ข้ามไปเนื้อหา

สุชนา ชวนิชย์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สุชนา ชวนิชย์
เกิดนิวเฮเวน รัฐคอนเนกทิคัต สหรัฐอเมริกา
ศิษย์เก่าโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Central Connecticut State University
University of New Hampshire
มีชื่อเสียงจากนักวิทยาศาสตร์หญิงไทยคนแรกที่เดินทางไปทวีปแอนตาร์กติก[1]
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขาวิทยาศาสตร์ทางทะเล
สถาบันที่ทำงานจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ศาสตราจารย์ ดร.สุชนา ชวนิชย์ เป็นนักวิทยาศาสตร์หญิงชาวไทย ผู้ซึ่งเป็นนักวิทยาศาสตร์หญิงไทยคนแรกที่ไปศึกษาวิจัยยังทวีปแอนตาร์กติก[1][2][3][4] ปัจจุบันเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทั้งยังเป็นหนึ่งในทีมของนักวิทยาศาสตร์ไทยที่ทำการเพาะขยายพันธุ์ปะการังแบบอาศัยเพศสำเร็จเป็นครั้งแรกของประเทศไทย[5]

ประวัติ

[แก้]

สุชนา ชวนิชย์ จบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จากนั้นได้เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีที่ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แล้วจึงเดินทางไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทที่ Central Connecticut State University และปริญญาเอกที่ University of New Hampshire ประเทศสหรัฐอเมริกา[6] ในปี 2564 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม แต่งตั้งศาสตราจารย์(ศ.) จำนวน 61 ราย ซึ่งหนึ่งในรายชื่อนั้น คือ รศ.ดร.สุชนา ชวนิชย์ สังกัดภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งได้รับการโปรดเกล้าให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ในสาขาวิชาสมุทรศาสตร์ [7]

ผลงานที่โดดเด่นของ สุชนา ชวนิชย์ คือการที่เป็นนักวิทยาศาสตร์หญิงไทยคนแรกที่ได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมสำรวจทวีปแอนตาร์กติกร่วมกับคณะสำรวจทวีปแอนตาร์กติกจากประเทศญี่ปุ่น รุ่นที่ 51 (JARE-51)[1][8] เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อมในปี พ.ศ. 2552 นอกจากนี้ในปี พ.ศ. 2557 รศ.ดร.สุชนา ชวนิชย์ ยังได้รับโอกาสเป็นครั้งที่สองในการเดินทางไปคาบสมุทรแอนตาร์กติกร่วมกับคณะสำรวจทวีปแอนตาร์กติกของสาธารณรัฐประชาชนจีน รุ่นที่ 30 (CHINARE 30; 30th Chinese National Antarctic Research Expedition) ภายใต้โครงการศึกษาวิจัยขั้วโลกตามพระราชดำริของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อร่วมศึกษาการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม[9] และในครั้งนี้ รศ.ดร.สุชนา ชวนิชย์ ได้มีโอกาสดำน้ำแบบลึก (SCUBA diving) ที่ทะเลแอนตาร์กติก จึงถือได้ว่า รศ.ดร.สุชนา ชวนิชย์ เป็นนักวิทยาศาสตร์หญิงไทยคนแรกที่ลงดำน้ำที่ทะเลแอนตาร์กติกอีกด้วย

สุชนา ชวนิชย์ ไม่เพียงแต่เป็นอาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเลเท่านั้น แต่ยังเป็นครูสอนดำน้ำ อาจารย์พิเศษ วิทยากรพิเศษ ที่ปรึกษาฝ่ายวิชาการ ผู้เขียนบทความ และผู้แปลบทความ[10] ด้านการดำน้ำ การอนุรักษ์ทางทะเล และการท่องเที่ยวทางทะเล ให้กับให้นิตยสารทั้งในและต่างประเทศ มหาวิทยาลัยต่างๆ และหน่วยราชการอื่นๆ[11]

จากการทำงานวิจัยในด้านระบบนิเวศทางทะเลรวมถึงการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลทั้งบริเวณขั้วโลกและเขตร้อนจนถึงปัจจุบัน รศ.ดร.สุชนา ชวนิชย์ ได้รับรางวัลและการยกย่องต่างๆ อาทิ เช่น

  • ได้รับแต่งตั้งให้เป็นภาคีสมาชิก ประเภทวิชาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ระบบโลกและวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม ของสำนักวิทยาศาสตร์ แห่งราชบัณฑิตยสภา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2569[12]
  • เครื่องอิสริยาภรณ์ ปาล์ม อคาเดมิค ชั้นอัศวิน จากสาธารณรัฐฝรั่งเศส ปี พ.ศ. 2567[13]
  • รางวัล “ASEAN Biodiversity Heroes Award” จาก ASEAN Center for Biodiversity ปี พ.ศ. 2565[14]
  • รางวัล “Explorer Award” จาก National Geographic Magazine, Thailand ประจำปี พ.ศ. 2561

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 3 "นักวิทยาศาสตร์หญิงไทยคนแรกที่ได้ไปสำรวจและดำน้ำในแอนตาร์กติกา". National Geographic Thailand. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2025-09-16. สืบค้นเมื่อ 2025-11-20.
  2. ↑ แอนตาร์กติก...ดินแดนแห่งน้ำแข็ง สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2554. 213 หน้า
  3. ↑ Polar Harmony องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2556. 84 หน้า
  4. ↑ National Geographic ฉบับภาษาไทย เดือน กุมภาพันธ์ 2558. หน้า 38 – 41
  5. ↑ "จุฬาฯ เพาะ "ปะการัง" แบบอาศัยเพศ ได้เป็นครั้งแรก". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2013-04-09. สืบค้นเมื่อ 2015-10-27.
  6. ↑ "คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2015-03-28. สืบค้นเมื่อ 2015-09-30.
  7. ↑ "ร.ศ. ดร.สุชนา ชวนิชย์ ได้รับการโปรดเกล้าแต่งตั้งเป็นศาสตรจารย์ [15 มิ.ย.64] – Marine Science Department, Chulalongkorn University" (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน).
  8. ↑ "First Thai female scientist to join Antarctic research team for climate change study". 2009-10-01. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2014-05-14. สืบค้นเมื่อ 2015-11-07.
  9. ↑ "นักวิจัยไทยในโครงการวิจัยขั้วโลก". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2015-11-09. สืบค้นเมื่อ 2015-11-03.
  10. ↑ "คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2015-11-06.
  11. ↑ นักวิทยาศาสตร์หญิงไทยคนแรกในแอนตาร์กติกา[ลิงก์เสียถาวร]
  12. ↑ "อาจารย์จุฬาฯ ได้รับแต่งตั้งเป็นภาคีสมาชิก สำนักวิทยาศาสตร์ ราชบัณฑิตยสภา". จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้นเมื่อ 2026-07-13.
  13. ↑ "รัฐบาลฝรั่งเศส มอบ "เครื่องอิสริยาภรณ์ ปาล์ม อคาเดมิค ชั้นอัศวิน" - ข่าวสด".
  14. ↑ "อาจารย์ จุฬาฯ ได้รับรางวัลฑูตด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ – จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย".
  15. ↑ นิตยสาร Her World มีนาคม พ.ศ. 2558.
  16. ↑ จุลมงกุฎ : เกียรติภูมิวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปี 2557 พิมพ์ เดือน มีนาคม 2558
  17. ↑ "Five Marine Scientists Awarded WESTPAC Outstanding Scientists 2014". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2015-08-15. สืบค้นเมื่อ 2015-11-07.
  18. ↑ In Residence 100 Most Wanted Directory 2013 ISBN 978-616-306-067-9
  19. ↑ "4 นักวิจัยหญิงรับทุนลอรีอัล-ยูเนสโก "เพื่อสตรีในงานวิทยาศาสตร์"". ASTVผู้จัดการออนไลน์. 2008-04-24. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2015-11-07.
  20. ↑ ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นต่ำกว่าสายสะพาย ประจำปี ๒๕๖๕, เล่ม ๑๔๐ ตอนพิเศษ ๓ ข หน้า ๖, ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๖
  21. ↑ ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นต่ำกว่าสายสะพาย ประจำปี ๒๕๖๐, เล่ม ๑๓๔ ตอนที่ ๕๒ ข หน้า ๔, ๑๖ ตุลาคม ๒๕๖๐

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]