต้องทนทุกข์ทรมานจากการกระทำของเค็มเปไต (หน่วยสารวัตรทหารของญี่ปุ่น) จนทำให้ต่อมาเขาต้องสูญเสียฟันแทบทั้งหมด เวลาที่มิญยิ้ม เขาจะแสดงให้เห็นฟันเพียงซี่เดียวที่เขามีอยู่เสมอ ซึ่งเขามองว่าฟันซี่นี้เป็นสัญลักษณ์ของความแข็งแกร่ง[7]

กองทัพแห่งชาติเวียดนามและการปรามปรามบิ่ญเซวียนกับฮหว่าหาว

[แก้]

ใน ค.ศ. 1952 มิญได้ย้ายไปเข้าร่วมกองทัพแห่งชาติเวียดนามของรัฐเวียดนามที่มีฝรั่งเศสหนุนหลัง[4][5] จากนั้นใน ค.ศ. 1954 กองกำลังเหวียตมิญได้จับกุมตัวเขา แต่ก็สามารถหลบหนีออกมาได้โดยการบีบคอผู้คุมจนเสียชีวิตและต่อสู้กับผู้คุมคนอื่น ๆ เพื่อหนีเอาชีวิตรอด[8]

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1955 มิญเป็นผู้นำกองทัพแห่งชาติเวียดนามในการรบที่ไซง่อน ซึ่งเป็นการปราบกองกำลังของขบวนการอาชญากรรมบิ่ญเซวียนในเขตเจอเลิ้น หลังจากสามารถปราบปรามบิ่ญเซวียนได้สำเร็จ ประธานาธิบดีโง ดิ่ญ เสี่ยมจึงหันไปจัดการกับกลุ่มศาสนาลัทธิฮหว่าหาว การสู้รบระหว่างกองทัพแห่งชาติของมิญและกองกำลังของบา กุ่ต เริ่มขึ้นที่เมืองเกิ่นเทอเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน กองกำลังของฮหว่าหาว 5 กอง ยอมจำนนในทันที ขณะที่บา กุ่ต และผู้นำอีกสามคนหลบหนีไปยังชายแดนกัมพูชาในช่วงสิ้นเดือนมิถุนายน[9][10] ซึ่งต่อมากองกำลังของผู้นำอีกสามคนจะยอมจำนนต่อการปราบปรามของมิญ แต่มีเพียงบา กุ่ต ที่ยังคงต่อสู้ต่อไป[9][10] อย่างไรก็ดี เมื่อพบว่าตนไม่อาจเอาชนะกองทัพของมิญในการรบแบบเผชิญหน้า บา กุ่ต จึงสั่งทำลายฐานที่มั่นของตนเองเพื่อไม่ให้ฝ่ายตรงข้ามนำทรัพยากรไปใช้ และถอยกลับเข้าป่า[11] โดยตลอดเวลาที่เหลือของ ค.ศ. 1955 กองกำลังของบา กุ่ต ประมาณ 3,000 นาย ต่างพากันหลบหนีกองทัพแห่งชาติเวียดนามกว่า 20,000 นาย ที่อยู่ในการบัญชาของมิญ[11] จนกระทั่งในวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 1956 บา กุ่ต ถูกหน่วยลาดตระเวนจับกุมและได้รับโทษประหารชีวิตในเวลาต่อมา[9][12] ส่วนกองกำลังที่เหลือก็ถูกมิญปราบปรามจนสิ้น[12][13]

ประธานาธิบดีโง ดิ่ญ เสี่ยม แสดงความปลื้มปิติต่อมิญ

ชัยชนะเหนือกองกำลังฮหว่าหาวและบิ่ญเซวียนถือเป็นจุดสูงสุดของชีวิตทางทหารของมิญ เมื่อเขาเดินทางมาถึงงานสวนสนามในไซง่อน ประธานาธิบดีโง ดิ่ญ เสี่ยมได้แสดงความปิติยินดีด้วยการกอดและจูบแก้มทั้งสองข้าง[7] มิญจึงกลายเป็นบุคคลที่ได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่ประชาชน โดยเฉพาะในกรุงไซง่อน ซึ่งเขาช่วยขจัดอิทธิพลของบิ่ญเซวียนออกจากเมือง[5] ชื่อเสียงของเขายังทำให้เจ้าหน้าที่สหรัฐให้ความสนใจ และส่งเขาไปศึกษาต่อที่โรงเรียนเสนาธิการกองทัพบกสหรัฐ ณ เมืองเลเวนเวิร์ธ รัฐแคนซัส แม้ว่าเขาจะมีทักษะภาษาอังกฤษไม่ดีก็ตาม[6]

ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1960 มีความพยายามรัฐประหารต่อรัฐบาลเสี่ยม มิญซึ่งขณะนั้นเริ่มหมดศรัทธากับรัฐบาล ไม่ได้ออกมาปกป้องเสี่ยม แต่เลือกที่จะพำนักอยู่ที่บ้านพักของตนที่ไซง่อน ภายหลังเสี่ยมแต่งตั้งเขาให้ดำรงตำแหน่ง "ที่ปรึกษาทางทหารของประธานาธิบดี" ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ไม่มีอำนาจหรือกองกำลังในสังกัด ทำให้มิญไม่สามารถมีบทบาททางการทหารได้อีกต่อไป[14][15] ฮาวเวิร์ด โจนส์ นักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกัน ได้อธิบายไว้อย่างประชดประชันว่า มิญในเวลานั้น "มีหน้าที่ดูแลโทรศัพท์ 3 เครื่อง" และเขาดำรงตำแหน่งนี้จนกระทั่งการโค่นล้มรัฐบาลเสี่ยม[7]

การโค่นล้มเสี่ยม

[แก้]
Middle-aged black-haired man lies face half-down on the floor, covered on his face and dark suit and trousers with blood. His hands are behind his back.
ร่างของเสี่ยมหลังจากถูกลอบสังหารเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1963

มิญกับเจิ่น วัน โดน เสนาธิการทหารกองทัพบกเวียดนามใต้ ผู้ซึ่งไม่มีกองทหารในบังคับบัญชาเนื่องจากเสี่ยมไม่ไว้ใจเขา[16] ได้เดินทางมาสังเกตการณ์การฝึกซ้อมทางทหารขององค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ซีโต้) ในประเทศไทย[17] ซึ่ง ณ ที่นั่น พวกเขาได้รับแจ้งเกี่ยวกับความไม่สงบในระดับภูมิภาคเกี่ยวกับนโยบายของเสี่ยมที่มีต่อชาวพุทธ[18]

มิญได้วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลเสี่ยมอย่างรุนแรงระหว่างการพบปะกับเฮนรี เคบอต ลอดจ์ เอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาในเดือนกันยายน โดยเขาโจมตีระบบรัฐตำรวจที่พรรคเกิ่นลาว (ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของตระกูลโง) กำลังสร้างขึ้น[19] ฮาร์กินส์รายงานว่ามิญ "เอาแต่บ่นถึงรัฐบาลและวิธีการบริหารประเทศ" นับตั้งแต่เขามาถึงเวียดนาม แต่ฮาร์กินส์เองก็ยังไม่มั่นใจต่อคำกล่าวอ้างของมิญเกี่ยวกับความไม่พอใจของประชาชน[20]

ในช่วงปลายเดือนกันยายน ประธานาธิบดีจอห์น เอฟ. เคนเนดี ได้ส่งคณะสำรวจ "แม็กนามารา–เทย์เลอร์" มายังเวียดนามใต้ เพื่อประเมินสถานการณ์ทางการเมืองและการทหาร รวมถึงตรวจสอบความเป็นไปได้ที่กองทัพจะก่อรัฐประหาร มิญแสดงความประสงค์จะพบกับแม็กนามารากับเทย์เลอร์ จึงมีการจัดฉากการแข่งขันเทนนิสประเภทคู่ขึ้น โดยแม็กนามาราเป็นผู้ชม ส่วนเทย์เลอร์ลงเล่นกับมิญ ในระหว่างการพักเกม ทั้งสองได้ส่งสัญญาณเป็นนัย ๆ ถึงความสนใจของสหรัฐอเมริกาต่อประเด็นทางการเมือง[21] แต่มิญไม่ได้เปิดเผยความคิดของตนเกี่ยวกับการก่อรัฐประหาร ทำให้ผู้แทนสหรัฐรู้สึกงุนงงในท่าทีของเขา อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมามิญได้ส่งข้อความถึงเทย์เลอร์ โดยแสดงความไม่พอใจต่อสิ่งที่เขามองว่าเป็นการขาดการสนับสนุนจากรัฐบาลวอชิงตันต่อแผนรัฐประหาร[21] ในช่วงวิกฤตการณ์ชาวพุทธ ค.ศ. 1963 ความนิยมของเสี่ยมลดต่ำลงอย่างมาก สหรัฐอเมริกาจึงแจ้งแก่บรรดานายพลเวียดนามผ่านสำนักข่าวกรองกลาง (ซีไอเอ) ว่าจะไม่ขัดขวางหากเกิดการโค่นอำนาจเสี่ยม ขณะนั้นมิญเป็นนายพลที่มียศสูงเป็นอันดับสอง และได้เป็นผู้นำของคณะรัฐประหารเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1963[22]

ในช่วงบ่ายของวันเดียวกัน มิญสั่งให้เหงียน วัน ญุง ผู้คุ้มกันส่วนตัวของตน ทำการจับกุมและสังหารพันเอก เล กวาง ตุง ซึ่งเป็นผู้ใกล้ชิดและภักดีต่อเสี่ยมมากที่สุด นายพลหลายคนต่างเกลียดชังตุง เนื่องจากเขาได้รับคำสั่งจากโง ดิ่ญ ญู ให้ปลอมตัวลูกน้องของตนเป็นทหาร เพื่อกล่าวโทษกองทัพว่าเป็นผู้บุกโจมตีวัดซ่าเหล้ยเมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา[23][24] เมื่อถึงช่วงค่ำ ญุงได้นำตัวตุงและพันตรี เล กว๋าง เจียว ผู้เป็นน้องชายและรอง[25] ไปยังชายขอบฐานทัพอากาศเตินเซินเญิ้ต ทั้งสองถูกบังคับให้คุกเข่าหน้าหลุมที่เพิ่งขุดขึ้น ก่อนจะถูกยิงและฝังร่างไว้ในที่เดียวกัน[23] ต่อมาช่วงเช้ามืดวันที่ 2 พฤศจิกายน เสี่ยมตกลงที่จะยอมจำนน ซึ่งตามแผนเดิมแล้ว ทางกองทัพบกตั้งใจจะเนรเทศเสี่ยมและญูไปต่างประเทศ พร้อมรับรองความปลอดภัยให้แก่ทั้งสองคน[26][27]

มิญกับโดนได้ขอให้พันเอก ลูเซียน โกนีน จัดหาเครื่องบินเพื่อใช้ส่งพี่น้องตระกูลโงออกนอกประเทศ ขณะเดียวกัน โรเจอร์ ฮิลส์แมน ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ แนะนำว่าหากตัดสินใจเนรเทศเสี่ยม ควรส่งตัวเขาออกไปนอกภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้[28] ทั้งนี้ เขายังได้แสดงความกังวลว่าจะเกิดสิ่งที่เขาเรียกว่า "เทวาอัสดงในวังประธานาธิบดี"[29]

หลังจากนั้น มิญเดินทางมาที่วังซาลอง พร้อมส่งรถหุ้มเกราะเพื่อรับเสี่ยมและญู ขณะที่ฝ่ายนายพลเตรียมจัดพิธีส่งมอบอำนาจให้กับคณะปฏิวัติ[27] ซึ่งมีกำหนดถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ มิญแต่งเครื่องแบบทหารเต็มยศเพื่อควบคุมการจับกุมพี่น้องตระกูลโง แต่เมื่อไปถึงกลับพบว่าทั้งคู่ได้หลบหนีไปแล้ว และยังโทรศัพท์มาพูดกับเขาจากที่หลบภัย ทำให้มิญรู้สึกอับอายอย่างยิ่ง เพราะตระหนักว่าพวกเขาได้หลบหนีไปกลางดึก ขณะที่กองกำลังของฝ่ายตนยังคงต่อสู้เพื่อยึดอาคารที่ว่างเปล่าอยู่[7] อย่างไรก็ดี มีการพบและล้อมสถานที่ซ่อนตัวของเสี่ยมไว้ มิญจึงส่งพลเอก มาย หืว ซวน พร้อมด้วยพันเอก เหงียน วัน กวาน รองผู้บังคับบัญชา, เหงียน วัน ญุง ผู้คุ้มกันส่วนตัวของมิญ, และเซือง เฮี้ยว เหงีย ไปจับกุมพี่น้องตระกูลโง[30]

ญุงกับเหงียได้นั่งอยู่กับเสี่ยมและญูในรถหุ้มเกราะระหว่างการเดินทาง หลังจากออกจากสถานที่จับกุม มีรายงานว่ามิญได้แสดงท่าทีไปยังญุง ซึ่งเป็นทั้งผู้คุ้มกันและมือสังหารมืออาชีพ[4] ด้วยการชูนิ้วชี้และนิ้วกลางของมือขวาเป็นสัญลักษณ์[4] ซึ่งถูกตีความว่าเป็นคำสั่งให้สังหารทั้งสองพี่น้อง ระหว่างทาง ทั้งเสี่ยมและญูถูกสังหารในรถหุ้มเกราะ โดยญุงได้ยิงกระสุนจำนวนมากใส่ร่างของพวกเขา[4] ผลการสอบสวนของเจิ่น วัน โดน ในภายหลังระบุว่า ญุงกับเหงียได้ใช้อาวุธปืนกราดยิงพี่น้องตระกูลโง ก่อนจะใช้มีดแทงซ้ำหลายครั้ง[31] เมื่อร่างของทั้งสองถูกนำส่งไปยังสำนักงานใหญ่กองทัพ เหล่านายพลต่างรู้สึกตกตะลึง[32] โดนจึงสั่งให้พลเอกอีกคนหนึ่งแถลงต่อสื่อมวลชนว่าพี่น้องตระกูลโงเสียชีวิตจากอุบัติเหตุ และได้เดินทางไปพบกับมิญที่ห้องทำงานของเขาทันที[32]

  • เจิ่น วัน โดน: ทำไมพวกเขาถึงเสียชีวิต
  • เซือง วัน มิญ: แล้วมันสำคัญด้วยหรือที่พวกเขาตาย[32]

ต่อมาโดนได้รายงานว่า เมื่อเขาถามมิญถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น มิญตอบเขาด้วยน้ำเสียงที่หยิ่งผยอง[32] โดยขณะเดียวกัน มาย หืว ซวน ได้เดินเข้ามาที่ห้องทำงานของมิญโดยไม่ทราบว่าโดนอยู่ในนั้น ซวนยืนตรงทำความเคารพและกล่าวเพียงสั้น ๆ ว่า "ภารกิจเสร็จสิ้นแล้ว"[32]

หลังเหตุการณ์ดังกล่าว มิญได้สั่งให้ผู้ใต้บังคับบัญชารายงานว่าพี่น้องตระกูลโงทำอัตวินิบาตกรรมเอง อย่างไรก็ตาม รายงานเกี่ยวกับวิธีการเสียชีวิตของทั้งสองเต็มไปด้วยความคลุมเครือและขัดแย้งกัน มิญอ้างว่า "เนื่องจากความประมาท มีปืนอยู่ในรถ และพวกเขาใช้ปืนนั้นยิงตัวตายเอง"[33] ไม่นานหลังจากนั้น พันเอก ลูเซียน โกนีน เริ่มตระหนักว่าคำกล่าวอ้างของเหล่านายพลไม่เป็นความจริง[34] โดยเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ ก็มีการเผยแพร่ภาพถ่ายร่างไร้วิญญาณของเสี่ยมและญู ซึ่งมีร่องรอยเลือดและบาดแผลปรากฏชัด ทำให้เรื่องโกหกของเหล่านายพลถูกเปิดโปง[35] แม้จะเป็นเช่นนั้น แต่โดนยังคงยืนยันว่า การสังหารทั้งสองเป็นเหตุการณ์ที่ไม่ได้วางแผนไว้ล่วงหน้า ซึ่งคำอธิบายนี้เพียงพอให้เอกอัครราชทูตเฮนรี เคบอต ลอดจ์ รายงานต่อกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐว่า "กระผมมั่นใจว่าการสังหารไม่ได้เกิดขึ้นตามคำสั่งของพวกเขาโดยตรง"[36] ต่อมามิญกับโดนได้ยืนยันจุดยืนเดิมนี้อีกครั้ง ระหว่างการประชุมกับโกนีนและลอดจ์ไม่กี่วันหลังรัฐประหาร[36]

ความรับผิดต่อการสังหารเสี่ยมและญู

[แก้]

การลอบสังหารประธานาธิบดีโง ดิ่ญ เสี่ยม และน้องชาย สร้างความแตกแยกภายในคณะทหารและสร้างความสะเทือนใจแก่ประชาคมโลก เหตุการณ์ดังกล่าวได้ทำลายความเชื่อของประชาชนที่ว่ารัฐบาลใหม่จะดีกว่าสมัยเสี่ยม ส่งผลให้เหล่านายพลเกิดความขัดแย้งภายในกันเอง และเกิดการแย่งชิงตำแหน่งในรัฐบาลใหม่[36] โดยทั่วไปแล้ว มักมีการโยนความรับผิดชอบต่อการลอบสังหารครั้งนี้ไปที่มิญ โดยโกนีนระบุว่า "ฉันได้รับข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้หลายแห่งว่า มิญเป็นผู้สั่งการโดยตรง"[37] เช่นเดียวกับวิลเลียม คอลบี ผู้อำนวยการฝ่ายตะวันออกไกลของซีไอเอที่เห็นตรงกัน ขณะที่เจิ่น วัน โดน กล่าวไว้อย่างชัดเจนว่า "ฉันสามารถยืนยันได้อย่างไม่ลังเลว่านี่เป็นการกระทำของนายพล เซือง วัน มิญ เพียงคนเดียว"[37] ส่วนลอดจ์เชื่อว่านายพลซวนมีส่วนเกี่ยวข้องบางส่วน โดยระบุว่า "เสี่ยมและญูถูกลอบสังหาร แม้ซวนอาจไม่ได้ลงมือด้วยตนเอง แต่ก็เกิดขึ้นภายใต้คำสั่งของเขา"[36] หลายเดือนหลังเหตุการณ์ มิญได้กล่าวกับเจ้าหน้าที่สหรัฐคนหนึ่งเป็นการส่วนตัวว่า "เราไม่มีทางเลือก ทั้งสองจำเป็นต้องถูกกำจัด เราไม่อาจปล่อยเสี่ยมให้มีชีวิตอยู่ได้ เพราะเขายังเป็นที่เคารพของประชาชนในชนบท โดยเฉพาะในหมู่ชาวคาทอลิกและผู้ลี้ภัย ส่วนญูนั้นต้องถูกสังหาร เพราะเขาเป็นที่หวาดกลัวอย่างกว้างขวาง และเขาได้สร้างเครือข่ายองค์กรที่เป็นเครื่องมือของอำนาจส่วนตนของเขาเอง"[37]

เหงียน วัน เถี่ยว (ในภาพ) กับมิญต่างโทษกันและกันสำหรับความรับผิดต่อการลอบสังหาร

ต่อมาเมื่อเหงียน วัน เถี่ยว ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี มิญได้กล่าวโทษว่าเถี่ยวเป็นต้นเหตุของการลอบสังหารครั้งนั้น โดยใน ค.ศ. 1971 มิญอ้างว่าความล่าช้าในการโจมตีวังซาลองของกองพลที่ 5 ซึ่งอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของเถี่ยว เป็นสาเหตุที่ทำให้เสี่ยมและญูต้องเสียชีวิต โดยในคืนนั้น นายพลโดนโทรกดดันเถี่ยวว่า "ทำไมคุณถึงช้าเช่นนี้ ต้องการทหารเพิ่มไหม ถ้าต้องการก็ให้ดิ๊ญส่งไปเพิ่ม และรีบจัดการให้เสร็จ เพราะหลังจากเข้ายึดวังได้ คุณจะได้รับการเลื่อนยศเป็นนายพล"[38] เถี่ยวปฏิเสธความรับผิดและออกแถลงการณ์ว่า "เซือง วัน มิญ ต้องเป็นผู้รับผิดทั้งหมดต่อการตายของโง ดิ่ญ เสี่ยม"[37]

เจิ่น วัน เฮือง นักการเมืองฝ่ายค้านซึ่งเคยถูกจำคุกในสมัยเสี่ยม และต่อมาได้เป็นทั้งนายกรัฐมนตรีและประธานาธิบดีของเวียดนามใต้ ได้วิจารณ์การกระทำของเหล่านายพลอย่างรุนแรง โดยกล่าวว่า "บรรดานายพลระดับสูงที่ตัดสินใจสังหารเสี่ยมและน้องชายนั้นต่างหวาดกลัวสุดขีด พวกเขารู้ดีว่าตนเองไม่มีความสามารถ ไม่มีคุณธรรม และไม่ได้รับการสนับสนุนทางการเมืองใด ๆ ดังนั้น หากประธานาธิบดีและญูยังมีชีวิตอยู่ พวกเขาย่อมจะกลับมามีอำนาจได้อย่างแน่นอน"[39]

โกนีนให้เหตุผลว่าความอับอายที่มิญได้รับจากเสี่ยมและญูเป็นแรงจูงใจสำคัญที่ทำให้เขาสั่งประหารชีวิตทั้งสอง โกนีนมองว่าทันทีที่สองพี่น้องหนีออกจากวังแทนที่จะยอมจำนนและรับข้อเสนอการลี้ภัย พวกเขาก็ถึงฆาตแล้ว หลังจากที่กองทัพบุกยึดทำเนียบได้สำเร็จ มิญได้เดินทางมาถึงทำเนียบประธานาธิบดีในเครื่องแบบเต็มยศ "พร้อมรถเก๋งหรูและขบวนอย่างสง่างาม" แต่กลับพบว่าทำเนียบว่างเปล่า โกนีนกล่าวว่ามิญเป็น "ชายที่ภาคภูมิใจในศักดิ์ศรีของตนเอง" และการที่เขามาถึงเพื่อต้อนรับชัยชนะแต่กลับพบอาคารว่างเปล่าทำให้เขาเสียหน้าอย่างยิ่ง เขายังระบุด้วยว่าหากเสี่ยมและญูยังอยู่ในทำเนียบในเวลานั้น พวกเขาคงไม่ถูกสังหาร เพราะมีผู้คนอยู่มากเกินไป[37]

ต่อมานักวิเคราะห์นโยบายของสหรัฐมองว่ารัฐประหารและการลอบสังหารเสี่ยมกับน้องชายทำให้สหรัฐอเมริกาติดพันในสงครามเวียดนามลึกยิ่งขึ้น เพราะหลังการโค่นล้มรัฐบาลเสี่ยมแล้ว สหรัฐอเมริกาต้องรับผิดชอบโดยปริยายต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นภายหลัง[4]

สตานลีย์ คาร์โนว์ อดีตนักข่าวประจำไซ่ง่อนของเดอะแซตเทอร์เดย์อีฟนิงโพสต์ (The Saturday Evening Post) ให้ความเห็นว่า "มิญไม่ใช่ผู้นำตัวจริงของการก่อการครั้งนี้ แต่ในฐานะนายพลอาวุโสที่สุด เขาเป็นศูนย์กลางที่รวบรวมกลุ่มต่าง ๆ ที่ต่างก็มีแผนจะโค่นเสี่ยมอยู่แล้ว เรียกได้ว่าแทบทุกคนในกองทัพต่างมีแผนของตนเองทั้งนั้น"[4]

การปกครอง

[แก้]

มิญเข้ายึดอำนาจและจัดตั้งรัฐบาลทหารเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน โดยมีนายพลเข้าร่วมรัฐบาลทั้งหมด 12 นาย เพื่อสร้างภาพลักษณ์ว่ารัฐบาลใหม่มีความเป็นพลเรือน คณะปฏิวัติได้แต่งตั้งเหงียน หง็อก เทอ อดีตรองประธานาธิบดีในรัฐบาลเสี่ยม เป็นนายกรัฐมนตรีของรัฐบาลพลเรือนชั่วคราว ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับของ "คณะทหารปฏิวัติ"[40] แม้เทอจะเป็นบุคคลที่ดำรงตำแหน่งสูงสุดรองจากเสี่ยมในรัฐบาลเดิม แต่ในความเป็นจริงเขาเป็นเพียงหุ่นเชิดที่แทบไม่มีอำนาจ เพราะอำนาจที่แท้จริงอยู่ในมือของพี่น้องตระกูลโง[41] เสี่ยมยังแสดงความดูหมิ่นเทอและไม่เคยให้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจด้านนโยบาย[42] เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน เทอได้เจรจากับมิญอย่างเข้มข้นเกี่ยวกับโครงสร้างของรัฐบาลชั่วคราว เขาทราบดีว่าเหล่านายพลต้องการให้เขาเป็นผู้นำรัฐบาลใหม่เพื่อป้องกันสุญญากาศทางการเมือง จึงใช้จุดนี้เป็นข้อได้เปรียบในการต่อรองกับคณะปฏิวัติ ภายหลังรัฐประหาร สหรัฐอเมริกาให้การยอมรับมิญทันทีและฟื้นฟูโครงการความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจและการทหารที่เคยระงับไว้ในช่วงปลายรัฐบาลเสี่ยม[43]

เมื่อรัฐบาลเสี่ยมล่มสลายลง มาตรการลงโทษต่าง ๆ ที่สหรัฐเคยใช้กับเวียดนามใต้ เพื่อตอบโต้การปราบปรามในเหตุการณ์วิกฤตการณ์ชาวพุทธและการตีโฉบฉวยวัดซ้าเหล่ยของกองกำลังพิเศษของญูได้รับการยกเลิก ไม่ว่าจะเป็นการระงับความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจของสหรัฐ การระงับโครงการนำเข้าเครื่องอุปโภคบริโภคและการพัฒนาทุนจำนวนมากล้วนได้รับการยกเลิกทั้งสิ้น เนื่องจากสหรัฐต้องการแสดงการรับรองรัฐบาลเทอและมิญโดยเร็ว[43] คำสั่งแรกของรัฐบาลใหม่ คือ รัฐบัญญัติรัฐธรรมนูญชั่วคราวฉบับที่ 1 ที่มีมิญเป็นผู้ลงนาม โดยมีจุดประสงค์ในการระงับการใช้รัฐธรรมนูญฉบับ ค.ศ. 1956 ที่เสี่ยมเคยตราไว้[43] อย่างไรก็ตาม มิญกลับได้รับคำวิจารณ์ว่ามีบุคลิกเฉื่อยชาและไม่จริงจังต่อการบริหารประเทศ[44] เขามักใช้เวลาว่างเล่นไพ่นกกระจอก เล่นเทนนิสที่สโมสรหรูหรา[4] ดูแลสวน และจัดงานเลี้ยงน้ำชามากกว่าทำงานเพื่อปราบปรามเหวียตกงหรือขับเคลื่อนประเทศ[6] สตานลีย์ คาร์โนว์ กล่าวว่า "เขาเป็นผู้นำที่สะท้อนถึงความเฉื่อยชา ขาดทั้งความสามารถและความตั้งใจในการปกครองประเทศ" คาร์โนว์ยังกล่าวอีกว่า "มิญเคยบ่นว่าการเป็นหัวหน้าคณะปฏิวัติทำให้ผมไม่มีเวลาปลูกกล้วยไม้หรือเล่นเทนนิสเลย"[4]

หนังสือพิมพ์ในไซ่ง่อน ซึ่งกลับมาเปิดทำการอีกครั้งหลังจากการตรวจพิจารณาภายใต้ระบอบเสี่ยมสิ้นสุดลง รายงานว่าคณะทหารไม่สามารถดำเนินการใด ๆ ได้ เนื่องจากนายพลทั้งหมด 12 นาย ในคณะทหารปฏิวัติมีอำนาจเท่าเทียมกัน สมาชิกคณะทหารแต่ละนายมีอำนาจในการยับยั้ง ทำให้พวกเขาสกัดกั้นการตัดสินใจเกี่ยวกับนโยบายได้[45] รัฐบาลพลเรือนของเทอก็ประสบปัญหาความขัดแย้งภายในอย่างหนัก เหงียน หง็อก ฮี ผู้ช่วยของเทอ กล่าวว่า การที่นายพลเจิ่น วัน โดน และโตน เทิ้ต ดิ๊ญ มีตำแหน่งอยู่ทั้งในคณะรัฐมนตรีและคณะทหารปฏิวัติทำให้การบริหารประเทศเป็นอัมพาต แม้ว่าดิ๊ญและโดนจะเป็นผู้ใต้บัญชาของเทอในรัฐบาลพลเรือน แต่สำหรับคณะทหารปฏิวัติแล้ว ทั้งสองกลับมีอำนาจเหนือกว่าเทอ โดยทุกครั้งที่เทอสั่งการในรัฐบาลพลเรือนและทั้งสองไม่เห็นด้วย พวกเขาก็จะไปที่คณะทหารปฏิวัติและออกคำสั่งยกเลิกคำสั่งของเทอ[46]

สื่อมวลชนได้โจมตีเทออย่างรุนแรง โดยกล่าวว่ารัฐบาลพลเรือนเป็นเพียง "เครื่องมือ" ของคณะทหารปฏิวัติ[47] ผลงานของเทอในช่วงรัฐบาลเสี่ยมก็ถูกตั้งคำถาม มีข่าวลือแพร่สะพัดว่าเขาสนับสนุนเสี่ยมและญูในการปราบปรามชาวพุทธ เทออ้างว่าเขาไม่เคยเห็นด้วยกับการโจมตีวัดซ้าเหล่ยอย่างโหดร้าย โดยพยายามพิสูจน์ว่าเขาตั้งใจจะลาออก หากไม่ใช่เพราะมิญร้องขอให้เขาอยู่ต่อ สื่อมวลชนยังสบประมาทว่าเทอได้ผลประโยชน์ส่วนตัวจากนโยบายที่ดินของรัฐบาลเสี่ยมอีกด้วย อย่างไรก็ตาม มิญออกมาปกป้องเทอ โดยยืนยันว่าเทอมีบทบาทในการวางแผนรัฐประหาร "ตั้งแต่แรกเริ่ม" และเทอก็ได้รับ "ความไว้วางใจอย่างเต็มที่" จากคณะทหาร[47]

เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1964 สภาผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งประกอบด้วยพลเรือนชั้นนำ 60 คน ได้ประชุมกันเป็นครั้งแรก โดยสมาชิกทั้งหมดได้รับเลือกโดยพันเอก ฝั่ม หง็อก ถาว หน้าที่ของสภานี้คือให้คำปรึกษากับฝ่ายทหารและพลเรือนของรัฐบาล โดยมีเป้าหมายในการปฏิรูปด้านสิทธิมนุษยชน รัฐธรรมนูญ และระบบกฎหมาย[48] สภานี้ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญและแกนนำจากแวดวงวิชาการเกือบทั้งหมด โดยไม่มีตัวแทนจากภาคเกษตรกรรมหรือแรงงานเข้าร่วม ไม่นานหลังจากนั้น สภาก็กลายเป็นเวทีถกเถียงไม่รู้จบ และไม่สามารถดำเนินภารกิจหลักในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้สำเร็จได้[48]

มิญกับเทอได้ยุติโครงการหมู่บ้านยุทธศาสตร์ของญู ซึ่งญูเคยกล่าวยกย่องโครงการนี้ว่าเป็นทางออกของปัญหาการก่อการกำเริบของเหวียตกง โดยเขาเชื่อว่าการย้ายถิ่นฐานชาวนาจำนวนมากไปอยู่ในหมู่บ้านปราการจะช่วยตัดขาดฐานสนับสนุนของเหวียตกงในหมู่ชาวบ้าน เทอได้โต้แย้งรายงานก่อนหน้าของญูที่เกี่ยวกับความสำเร็จของโครงการ โดยอ้างว่ามีเพียงร้อยละ 20 จากหมู่บ้านยุทธศาสตร์ทั้งหมด 8,600 แห่งเท่านั้น ที่ยังอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลไซ่ง่อน ส่วนที่เหลือถูกคอมมิวนิสต์ยึดครอง หมู่บ้านที่ยังสามารถรักษาไว้ได้ก็ถูกรวมเข้าด้วยกัน ส่วนหมู่บ้านที่ไม่สามารถควบคุมได้ก็ถูกรื้อถอน และผู้อยู่อาศัยถูกส่งกลับไปยังถิ่นฐานเดิมของตนเอง[49]

ภายใต้การปกครองของมิญ เจ้าหน้าที่ส่วนหนึ่งที่ถูกสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการทุจริตหรือการกดขี่ภายใต้รัฐบาลเสี่ยมถูกจับกุมอย่างไม่เลือกหน้าโดยไม่มีการตั้งข้อหา ซึ่งส่วนใหญ่ได้รับการปล่อยตัวในภายหลัง โตน เทิ้ต ดิ๊ญ และมาย หืว ซวน ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติคนใหม่ ได้รับอำนาจควบคุมกระทรวงมหาดไทย โดยทั้งสองเผชิญข้อกล่าวหาว่าจับกุมผู้คนเป็นจำนวนมาก แล้วปล่อยตัวหลังได้รับสินบนหรือคำมั่นว่าจะภักดี รัฐบาลได้รับคำวิจารณ์อย่างหนักจากการไล่ออกนายอำเภอและผู้ว่าราชการจังหวัดจำนวนมากที่เสี่ยมแต่งตั้ง ซึ่งทำให้การรักษากฎหมายและความสงบเรียบร้อยเกิดความปั่นป่วนในช่วงเปลี่ยนผ่าน[45]

เนื่องด้วยขาดทิศทางในด้านนโยบายและการวางแผน ส่งผลให้รัฐบาลชั่วคราวล่มสลายอย่างรวดเร็ว[50] จำนวนการโจมตีแถบชนบทที่เหวียตกงก่อเพิ่มสูงขึ้นหลังจากการโค่นล้มเสี่ยม เนื่องจากการย้ายกำลังทหารเข้าเมืองเพื่อสนับสนุนรัฐประหาร การอภิปรายที่เสรีมากขึ้น ซึ่งเกิดจากการเปิดเผยข้อมูลใหม่ที่ถูกต้องภายหลังรัฐประหาร ชี้ให้เห็นว่าสถานการณ์ทางทหารเลวร้ายยิ่งกว่าที่เสี่ยมรายงานไว้ การโจมตีของเหวียตกงยังคงเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกับในฤดูร้อน ค.ศ. 1963 อัตราการสูญเสียอาวุธย่ำแย่ลง และจำนวนผู้แปรพักตร์จากเหวียตกงลดลง หน่วยทหารที่เข้าร่วมรัฐประหารถูกส่งกลับไปประจำการในพื้นที่ชนบทเพื่อป้องกันการรุกรานครั้งใหญ่จากคอมมิวนิสต์ที่อาจเกิดขึ้นได้ การปลอมแปลงข้อมูลทางทหารโดยเจ้าหน้าที่ของเสี่ยมทำให้เกิดการคำนวณผิดพลาด ซึ่งปรากฏให้เห็นในสมรภูมิหลังการเสียชีวิตของเสี่ยม[43]

การโค่นล้มอำนาจ

[แก้]

พลเอก เหงียน คั้ญ เริ่มวางแผนต่อต้านคณะทหารปฏิวัตินับตั้งแต่จัดตั้งขึ้น คั้ญคาดหวังว่าจะได้รับรางวัลใหญ่จากบทบาทของตนในรัฐประหาร แต่บรรดานายพลคนอื่นกลับมองว่าเขาไม่น่าไว้วางใจ และจงใจกีดกันเขาออกจากคณะทหารปฏิวัติ[51] จากนั้นยังย้ายคั้ญไปเป็นผู้บัญชาการกองทัพภาคที่ 1 ทางตอนเหนือสุดของประเทศ เพื่อกีดกันให้ออกจากกรุงไซง่อน[52][53] ภายหลังคั้ญอ้างว่าเขาเคยสร้างระบบข่าวกรองเพื่อปราบปรามเหวียตกงในสมัยเสี่ยม แต่คณะทหารปฏิวัติของมิญได้ยกเลิกระบบนี้และปล่อยตัวนักโทษเหวียตกง[54] คั้ญได้รับความช่วยเหลือจากพลเอก เจิ่น เถี่ยน เคียม ผู้ควบคุมกองกำลังบริเวณโดยรอบไซ่ง่อน, พลเอก โด๋ เหมิ่ว, และพันเอก เหงียน ชั้ญ ที[55] โดยคั้ญพร้อมพรรคพวกช่วยกันแพร่ข่าวลือไปยังเจ้าหน้าที่สหรัฐว่ามิญและพรรคพวกกำลังจะประกาศ "ความเป็นกลาง" ของเวียดนามใต้ และเตรียมลงนามในข้อตกลงสันติภาพกับเวียดนามเหนือ[56][57]

เมื่อวันที่ 30 มกราคม ค.ศ. 1964 คั้ญขับคณะทหารปฏิวัติของมิญออกจากอำนาจอย่างไม่ทันตั้งตัวในรัฐประหารที่ไร้การนองเลือด[58][59] ทั้งมิญ, โดน, และเล วัน กีม ตื่นขึ้นมาพบว่าบ้านของตนถูกล้อมไว้ด้วยกองกำลังศัตรู และเข้าใจผิดว่าเป็นการกระทำหุนหันของนายทหารหนุ่มบางคน[60]

คั้ญใช้โอกาสนี้แก้แค้นมิญ โดน กีม ดิ๊ญ และซวน โดยสั่งจับกุมทั้งหมดในข้อหาร่วมมือกับฝรั่งเศสในการวางแผนทำให้เวียดนามใต้เป็นกลาง โดยอ้างหลักฐานจากการที่นายพลเหล่านี้เคยรับราชการในกองทัพแห่งชาติเวียดนามในช่วงต้นทศวรรษ 1950 สมัยอาณานิคมฝรั่งเศส แม้ตัวคั้ญเองก็เคยรับราชการในกองทัพดังกล่าวเช่นเดียวกัน[61] คั้ญยังสั่งประหารพันตรี เหงียน วัน ญุง ผู้คุ้มกันของมิญ ซึ่ฃการกระทำนี้ก่อให้เกิดความไม่พอใจในหมู่ประชาชน เพราะกลัวว่าคั้ญจะหวนคืนระบอบเสี่ยมขึ้นมาอีกครั้ง[62][63] ภายหลังคั้ญยินยอมให้มิญดำรงตำแหน่งประมุขแห่งรัฐแต่ในนามเท่านั้น ส่วนหนึ่งเพราะแรงกดดันจากสหรัฐอเมริกาที่เห็นว่ามิญเป็นบุคคลที่ได้รับความนิยมและสามารถช่วยสร้างเสถียรภาพได้ อย่างไรก็ตาม คั้ญก็กีดกันมิญออกจากอำนาจในเวลาต่อมา[64][65]

มิญรู้สึกขุ่นเคืองที่ตนถูกนายทหารหนุ่มที่เขามองว่าไร้ศีลธรรมและไม่มีความเหมาะสมปลดออกจากอำนาจ และยังไม่พอใจที่คั้ญจับกุมนายพลเพื่อนร่วมรุ่นและนายทหารรุ่นน้องอีกประมาณ 30 คน คั้ญจำต้องปล่อยตัวทหารเหล่านั้นเมื่อมิญเรียกร้องแลกกับการยอมอยู่ในตำแหน่งประมุขแห่งรัฐ ขณะเดียวกัน คั้ญก็ไม่สามารถหาหลักฐานมาพิสูจน์ข้อกล่าวหาของเขาต่อเหล่านายพลได้[66]

ในเดือนพฤษภาคมปีเดียวกัน คั้ญเป็นผู้ควบคุมการพิจารณาคดี[61] มีการตั้งข้อหามิญเพียงเล็กน้อยเรื่องการใช้เงินในทางที่ผิด ก่อนที่จะได้รับอนุญาตให้เป็น "ที่ปรึกษา" ในคณะลูกขุนเสียเอง[65][66] ส่วนนายพลคนอื่น ๆ คั้ญได้ร้องขอว่า "เมื่อพวกคุณกลับมารับราชการในกองทัพอีกครั้ง อย่าได้คิดแก้แค้นผู้ใด"[61] จากนั้นศาลทหารได้ "แสดงความยินดี" ต่อเหล่านายพล แต่ก็มีคำวินิจฉัยว่าพวกเขา "มีศีลธรรมหย่อนยาน" ไม่มีคุณสมบัติที่จะบังคับบัญชาผู้ใดเนื่องจาก "ขาดแนวคิดทางการเมืองที่ชัดเจน" จึงถูกลดตำแหน่งไปทำงานเอกสารแทน[61] การกระทำของคั้ญสร้างความแตกแยกในหมู่นายทหารกองทัพบกเวียดนามใต้ และเมื่อเขาถูกโค่นล้มใน ค.ศ. 1965 คั้ญได้ส่งมอบ[เป็นใคร?] แฟ้มเอกสารที่พิสูจน์ได้ว่ามิญและนายทหารคนอื่น ๆ เป็นผู้บริสุทธิ์[67] นักข่าวโรเบิร์ต แชปลิน กล่าวไว้ว่า "คดีนี้ยังคงเป็นหนึ่งในความอับอายครั้งใหญ่ที่สุดของคั้ญ"[66]

การแย่งชิงอำนาจกับเหงียน คั้ญ ระหว่างเดือนสิงหาคมถึงกันยายน

[แก้]
พลเอก เหงียน คั้ญ ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1964

ในเดือนสิงหาคม คั้ญได้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ขึ้น โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มอำนาจให้ตนเองและลดบทบาทของมิญ รวมทั้งเตรียมการปลดมิญออกจากตำแหน่ง อย่างไรก็ตาม แผนดังกล่าวกลับสร้างผลในทางตรงกันข้าม เมื่อเกิดการประท้วงขนาดใหญ่ในเมืองต่าง ๆ โดยมีชาวพุทธเป็นผู้นำ เรียกร้องให้ยุติภาวะฉุกเฉินและยกเลิกรัฐธรรมนูญฉบับใหม่[68] คั้ญเลือกที่จะอ่อนข้อให้กับชาวพุทธเพื่อตอบโต้ข้อกล่าวหาว่าตนกำลังนำประเทศกลับไปสู่สมัยเสี่ยม ซึ่งชาวคาทอลิกมีอิทธิพลเหนือรัฐ แต่การกระทำนี้กลับสร้างความไม่พอใจแก่เจิ่น เถี่ยน เคียม และเหงียน วัน เถี่ยว ซึ่งเป็นชาวคาทอลิก ทั้งสองจึงพยายามโค่นล้มคั้ญและสนับสนุนให้มิญกลับมามีอำนาจ โดยพวกเขาได้รวบรวมกำลังทหารเป็นจำนวนมาก[69] เคียมกับเถี่ยวเข้าพบเทย์เลอร์ เอกอัครราชทูตสหรัฐ เพื่อขอการสนับสนุนสำหรับการก่อรัฐประหารนำมิญกลับคืนสู่อำนาจ แต่เทย์เลอร์ไม่เห็นด้วย เพราะเกรงว่าการเปลี่ยนผู้นำบ่อยครั้งจะยิ่งทำให้รัฐบาลสูญเสียเสถียรภาพ ความลังเลของสหรัฐทำให้แผนรัฐประหารครั้งนั้นต้องยุติลง[70]

ความขัดแย้งในหมู่นายพลทวีความรุนแรงขึ้น จนถึงการประชุมคณะทหารปฏิวัติระหว่างวันที่ 26–27 สิงหาคม คั้ญกับเคียมต่างกล่าวโทษกันและกันว่าเป็นต้นเหตุของความวุ่นวายทั่วประเทศ[71] เถี่ยวและเหงียน หืว ก๊อ ซึ่งเป็นนายพลชาวคาทอลิกอีกนายหนึ่ง เสนอให้ปลดคั้ญและแต่งตั้งมิญขึ้นแทน แต่ฝ่ายหลังปฏิเสธ โดยให้เหตุผลว่าคั้ญเป็นเพียงบุคคลเดียวที่สามารถขอการสนับสนุนทางการเงินจากสหรัฐได้ ทำให้เคียมแสดงความไม่พอใจและกล่าวว่า "เห็นได้ชัดว่าคั้ญเป็นเพียงหุ่นเชิดของรัฐบาลสหรัฐ และเรารู้สึกเบื่อหน่ายที่ต้องให้ชาวอเมริกันมาบอกว่าเราควรบริหารประเทศอย่างไร"[71] คั้ญแสดงความตั้งใจจะลาออก แต่เมื่อไม่สามารถหาข้อตกลงร่วมกันได้[71] ในที่สุดนายทหารระดับสูงจึงตกลงให้คั้ญ มิญ และเคียมร่วมกันบริหารประเทศในฐานะ "คณะสามผู้นำ" เป็นเวลาสองเดือน เพื่อเตรียมจัดตั้งรัฐบาลพลเรือนใหม่[70] ทั้งสามได้นำหน่วยพลร่มเข้ากรุงไซ่ง่อนเพื่อสลายการจลาจล แต่คณะสามผู้นำกลับไม่สามารถทำงานร่วมกันได้ คั้ญยังคงเป็นผู้ตัดสินใจหลักและกีดกันทั้งเคียมและมิญออกจากการมีส่วนร่วม[70]

ต่อมาในวันที่ 13 กันยายน นายพล เลิม วัน ฟ้าต และเซือง วัน ดึ๊ก ซึ่งทั้งคู่เป็นชาวคาทอลิกและเคยถูกคั้ญลดตำแหน่งลงภายหลังแรงกดดันจากชาวพุทธ ได้ก่อรัฐประหารโดยได้รับการสนับสนุนจากชาวคาทอลิกบางส่วน แต่ความพยายามครั้งนี้ล้มเหลวภายในวันเดียว[72] ระหว่างเหตุการณ์รัฐประหาร มิญวางตัวเป็นกลาง ทำให้คั้ญไม่พอใจและเพิ่มความขัดแย้งระหว่างทั้งคู่ ปลายเดือนตุลาคม รัฐบาลสหรัฐภายใต้การนำของประธานาธิบดีลินดอน บี. จอห์นสัน เริ่มเห็นด้วยกับความเห็นของเอกอัครราชทูตเทย์เลอร์ว่า สหรัฐจะได้ประโยชน์สูงสุดหากคั้ญมีชัยเหนือการแย่งชิงอำนาจ ผลที่ตามมาคือ มิญถูกส่งไปปฏิบัติภารกิจ "มิตรไมตรี" ในต่างประเทศเพื่อผลักดันเขาออกจากเวทีการเมืองอย่างมีศักดิ์ศรี ส่วนเคียมถูกส่งไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต ณ กรุงวอชิงตัน หลังถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับรัฐประหาร[73]

ในช่วงเดือนกันยายน ก่อนที่มิญจะเดินทางออกนอกประเทศ คณะรัฐประหารได้จัดตั้ง "สภาแห่งชาติชั้นสูง" ซึ่งเป็นองค์กรที่มีหน้าที่ให้คำปรึกษาและเตรียมความพร้อมสู่การปกครองภายใต้รัฐธรรมนูญ คั้ญมอบหมายให้มิญเป็นผู้คัดเลือกสมาชิก 17 คน ของสภานี้ และมิญได้เลือกบุคคลที่มีแนวคิดสอดคล้องกับตนเอง สภาแห่งชาติชั้นสูงได้เสนอแนวคิดให้ประเทศมีประมุขที่มีอำนาจสูง ซึ่งอาจทำให้มิญขึ้นดำรงตำแหน่ง คั้ญไม่ต้องการให้คู่แข่งของตนกลับมามีอำนาจ จึงร่วมกับสหรัฐอเมริกาในการผลักดันให้สภาลดอำนาจของตำแหน่งประมุขรัฐลง เพื่อไม่ให้มิญสนใจในตำแหน่งนั้น[74] ในที่สุด สภาจึงได้แต่งตั้งฟาน คัก สืว เป็นประมุขแห่งรัฐ และสืวได้เลือกเจิ่น วัน เฮือง เป็นนายกรัฐมนตรี แต่คณะทหารยังคงเป็นผู้มีอำนาจที่แท้จริงอยู่เช่นเดิม[75] ภายในสิ้นปีนั้น มิญได้กลับมายังเวียดนามหลังจากเสร็จสิ้นภารกิจในต่างประเทศ[76]

ชัยชนะของเหงียน คั้ญ

[แก้]

คั้ญและกลุ่มนายทหารรุ่นเยาว์ได้ตัดสินใจปลดนายทหารที่รับราชการมานานกว่า 25 ปีออกจากตำแหน่งโดยบังคับ รวมถึงมิญและนายทหารคนอื่น ๆ ที่เคยถูกคั้ญโค่นอำนาจเมื่อเดือนมกราคม เหตุผลที่ประกาศออกมาอย่างเป็นทางการ คือ พวกเขามองว่านายทหารกลุ่มนี้เฉื่อยชาและไร้ประสิทธิภาพ แต่ในความเป็นจริง เหตุผลสำคัญกว่านั้นคือกลุ่มนายทหารอาวุโสเหล่านี้เป็นคู่แข่งทางอำนาจที่อาจเป็นภัยต่อคั้ญและกลุ่มของเขา[77] คั้ญและกลุ่มนายทหารรุ่นเยาว์หรือ "ยังเติร์ก" เชื่อว่านายทหารรุ่นเก่าที่นำโดยมิญกำลังร่วมมือกับชาวพุทธเพื่อวางแผนกลับมามีอำนาจอีกครั้ง[76][78]

การดำเนินการดังกล่าวจำเป็นต้องได้รับการลงลายมือชื่อจากสืว แต่สืวได้ส่งเรื่องให้สภาแห่งชาติชั้นสูงเป็นผู้พิจารณา[78] ซึ่งภายหลังสภาปฏิเสธข้อเสนอนี้[79] ทำให้ต่อมาเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม เหล่านายพลจึงประกาศยุบสภาแห่งชาติชั้นสูง พร้อมจับกุมสมาชิกบางคน นักการเมือง และผู้นำนักศึกษา[78][80] ขณะเดียวกัน มิญและนายทหารรุ่นเก่าคนอื่น ๆ ก็ถูกจับกุมและส่งตัวไปยังเมืองเปล็ยกู ก่อนจะขับออกจากกองทัพในเวลาต่อมา[76]

การลี้ภัย

[แก้]

มิญเดินทางลี้ภัยมาที่กรุงเทพมหานคร เขาใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย โดยมักใช้เวลาว่างไปกับการทำสวนและเล่นเทนนิส[5] เขายังคงมีเพื่อนชาวอเมริกันจำนวนมาก โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ซีไอเอซึ่งให้การสนับสนุนเขาในช่วงเวลานั้น รวมถึงช่วยออกค่าใช้จ่ายด้านทันตกรรมให้ด้วย อย่างไรก็ตาม เอลส์เวิร์ธ บังเกอร์ เอกอัครราชทูตสหรัฐ แสดงท่าทีเหยียดหยามมิญอย่างเปิดเผยและมักกล่าวถึงเขาด้วยถ้อยคำหยาบคายในที่สาธารณะ มิญจึงตอบโต้ด้วยการเขียนบทความสนับสนุนสงครามลงในวารสารฟอเรนอะแฟส์ (Foreign Affairs) เมื่อ ค.ศ. 1968 โดยประณามฝ่ายคอมมิวนิสต์และปฏิเสธแนวคิดการแบ่งปันอำนาจ ซึ่งบทความดังกล่าวมีส่วนช่วยให้เขาสิ้นสุดช่วงเวลาลี้ภัย โดยได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลสหรัฐ[6]

มิญเป็นฝ่ายตรงข้ามกับเถี่ยว ซึ่งในช่วงนั้นเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม "ยังเติร์ก" ที่รวมตัวกับเหงียน กาว กี่, เหงียน ชั้ญ ที, และจุง เติ๊น กาง เพื่อยุติความขัดแย้งและรัฐประหารที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเถี่ยวสามารถเอาชนะคั้ญได้ใน ค.ศ. 1965 และขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีภายใต้รัฐธรรมนูญตั้งแต่ ค.ศ. 1967 พร้อมได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากสหรัฐอเมริกา มิญตั้งใจจะลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีใน ค.ศ. 1971 เพื่อต่อสู้กับเถี่ยว แต่ภายหลังได้ถอนตัวออก เนื่องจากทราบว่าการเลือกตั้งครั้งนั้นจะกำหนดให้เถี่ยวชนะ โดยมีการจำกัดสิทธิ์ของผู้สมัครฝ่ายตรงข้ามหลายประการ[6] ผลคือเถี่ยวกลายเป็นผู้สมัครเพียงคนเดียวและคงอำนาจต่อไป ส่วนมิญจึงวางตัวเงียบและแทบไม่เคลื่อนไหวทางการเมืองอีก[5]

มิญได้รับการพิจารณาว่าอาจเป็นผู้นำของ "กองกำลังที่สาม" ซึ่งสามารถเป็นทางออกในการประนีประนอมกับเวียดนามเหนือ เพื่อให้เกิดการรวมประเทศโดยไม่ต้องใช้กำลังทางทหาร รัฐบาลเวียดนามเหนือเองก็หลีกเลี่ยงที่จะสนับสนุนหรือวิจารณ์มิญโดยตรง เนื่องจากเซือง วัน ญุต น้องชายของมิญ เป็นนายพลหนึ่งดาวสังกัดกองทัพประชาชนเวียดนาม ใน ค.ศ. 1973 มิญได้เสนอแนวทางทางการเมืองของตนเอง ซึ่งเป็นแนวทางสายกลางระหว่างข้อเสนอของเถี่ยวกับฝ่ายคอมมิวนิสต์ แต่เถี่ยวไม่เห็นด้วยกับแนวคิดประนีประนอมดังกล่าว[6]

การเป็นประธานาธิบดีสมัยที่สอง

[แก้]

เมื่อวันที่ 21 เมษายน ค.ศ. 1975 เถี่ยวได้มอบอำนาจให้รองประธานาธิบดีเจิ่น วัน เฮือง และเดินทางลี้ภัยไปยังไต้หวัน เฮืองพยายามเปิดการเจรจาสันติภาพกับเวียดนามเหนือ แต่เมื่อข้อเสนอของเขาถูกปฏิเสธ เขาจึงตัดสินใจลาออกจากตำแหน่ง[81] เมื่อการโจมตีไซ่ง่อนของกองทัพเวียดนามเหนือทวีความรุนแรงขึ้นในวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1975 ที่ประชุมร่วมของรัฐสภาทั้งสองสภาได้ลงมติเป็นเอกฉันท์แต่งตั้งมิญขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี และเขาได้เข้าพิธีสาบานตนในวันถัดมา รัฐบาลฝรั่งเศสเชื่อว่ามิญอาจสามารถเป็นคนกลางในการเจรจาหยุดยิงได้ จึงสนับสนุนให้เขาขึ้นสู่อำนาจ[5] อีกทั้งยังเชื่อว่าด้วยบุคลิกที่ลังเลและไม่เด็ดขาด มิญจะถูกควบคุมหรือชักจูงได้ง่ายจากหลายฝ่าย[6] นอกจากนี้ มิญยังเป็นที่รู้กันว่า[82] มีความสัมพันธ์กับฝ่ายคอมมิวนิสต์มาอย่างยาวนาน[6] จึงมีความคาดหวังว่าเขาจะสามารถเจรจาหยุดยิงและเปิดการเจรจาสันติภาพได้[83][84][85] อย่างไรก็ตาม ความคาดหวังนี้ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง เพราะในขณะนั้นกองทัพเวียดนามเหนืออยู่ในสถานะได้เปรียบอย่างเด็ดขาดและใกล้จะได้รับชัยชนะอย่างสมบูรณ์ จึงไม่เห็นความจำเป็นต้องประนีประนอมทางการเมืองใด ๆ อีก[86]

ในวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1975 กองทัพประชาชนเวียดนามรุกกำลังพลเข้าสู่ชานเมืองไซ่ง่อน[87] ระหว่างที่มิญกล่าวสุนทรพจน์รับตำแหน่งและเรียกร้องให้มีการหยุดยิงโดยทันที[6] ฝูงเครื่องบินโจมตี เอ-37 จำนวน 5 ลำ ที่ยึดมาจากกองทัพอากาศสาธารณรัฐเวียดนามได้ทิ้งระเบิดโจมตีฐานทัพอากาศเตินเซินเญิ้ต[88] เมื่อเมืองเบียนฮหว่าแตก พลเอก เหงียน วัน ตว่าน ผู้บัญชาการกองทัพภาคที่ 3 ได้หลบหนีเข้ากรุงไซ่ง่อน โดยยอมรับว่าผู้บัญชาการทหารส่วนใหญ่สิ้นหวังต่อสถานการณ์แล้ว[89] การขึ้นดำรงตำแหน่งของมิญจึงเป็นสัญญาณให้นายทหารจำนวนมากที่ไม่ต้องการประนีประนอมกับฝ่ายคอมมิวนิสต์เริ่มอพยพออกจากเมือง หรือบางคนเลือกปลิดชีพตนเองเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกจับกุม[90]

กองทัพประชาชนเวียดนามรุกเข้าสู่ใจกลางกรุงไซ่ง่อนโดยแทบไม่พบการต่อต้าน[91] ยกเว้นในพื้นที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงซึ่งกองทัพเวียดนามใต้ยังคงมีขีดความสามารถอยู่บ้าง[92] ก่อนรุ่งสางของวันที่ 30 เมษายน เวลา 05.00 นาฬิกา[91] เกรแฮม มาร์ติน เอกอัครราชทูตสหรัฐ ได้ขึ้นเฮลิคอปเตอร์ออกจากไซ่ง่อน และเมื่อเวลา 07.53 นาฬิกา นาวิกโยธินสหรัฐกลุ่มสุดท้ายก็อพยพออกจากดาดฟ้าของสถานทูตสหรัฐ[93] เมื่อเวลา 10:24 นาฬิกา[91] มิญได้รับคำแนะนำจากนายพล เหงียน หืว หั่ญ ให้ประกาศผ่านวิทยุกระจายเสียงไซ่ง่อนสั่งให้กองทัพเวียดนามใต้ยุติการสู้รบ และต่อมาได้ประกาศยอมจำนนโดยไม่มีเงื่อนไข เขากล่าวว่า "นโยบายของสาธารณรัฐเวียดนามคือสันติภาพและการปรองดอง เพื่อรักษาชีวิตของประชาชน เรารออยู่ที่นี่เพื่อส่งมอบอำนาจให้แก่รัฐบาลปฏิวัติชั่วคราว เพื่อยุติการนองเลือดที่ไร้ประโยชน์นี้"[6]

จากบทสัมภาษณ์ของนายพล เหงียน หืว หั่ญ ทางบีบีซี เปิดเผยว่ามิญไม่ต้องการอพยพรัฐบาลไซ่ง่อนไปยังพื้นที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงเพื่อสู้รบต่อ เขามีความตั้งใจที่จะยุติสงครามผ่านสันติวิธี[94]

เวลาประมาณเที่ยงวัน รถถังของกองทัพประชาชนเวียดนามได้พุ่งชนประตูวังอิสรภาพ[91][95] และเมื่อทหารเวียดนามเหนือบุกเข้าไปในตัวอาคาร ก็พบกับมิญและคณะรัฐมนตรีนั่งรออยู่รอบโต๊ะประชุม มิญกล่าวว่า "การปฏิวัติมาถึงแล้ว พวกท่านก็มาถึงแล้ว"[6] และกล่าวเพิ่มเติมว่า "เรารออยู่เพื่อส่งมอบอำนาจให้พวกท่าน" พันเอก บุ่ย วัน ตุ่ง ผู้บัญชาการฝ่ายเวียดนามเหนือกล่าวตอบว่า "ไม่มีสิ่งใดให้ส่งมอบอีกต่อไป อำนาจของท่านได้สิ้นสุดลงแล้ว ท่านไม่อาจมอบสิ่งที่ท่านไม่มีได้"[4] ต่อมาในช่วงบ่าย มิญได้ประกาศทางวิทยุอีกครั้งว่า "ข้าพเจ้าขอประกาศว่ารัฐบาลไซ่ง่อนยุติการดำเนินงานทั้งหมดแล้ว"[6]

หลังการยอมจำนนอย่างเป็นทางการ มิญถูกเรียกตัวไปสอบสวน แต่หลังจากไม่กี่วันเขาได้รับอนุญาตให้กลับไปพักที่บ้านพักของตน ซึ่งแตกต่างจากนายทหารและข้าราชการส่วนใหญ่[5] ที่ถูกส่งไปยังค่ายปรับทัศนคติเป็นเวลาหลายปี โดยเฉพาะนายทหารระดับสูง[96] มิญใช้ชีวิตอย่างสงบและโดดเดี่ยวอยู่ที่บ้านเป็นเวลา 8 ปี เขาใช้เวลาว่างไปกับการเลี้ยงนกและปลูกกล้วยไม้หายาก[6] รัฐบาลฮานอยมองว่ามิญไม่ได้ต่อต้านพวกเขาอย่างแข็งขันในช่วงท้ายของสงคราม จึงอนุญาตให้เขามีชีวิตอย่างสงบตราบใดที่ไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองอีก[5]

การลี้ภัยครั้งที่สองและปัจฉิมวัย

[แก้]

มิญได้รับอนุญาตให้อพยพไปยังประเทศฝรั่งเศสใน ค.ศ. 1983 และตั้งถิ่นฐานอยู่ชานกรุงปารีส โดยทั่วไปเชื่อกันว่ารัฐบาลคอมมิวนิสต์อนุญาตให้เขาเดินทางออกนอกประเทศได้ ภายใต้เงื่อนไขว่าเขาจะไม่ยุ่งเกี่ยวกับการเมืองหรือให้ความเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ ช่วงปลายทศวรรษ 1980 มีข่าวลือว่าเขาอาจได้รับอนุญาตให้กลับไปใช้ชีวิตบั้นปลายที่เวียดนาม แต่เรื่องนี้ไม่เกิดขึ้นจริง[5] ต่อมาใน ค.ศ. 1988 มิญได้ย้ายไปพำนักในสหรัฐอเมริกา อาศัยอยู่ที่เมืองแพซาดีนา รัฐแคลิฟอร์เนีย กับบุตรสาวของเขาอย่างมาย เซือง ในช่วงบั้นปลายชีวิต เขาต้องใช้รถเข็นในการเคลื่อนไหว[4] มิญใช้ชีวิตในต่างแดนอย่างเงียบสงบ ไม่เคยให้สัมภาษณ์หรือแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์ในเวียดนาม และไม่ได้เขียนบันทึกความทรงจำใด ๆ[6]

เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 2001 มิญประสบอุบัติเหตุหกล้มภายในบ้านพักที่แพซาดีนา เขาถูกนำส่งโรงพยาบาลฮันทิงตัน และถึงแก่อสัญกรรมในคืนถัดมา ด้วยวัย 85 ปี[4][6] ร่างของเขาได้รับการฝังไว้ที่สวนอนุสรณ์โรสฮิลส์ที่เมืองวิตเทียร์ รัฐแคลิฟอร์เนีย[5] การเสียชีวิตของมิญไม่ได้รับการไว้อาลัยจากชาวเวียดนามพลัดถิ่นมากนัก เนื่องจากหลายคนยังคงไม่ให้อภัยมิญที่สั่งให้ทหารเวียดนามใต้ยอมวางอาวุธ และมองว่าเขาเป็นผู้รับผิดชอบต่อการล่มสลายของเวียดนามใต้[6]

อ้างอิง

[แก้]

เชิงอรรถ

[แก้]
  1. ↑ Dương Văn Minh profile
  2. ↑ Robert Trando Letters of a Vietnamese Émigré − 2010, p. 87 "We learned soon that President Diệm and his brother Nhu had been savagely butchered on the floor of the M-113 by Major Nhung, the aide of General Dương-Văn Minh. This man had the reputation of being a bloodthirsty monster, that every ..."
  3. ↑ Phan Rang Chronicles: A British Surgeon in Vietnam Henry Hamilton – 2007, p. 38 "General Dương Văn Minh, who had assumed power, had the major shot."
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Butterfield, Fox (8 August 2001). (Obituaries) "Duong Van Minh, 85, Saigon Plotter, Dies". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 14 July 2010. {{cite web}}: ตรวจสอบค่า |url= (help)
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Stowe, Judy (9 August 2001). "General Duong Van Minh". The Independent. สืบค้นเมื่อ 11 October 2009.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Oliver, Myrna (8 August 2001). "Duong Van Minh; Last President of S. Vietnam". Los Angeles Times. สืบค้นเมื่อ 11 October 2009.
  7. 1 2 3 4 5 Jones, p. 418
  8. ↑ Jones, p. 417
  9. 1 2 3 Jacobs, pp. 99–100.
  10. 1 2 Lansdale, p. 300
  11. 1 2 Moyar (2006), pp. 53–54
  12. 1 2 Doyle, p. 131
  13. ↑ Moyar (2006), p. 65
  14. ↑ Moyar, p. 114
  15. ↑ Hammer, p. 126
  16. ↑ Hammer, p. 147
  17. ↑ Jones, p. 286
  18. ↑ Jones, p. 247
  19. ↑ Jones, p. 370.
  20. ↑ Jones, p. 371
  21. 1 2 Jones, p. 373
  22. ↑ Tucker, pp. 288–292
  23. 1 2 Jones, p. 414
  24. ↑ Hammer, p. 290.
  25. ↑ Karnow, p. 321.
  26. ↑ Hammer, p. 297
  27. 1 2 Jones, pp. 416–417
  28. ↑ Hammer, p. 294
  29. ↑ Hammer, p. 295
  30. ↑ Hammer, pp. 297–298
  31. ↑ Karnow, p. 326
  32. 1 2 3 4 5 Jones, p. 429.
  33. ↑ Jones, p. 425
  34. ↑ Jones, p. 430
  35. ↑ Jones, pp. 430–431
  36. 1 2 3 4 Jones, p. 436
  37. 1 2 3 4 5 Jones, p. 435
  38. ↑ Hammer, p. 299
  39. ↑ Jones, pp. 435–436
  40. ↑ Hammer, pp. 300–301.
  41. ↑ Jones, pp. 99–100.
  42. ↑ Buttinger, p. 954
  43. 1 2 3 4 "The Overthrow of Ngo Dinh Diem, May–November, 1963". Pentagon Papers. pp. 266–76. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 24 April 2008. สืบค้นเมื่อ 2 November 2007.
  44. ↑ Shaplen, pp. 221–224
  45. 1 2 Shaplen, p. 221
  46. ↑ Jones, p. 437
  47. 1 2 Shaplen, p. 223
  48. 1 2 Shaplen, p. 225
  49. ↑ Shaplen, p. 220
  50. ↑ Shaplen, p. 213
  51. ↑ Logevall, p. 161
  52. ↑ Karnow, pp. 354–355
  53. ↑ Shaplen, p. 230
  54. ↑ Moyar (2006), p. 294
  55. ↑ Shaplen, p. 321
  56. ↑ Shaplen, p. 232
  57. ↑ Logevall, p. 162
  58. ↑ Karnow, pp. 352–354
  59. ↑ Shaplen, pp. 332–333
  60. ↑ Langguth, p. 278
  61. 1 2 3 4 Langguth, pp. 289–291.
  62. ↑ Karnow, p. 354
  63. ↑ Langguth, p. 279
  64. ↑ Shaplen, pp. 236–237
  65. 1 2 Karnow, p. 355
  66. 1 2 3 Shaplen, pp. 244–245
  67. ↑ Langguth, p. 347
  68. ↑ Karnow, pp. 394–395
  69. ↑ Moyar, p. 762
  70. 1 2 3 Moyar (2006), p. 763
  71. 1 2 3 Moyar (2006), p. 318
  72. ↑ Kahin, pp. 229–232
  73. ↑ Kahin, p. 232
  74. ↑ Moyar, p. 328
  75. ↑ Moyar, pp. 765–766
  76. 1 2 3 Karnow, p. 398
  77. ↑ Moyar (2004), p. 769
  78. 1 2 3 "South Viet Nam: The U.S. v. the Generals". Time. 1 January 1965.
  79. ↑ Moyar (2006), p. 344
  80. ↑ Shaplen, p. 294
  81. ↑ Willbanks, pp. 264–270
  82. ↑ Dougan and Fulghum, pp. 154–155
  83. ↑ Isaacs, pp. 439, 432–433
  84. ↑ Dougan and Fulghum, pp. 102–103
  85. ↑ Willbanks, pp. 273–274
  86. ↑ Dougan and Fulghum, pp. 142–143
  87. ↑ Willbanks, p. 273
  88. ↑ Willbanks, p. 274
  89. ↑ Willbanks, p. 275.
  90. ↑ Vien, p. 146
  91. 1 2 3 4 Willbanks, p. 276
  92. ↑ Escape with Honor: My Last Hours in Vietnam by Francis Terry McNamara and Adrian Hill, p. 133
  93. ↑ Dunham, George R (1990). U.S. Marines in Vietnam: The Bitter End, 1973–1975 (Marine Corps Vietnam Operational Historical Series). Marine Corps Association. p. 200. ISBN 9780160264559.
  94. ↑ "The day the Vietnam War ended" (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 28 April 2005. สืบค้นเมื่อ 26 January 2020.
  95. ↑ Dougan and Fulghum, p. 175
  96. ↑ Crossette, Barbara (18 December 1987). "Ho Chi Minh City Journal; 'Re-educated' 12 Years, An Ex-General Reflects". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 14 July 2010.

บรรณานุกรม

[แก้]
  • Buttinger, Joseph (1967). Vietnam: A Dragon Embattled. New York: Praeger Publishers.
  • Cao Văn Viên (1983). The Final Collapse. Washington, D.C.: U.S. Army Center of Military History.
  • Dougan, Clark; Fulghum, David; และคณะ (1985). The Fall of the South. Boston, Massachusetts: Boston Publishing Company. ISBN 0-939526-16-6.
  • Doyle, Edward; Lipsman, Samuel; Weiss, Stephen (1981). Passing the Torch. Boston, Massachusetts: Boston Publishing Company. ISBN 0-939526-01-8.
  • Hammer, Ellen J. (1987). A Death in November: America in Vietnam, 1963. New York: E. P. Dutton. ISBN 0-525-24210-4.
  • Isaacs, Arnold R. (1983). Without Honor: Defeat in Vietnam and Cambodia. Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-3060-5.
  • Jacobs, Seth (2006). Cold War Mandarin: Ngo Dinh Diem and the Origins of America's War in Vietnam, 1950–1963. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-4447-8.
  • Jones, Howard (2003). Death of a Generation: how the assassinations of Diem and JFK prolonged the Vietnam War. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-505286-2.
  • Kahin, George McT. (1986). Intervention: how America became involved in Vietnam. New York: Knopf. ISBN 0-394-54367-X.
  • Karnow, Stanley (1997). Vietnam: A history. New York: Penguin Books. ISBN 0-670-84218-4.
  • Langguth, A. J. (2000). Our Vietnam: the war, 1954–1975. New York: Simon & SchusterF0-684-81202-9.
  • Lansdale, Edward Geary (1991). In the Midst of Wars: An American's Mission to Southeast Asia. New York: Fordham University Press. ISBN 0-8232-1314-5.
  • Logevall, Fredrik (2006). "The French recognition of China and its implications for the Vietnam War". ใน Roberts, Priscilla (บ.ก.). Behind the bamboo curtain: China, Vietnam, and the world beyond Asia. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-5502-7.
  • Moyar, Mark (2004). "Political Monks: The Militant Buddhist Movement during the Vietnam War". Modern Asian Studies. New York: Cambridge University Press. 38 (4): 749–784. doi:10.1017/s0026749x04001295. S2CID 145723264.
  • Moyar, Mark (2006). Triumph Forsaken: The Vietnam War, 1954–1965. New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-86911-0.
  • Penniman, Howard R. (1972). Elections in South Vietnam. Washington, D.C.: American Enterprise Institute for Public Policy Research.
  • Shaplen, Robert (1966). The lost revolution: Vietnam 1945–1965. London: André Deutsch.
  • Tucker, Spencer C. (2000). Encyclopedia of the Vietnam War. Santa Barbara, California: ABC-CLIO. ISBN 1-57607-040-9.
  • Willbanks, James H. (2004). Abandoning Vietnam: How America Left and South Vietnam Lost Its War. Lawrence, Kentucky: University of Kansas Press. ISBN 0-7006-1331-5.

แห่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=เซือง_วัน_มิญ&oldid=12611255"