เจ้าพระยาพระคลัง (หน)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
ข้อมูลส่วนบุคคล
อสัญกรรม พ.ศ. 2348
บิดา เจ้าพระยาบดินทร์สุรินทร์ฦาชัย (บุญมี)
มารดา ท่านผู้หญิงเจริญ
บุตร-ธิดา เจ้าจอมพุ่ม
เจ้าจอมมารดานิ่ม
นายเกต
นายพัด
    

เจ้าพระยาพระคลัง (หน) เป็นขุนนางและ กวี เอกคนหนึ่งในสมัยต้น กรุงรัตนโกสินทร์ มีนามเดิมว่า หน เกิดเมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด น่าจะอยู่ในช่วงปลายสมัย กรุงศรีอยุธยา และถึงแก่ อสัญกรรม ในสมัยรัชกาลที่ 1 พ.ศ. 2348 ประวัติอื่น ๆ มีปรากฏน้อยเต็มที นอกเสียจากผลงานด้าน วรรณคดี ที่ท่านได้แต่งไว้หลายเรื่องด้วยกัน

ประวัติ[แก้]

เจ้าพระยาพระคลังท่านนี้ เป็นบุตรเจ้าพระยาบดินทร์สุรินทร์ฦๅชัย (บุญมี) กับท่านผู้หญิงเจริญ มีบุตรธิดาหลายคน ที่มีชื่อเสียงคือ เจ้าจอมพุ่ม ในรัชกาลที่ 2, เจ้าจอมมารดานิ่ม พระมารดา สมเด็จฯ กรมพระยาเดชาดิศร (มั่ง) ในรัชกาลที่ 2, นายเกต และนายพัด ซึ่งเป็นกวีและครูพิณพาทย์

เจ้าพระยาพระคลัง (หน) เป็นต้นสกุล บุญ-หลง

รับราชการ[แก้]

มีหลักฐานระบุได้ว่าท่านได้รับราชการมาตั้งแต่สมัย กรุงธนบุรี มี บรรดาศักดิ์ เป็นหลวงสรวิชิต ตำแหน่งนายด่านเมือง อุทัยธานี ครั้นเมื่อถึงปลายรัชกาล สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี เกิดเหตุระส่ำระสายเกิดจลาจลในพระนครท่านได้ลอบส่งคนนำหนังสือแจ้งเหตุภายในพระนครไปถวาย สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (ภายหลังคือ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก) ซึ่งกำลังยกกองทัพไปตี เขมร

หลวงสรวิชิต (ในเวลานั้น) ออกไปรับสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกถึง ทุ่งแสนแสบ แล้วบอกข้าราชการต่าง ๆ จากนั้นสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกได้เข้ามาปราบเหตุจลาจลในพระนครแล้วปราบดาภิเษกขึ้นครองราชสมบัติเป็นปฐมกษัตริย์แห่ง ราชวงศ์จักรี

เมื่อเหตุการณ์ในพระนครสงบเรียบร้อย พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 1 จึงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นพระยาพิพัฒโกษา และในที่สุดเมื่อตำแหน่งเจ้าพระยาพระคลังว่างลง ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนขึ้นเป็นเจ้าพระยาพระคลัง เป็นเสนาบดี จตุสดมภ์ กรมท่ามีหน้าที่ควบคุมบังคับบัญชากิจการทางหัวเมืองชายทะเลทั้งหมด

เจ้าพระยาพระคลังท่านนี้นอกจากมีความสามารถในเชิงบริหารกิจการบ้านเมือง และเป็นนักรบแล้ว ยังมีความสามารถในเชิง อักษรศาสตร์ เป็นที่ยกย่องว่าเป็นกวีฝีปากเอกมีสำนวนโวหารไพเราะทั้งร้อยกรองหลากหลายชนิดและสำนวนร้อยแก้วที่มีสำนวนโวหารไพเราะไม่แพ้กัน