ข้ามไปเนื้อหา

หุย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ชาวหุย
回族
ชายชาวหุยวัยชรา
ประชากรทั้งหมด
11,377,914 (2020)
จำนวนประชากรหุยในเขตปกครองตนเองและอำเภอในจีนแผ่นดินใหญ่
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 จีน11,377,914 (สำมะโน 2020)[1][2]
 ไต้หวัน60,000 (ประมาณ)[ต้องการอ้างอิง]
 ไทย>3,247 (2000)[ต้องการอ้างอิง]
 คาซัคสถาน67,000 (2016)[ต้องการอ้างอิง]
 คีร์กีซสถาน63,000 (2016)[ต้องการอ้างอิง]
 รัสเซีย1,651 (2010)[ต้องการอ้างอิง]
 ลาว12,098 (2015)[ต้องการอ้างอิง][ต้องการตรวจสอบความถูกต้อง]
 อุซเบกิสถาน10,000 (2016)[ต้องการอ้างอิง]
ภาษา
จีน
(โดยหลักคือจีนกลาง)
ศาสนา
ส่วนใหญ่นิกายซุนนี[3][4][5]
กลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง
ฮั่น, ไป๋, กลุ่มชนจีน-ทิเบตและชุมชนมุสลิมจีนอื่น ๆ
ชาวหุย
จีน回族
ความหมายตามตัวอักษรชาติพันธุ์อิสลาม
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินHuízú
ปอพอมอฟอㄏㄨㄟˊ ㄗㄨˊ
Gwoyeu RomatzyhHweitzwu
เวด-ไจลส์Hui²-tsu²
Tongyong PinyinHueí-zú
IPA[xwěi.tsǔ]
ภาษาจีนกลาง
เสี่ยวเอ๋อร์จิงخُوِزُو
DunganХуэйзў
อู๋
Romanizationwe zoh
ฮากกา
อักษรโรมันFui-tshuk
กวางตุ้งมาตรฐาน
Yale Romanizationwuìh juhk
ยฺหวิดเพ็งwui4 zuk6
หมิ่นใต้
ฮกเกี้ยน POJHôe-cok
Teochew เพ็งอิมHuê-tsôk
หมิ่นตะวันออก
Fuzhou BUCHuòi-cŭk

ชาวหุย (จีน: 回族; พินอิน: Huízú, อักษรเสี่ยวเอ๋อร์: خُوِزُو, ดุงกาน: Хуэйзў) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ศาสนาในเอเชียตะวันออกที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยผู้นับถือศาสนาอิสลามที่พูดภาษาจีน อาศัยอยู่ทั่วประเทศจีน โดยหลักอาศัยอยู่ในมณฑลทางตะวันตกเฉียงเหนือและในภูมิภาคจง-ยฺเหวียน ตามสำมะโน ค.ศ. 2020 ประเทศจีนมีชาวหุยประมาณ 11.3 ล้านคน ส่วนนอกประเทศจีนมีชาวดุงกาน 170,000 คนในคาซัคสถานและคีร์กีซสถาน ชาวปันทายในประเทศพม่า และจีนฮ่อหลายคนในประเทศไทยถือเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มชาติพันธุ์หุย

ในสมัยราชวงศ์ชิง ชาวหุยได้รับการเรียกขานเป็น ฮั่นหุย (จีน: 汉回; พินอิน: hànhuí) เพื่อแยกจากมุสลิมเตอร์กิกที่เรียกว่า ฉานหุย (จีน: 缠回; พินอิน: chánhuí)[6] รัฐบาลสาธารณรัฐจีนยังรับรองชาวหุยเป็นสาขาของชาวฮั่นมากกว่าที่จะเป็นกลุ่มชาติพันธุ์เฉพาะ ในสมัชชาแห่งชาติสาธารณรัฐจีน ชาวหุยได้รับการเรียกขานเป็นพลเมืองในประเทศจีนที่มีสิทธิ์ตามระเบียบพิเศษ[7] ไป๋ ฉงซี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมแห่งสาธารณรัฐจีนในขณะนั้นและผู้ก่อตั้งสมาคมมุสลิมจีน เรียกชาวหุยเป็น มุสลิมชาวฮั่น (จีน: 汉人回教徒; พินอิน: hànrén huíjiàotú)[8] นักวิชาการบางส่วนเรียกกลุ่มนี้เป็น มุสลิมชาวจีนฮั่น (จีน: 汉族穆斯林; พินอิน: hànzú mùsīlín), [9] มุสลิมชาวฮั่น (จีน: 汉穆; พินอิน: hànmù)[10] หรือ มุสลิมชาวจีน (จีน: 华人穆斯林; พินอิน: huárén mùsīlín)[11] ในขณะที่อีกส่วนเรียกเป็น มุสลิมที่พูดภาษาจีน หรือ จีน-มุสลิม (Sino-Muslims)[12]

รัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีนรับรองชาวหุยเป็นกลุ่มชาติพันธุ์อย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1954[13] รัฐบาลกำหนดให้ชาวหุยรวมถึงชุมชนมุสลิมในประวัติศาสตร์ทั้งหมดที่ไม่รวมอยู่ในกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ของจีน ดังนั้นพวกเขาจึงแตกต่างจากกลุ่มมุสลิมอื่น ๆ ดังเช่น ชาวอุยกูร์[14]

ชาวหุยส่วนใหญ่พูดภาษาจีน[15] พร้อมกับวลีภาษาอาหรับและเปอร์เซียบางส่วน[16] กลุ่มชาติพันธุ์หุยมีความพิเศษเฉพาะตัวในชนกลุ่มน้อยจีน เนื่องจากไม่เกี่ยวข้องกับภาษาที่ไม่ใช่ภาษาแบบจีน[17] ชาวหุยมีความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมอิสลามอย่างชัดเจน[15] เช่น พวกเขาทำตามกฎการรับประทานอาหารแบบอิสลาม และปฏิเสธการบริโภคเนื้อหมู ซึ่งเป็นเนื้อสัตว์ที่บริโภคกันมากที่สุดในประเทศจีน[18] และทำให้มีการพัฒนาอาหารจีนในแบบของตนเอง พวกเขายังมีกฎการแต่งกายแบบดั้งเดิม โดยผู้ชายบางคนสวมหมวกสีขาว (ฏอกิยะฮ์) และสตรีบางส่วนคลุมผ้าพันศีรษะ ซึ่งเป็นสิ่งที่พบได้ในวัฒนธรรมอิสลามหลายแห่ง

คำนิยาม

[แก้]

บรรพบุรุษ

[แก้]

ชาวหุยสืบเชื้อสายจากชาวฮั่นและผู้อพยพเส้นทางสายไหม บรรพบุรุษของพวกเขาโดยหลักมีต้นตอจากเอเชียตะวันออกและเอเชียกลาง บางส่วนมีต้นตอจากกลุ่มชาติพันธุ์ในตะวันออกกลางเช่นชาวอาหรับและอิหร่านที่เผยแผ่อิสลาม พันธุกรรมชาวหุยร้อยละ 6.7 มีต้นกำเนิดจากตะวันออกกลาง[19] อย่างไรก็ตาม ตัวอย่างชาวหุยส่วนใหญ่มีลักษณะคล้ายคลึงกับประชากรเอเชียตะวันออกกลุ่มอื่น ๆ มาก ซึ่งเผยให้เห็นโครงสร้างทางพันธุกรรมที่เหมือนกัน[20] ชาวหุยแสดงให้เห็นถึงความสม่ำเสมอทางพันธุกรรมอย่างมีนัยสำคัญกับประชากรชาวจีนฮั่นในหลินเซี่ยและประชากรเอเชียตะวันออกกลุ่มอื่น ๆ มากกว่าชาวยุโรปหรือตะวันออกกลาง ซึ่งสนับสนุนการแพร่กระจายทางวัฒนธรรมอย่างง่ายในฐานะต้นกำเนิดชาวหุยในประเทศจีน[20] ราชวงศ์จีนสมัยกลางบางราชวงศ์ โดยเฉพาะราชวงศ์ถัง ซ่ง และหยวนของมองโกล ส่งเสริมส่งเสริมการอพยพจากเอเชียกลางที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม ทั้งสองราชวงศ์ต้อนรับพ่อค้าจากภูมิภาคเหล่านี้และแต่งตั้งเจ้าหน้าที่จากเอเชียกลาง ในศตวรรษต่อมา ผู้อพยพค่อย ๆ ผสมผสานกับชาวจีนฮั่น จนในที่สุดก็กลายเป็นชาวหุย[21]

ชาวหุยในสถิติสำมะโนประชากรของจีน (และยังไม่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการว่าเป็นกลุ่มชาติพันธุ์แยกต่างหาก) เป็นสมาชิกของชุมชนเล็ก ๆ ที่ไม่ได้พูดภาษาจีนอยู่ไม่กี่แห่ง ซึ่งรวมถึงชาวอุตซุลหลายพันคนในมณฑลไหหลำตอนใต้ ซึ่งพูดภาษาออสโตรนีเซีย (ทซัต) ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภาษาของชนกลุ่มน้อยมุสลิมจามในเวียดนาม ซึ่ง Dru Gladney นักมานุษยวิทยา ระบุว่าสืบเชื้อสายมาจากชาวจามปาที่อพยพไปยังไหหลำ[22] ชาวมุสลิมกลุ่มเล็ก ๆ ในกลุ่มชาวไป๋ที่มณฑลยูนนานก็จัดอยู่ในกลุ่มชาวหุยเช่นกัน แม้ว่าพวกเขาจะพูดภาษาไป๋ก็ตาม[23] ชาวมุสลิมทิเบตบางกลุ่มก็ถูกจัดอยู่ในกลุ่มชาวหุยเช่นกัน[22]

ทางการ

[แก้]
ป้ายร้านเนื้อฮะลาลที่ฮั่นโข่ว, ป. ค.ศ. 1934–1935

หลังการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1949 รัฐบาลจีนใช้คำว่า "หุย" กับชนกลุ่มน้อยอิสลาม 10 กลุ่ม[24] ในปัจจุบัน รัฐบาลจีนกำหนดให้ชาวหุยเป็นชาติพันธุ์โดยไม่คำนึงถึงศาสนา และรวมถึงผู้ที่มีเชื้อสายหุยที่ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลามด้วย[25]

หุยที่ไม่ใช่มุสลิม

[แก้]

ตลอดทั้งประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ของชาวหุยมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา บางคนระบุว่าเป็นชาวหุยเพราะสนใจในบรรพบุรุษหรือเพราะได้รับสวัสดิการจากรัฐบาล ชาวหุยเหล่านี้กระจุกตัวอยู่ตามชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยเฉพาะในมณฑลฝูเจี้ยน[26]

ตระกูลหุยบางส่วนรอบเฉวียนโจวในฝูเจี้ยน เช่นผู้ที่อยู่ในสกุล Ding และ Guo ระบุตนเองเป็นชาวหุยตามเชื้อชาติและไม่ได้นับถือศาสนาอิสลาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กลุ่มชนเหล่านี้ได้ระบุตัวตนว่าเป็นหุยมากขึ้น ทำให้จำนวนประชากรอย่างเป็นทางการเพิ่มขึ้น[27][28][29] พวกเขาให้หลักฐานบรรพบุรุษของพวกเขาและได้รับการยอมรับว่าเป็นชาวหุย[29] ตระกูลต่าง ๆ มากมายทั่วฝูเจี้ยนมีลำดับวงศ์ตระกูลที่แสดงให้เห็นบรรพบุรุษชาวหุย[30] ตระกูลเหล่านี้อาศัยอยู่ที่ฝูเจี้ยน ไต้หวีน สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์[31] แม้ว่าตระกูลเหล่านี้ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลาม แต่พวกเขาไม่ถวายเนื้อหมูในช่วงพิธีบูชาบรรพบุรุษ

ก่อนหน้า ค.ศ. 1982 ชาวฮั่นสามารถ "กลายเป็น" หุยได้โดยการเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม หลังจากนั้น ชาวฮั่นที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลามจะถือเป็น "มุสลิมชาวฮั่น" แทน ชาวหุยถือว่าชาวหุยคนอื่น ๆ ที่ไม่ได้ปฏิบัติตามหลักศาสนาอิสลามยังคงเป็นชาวหุย และสัญชาติหุยของพวกเขาจะไม่สูญหายไป[32] ด้วยเหตุผลทั้งสองประการนี้ การเรียกพวกเขาว่า "มุสลิมชาวจีน" เพียงอย่างเดียวจึงไม่ถูกต้องอีกต่อไป เหมือนกับที่เกิดขึ้นกับชาวบอสนีแอกในอดีตยูโกสลาเวีย

กลุ่มย่อย

[แก้]

ในประเทศไทยชาวจีนที่นับถืออิสลาม จะเรียกว่า "จีนฮ่อ" ในพม่าจะเรียกว่า "ปันทาย" (Panthay, พม่า: ပန်းသေး, ปั๊งเฑ้) และชาวจีนมุสลิมที่อยู่ในเอเชียกลางจะถูกเรียกว่า "ดันกัน" (Dungans;дунгане)

ประวัติ

[แก้]

ชาวหุย สืบเชื้อสายมาจากมุสลิมชาวเปอร์เซีย อาหรับ และเอเชียกลาง ที่อพยพเข้ามาในจักรวรรดิจีนในฐานะทูตการเมือง ทหาร และพ่อค้า ตั้งแต่ศตวรรษที่ 8 บรรพบุรุษของชาวหุยจึงมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจของจีน โดยเฉพาะบนเส้นทางสายไหมในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ และเมืองท่าแถบชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน พ่อค้ามุสลิมนำสินค้ามีค่า เทคโนโลยีใหม่ และความมั่งคั่งสู่จักรวรรดิจีน เช่น เครื่องเทศ งาช้าง เพชรนิลจินดา พวกเขายังเผยแพร่เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า ความรู้ด้านดาราศาสตร์ และการแพทย์สู่สังคมจีน[33] ถึงแม้ว่าทางราชสำนักจีนได้จำกัดการค้าและการตั้งบ้านเรือนของชาวมุสลิมไว้ในจัตุรัสชาวต่างชาติเท่านั้น แต่ก็อนุญาตให้พ่อค้ามุสลิมแต่งกายได้อย่างอิสระ รับประทานอาหารและปฏิบัติศาสนกิจได้อย่างเสรี พ่อค้ามุสลิมจำนวนมากยึดประเทศจีนเป็นสถานที่ค้าขายและเริ่มก่อร่างสร้างครอบครัวที่นี่ พวกเขาจำนวนมากหัดพูดภาษาจีนและตั้งถิ่นฐานในประเทศจีนอย่างถาวร พ่อค้าบางคนแต่งงานกับสาวชาวฮั่นที่เปลี่ยนมารับอิสลาม ลูกหลานที่สืบเชื้อสายต่อมาจากพวกเขาจึงพูดภาษาจีน และได้วางรากฐานชุมชนจีนมุสลิมที่กระจัดกระจายออกไปทั่วประเทศจีน

หลายศตวรรษผ่านไป ชาวมุสลิมถูกกลืนเข้าไปในสังคมจีน หลังจีนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบคอมมิวนิสต์ รัฐบาลได้แบ่งมุสลิมออกเป็น 10 เชื้อชาติ กลุ่มที่ใหญ่ที่สุดคือ ชาวหุย ซึ่งต่างจากชนกลุ่มน้อยอื่น ๆ ตรงที่ไม่มีภาษาเป็นของตัวเอง ชาวหุยพูดภาษาจีนกลางของชาวฮั่น พวกเขาเหมือนกับชนกลุ่มน้อยมุสลิมกลุ่มอื่น ๆ ตรงที่นับถืออิสลามเท่านั้น[34]

ชาวหุยมักถูกมองในเรื่องของความไม่เคร่งครัดเกี่ยวกับพิธีการทางศาสนา อิหม่ามหญิง หรือ อะฮง มีให้เห็นเป็นจำนวนมากในเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุย ชาวหุยเริ่มให้ความสำคัญเกี่ยวกับการแต่งกายแบบอิสลามมากขึ้นทั้งชายและหญิง แต่อย่างไรก็ตามในประเทศจีนได้ห้ามมิให้อิหม่ามจากต่างประเทศเข้ามาสอนศาสนาเพื่อความมั่นคงของรัฐ[35][36]

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ "Geographic Distribution and Population of Ethnic Minorities". China Statistical Yearbook 2021. สืบค้นเมื่อ 4 February 2023.
  2. ↑ "Ethnic composition of China 2020". pop-stat.mashke.org. สืบค้นเมื่อ 8 July 2025.
  3. ↑ "By choosing assimilation, China's Hui have become one of the world's most successful Muslim minorities". The Economist. 8 October 2016. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 October 2016. สืบค้นเมื่อ 8 October 2016.
  4. ↑ "الماتريدية وآثارها في الفكر الإنساني بدول طريق الحرير.. الصين نموذجا". Alfaisal Magazine.
  5. ↑ "الحنفية الماتريدية في بلاد الصين". midad.com. 4 January 2020.
  6. ↑ Ma, Rong (2008). "Types of the Ethnic Relationships in Modern China". Department of Sociology Institute of Sociology and Anthropology of Peking University. 28 (1): 1–23. ISSN 1004-8804.
  7. ↑ Muslim Chinese : ethnic nationalism in the People's Republic. Gladney, Dru C. Cambridge, Mass,1996
  8. ↑ 白崇禧先生訪問紀錄(下冊). 中央研究院近代史研究所. 2005. p. 574. ISBN 9789860459555.
  9. ↑ Onuma, Takahiro (2009). 250 Years History of the Turkic-Muslim Camp in Beijing. Tokyo, Japan: Department of Islamic Area Studies, Center for Evolving Humanities, Graduate School of Humanities and Sociology, The University of Tokyo. p. 57. ISBN 978-4-904039-09-0.
  10. ↑ Brose, Michael C. (2011). "Globalization and The Chinese Muslim Community in Southwest China". Asia Pacific: Perspectives. 10 (1): 61-80. ISSN 2167-1699.
  11. ↑ Cieciura, Wlodzimierz (2018). "Chinese Muslims in Transregional Spaces of Mainland China, Taiwan, and Beyond in the Twentieth Century". Review of Religion and Chinese Society. 5 (2): 135-155. doi:10.1163/22143955-00502002.
  12. ↑ Yu, Minling, บ.ก. (2012). Liang an fen zhi: xue shu jian zhi, tu xiang xuan chuan yu zu qun zheng zhi (1945-2000). Zhong yang yan jiu yuan jin dai shi yan jiu suo. pp. 395–428. ISBN 978-986-03-3147-9. OCLC 816419264.
  13. ↑ "中国民族". www.gov.cn. สืบค้นเมื่อ 2024-11-06.
  14. ↑ Lipman 1997, p. xxiii or Gladney 1996, pp. 18–20 Besides the Hui people, nine other officially recognized ethnic groups of PRC are considered predominantly Muslim. Those nine groups are defined mainly on linguistic grounds: namely, six groups speaking Turkic languages (Kazakhs, Kyrgyz, Salars, Tatars, Uyghurs and Uzbeks), two Mongolic-speaking groups (Bonan and Dongxiang) and one Iranian-speaking group (Tajiks).
  15. 1 2 Gladney 1996, p. 20.
  16. ↑ Dillon 2013, pp. 154–.
  17. ↑ Lipman 1997, p. 50 Of course, many members of some other Chinese ethnic minorities don't speak their ethnic group's traditional language anymore and practically no Manchu people speak the Manchu language natively anymore; but even the Manchu language is well attested historically. Meanwhile, the ancestors of today's Hui people are thought to have been predominantly native Chinese speakers of Islamic religion since no later than the mid or early Ming dynasty. [i.e. the late 14th to late 16th centuries]
  18. ↑ Gladney 1996, p. 13.
  19. ↑ Yao, Y. G.; Kong, Q. P.; Wang, C. Y.; Zhu, C. L.; Zhang, Y. P. (2004). "Different matrilineal contributions to genetic structure of ethnic groups in the silk road region in china". Molecular Biology and Evolution. 21 (12): 2265–80. doi:10.1093/molbev/msh238. PMID 15317881.
  20. 1 2 Yao, Hong-Bing; Wang, Chuan-Chao; Tao, Xiaolan; Shang, Lei; Wen, Shao-Qing; Zhu, Bofeng; Kang, Longli; Jin, Li; Li, Hui (2016-12-07). "Genetic evidence for an East Asian origin of Chinese Muslim populations Dongxiang and Hui". Scientific Reports (ภาษาอังกฤษ). 6 (1): 38656. Bibcode:2016NatSR...638656Y. doi:10.1038/srep38656. ISSN 2045-2322. PMC 5141421. PMID 27924949.
  21. ↑ Lipman 1997, p. 210.
  22. 1 2 Gladney 1996, pp. 33–34.
  23. ↑ Gladney 1996, pp. 33–34 The Bai-speaking Hui typically claim descent from Hui refugees who fled to Bai areas after the 1873 defeat of the Panthay Rebellion, and have since assimilated to the Bai culture.
  24. ↑ Lipman 1997, pp. xxii–xxiii.
  25. ↑ Gillette 2000, p. 12-13.
  26. ↑ Gransow, Bettina; Nyíri, Pál; Fong, Shiaw-Chian (2005). China: new faces of ethnography. Lit Verlag. p. 125. ISBN 3-8258-8806-1. สืบค้นเมื่อ 28 June 2010.
  27. ↑ Gladney 2004, p. 294.
  28. ↑ Hefner, Robert W. (1998). Market cultures: society and morality in the new Asian capitalisms. Westview Press. p. 113. ISBN 0-8133-3360-1. สืบค้นเมื่อ 28 June 2010.
  29. 1 2 Gladney 1996, p. 287.
  30. ↑ Mallat, Chibli; Connors, Jane Frances (1990). Islamic family law. BRILL. p. 364. ISBN 1-85333-301-8. สืบค้นเมื่อ 28 June 2010.
  31. ↑ Oi & Walder 1999, p. 62.
  32. ↑ Gladney 1996, p. 245.
  33. ↑ "Chinese Muslim Thai Hui Islam". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-05-28. สืบค้นเมื่อ 2010-06-19.
  34. ↑ "ชาวหุยคือใคร? Who are the Hui?". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-08-23. สืบค้นเมื่อ 2010-06-19.
  35. ↑ "การค้าช่วยฟื้นฟูอิสลามในหนิงเซี่ย". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-08-23. สืบค้นเมื่อ 2010-06-19.
  36. ↑ Chinese Muslims join global Islamic market

ข้อมูล

[แก้]
การระบุแหล่งที่มา
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก Chinese and Japanese repository of facts and events in science, history and art, relating to Eastern Asia, Volume 1, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1863, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก The Moslem World, Volume 10, โดย Christian Literature Society for India, Hartford Seminary Foundation, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1920, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก Encyclopædia of religion and ethics, Volume 8, โดย James Hastings, John Alexander Selbie, Louis Herbert Gray, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1916, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก The journey of William of Rubruck to the eastern parts of the world, 1253–55: as narrated by himself, with two accounts of the earlier journey of John of Pian de Carpine, โดย Willem van Ruysbroeck, Giovanni (da Pian del Carpine, Archbishop of Antivari), อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1900, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก China revolutionized, โดย John Stuart Thomson, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1913, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก Accounts and papers of the House of Commons, โดย Great Britain. Parliament. House of Commons, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1871, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก The River of golden sand, condensed by E.C. Baber, ed. by H. Yule, โดย William John Gill, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1883, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก Burma past and present, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1878, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก The religions of China: Confucianism and Tâoism described and compared with Christianity, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1880, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก The history of China, Volume 2, โดย Demetrius Charles de Kavanagh Boulger, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1898, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก The River of golden sand, condensed by E.C. Baber, ed. by H. Yule, โดย William John Gill, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1883, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ
  •  บทความนี้รวมเอาข้อความจาก The Chinese repository, Volume 13, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1844, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ

อ่านเพิ่ม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=หุย&oldid=12501922"