สงครามโก้นบอง–หงสาวดี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก สงครามโก้นบอง-หงสาวดี)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
สงครามโก้นบอง–หงสาวดี
เป็นส่วนหนึ่งของ สงครามของอาณาจักรโก้นบอง
Konbaung-hanthawaddy-war-1755-1757.png
การรุกรานพม่าตอนล่างของฝ่ายโก้นบองช่วง ค.ศ. 1755–57
วันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1752 – 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1757
สถานที่ พม่าตอนบน, พม่าตอนล่าง
ผลลัพธ์ โก้นบองได้ชัยชนะเด็ดขาด
ราชอาณาจักรหงสาวดีใหม่สิ้นสุดลง
โก้นบองผนวกพม่าตอนล่างลงไปจนถึงคาบสมุทรตะนาวศรีตอนบน
คู่ขัดแย้ง
Flag of the Alaungpaya Dynasty of Myanmar.svg ราชวงศ์โก้นบอง ราชอาณาจักรหงสาวดีใหม่
ราชอาณาจักรฝรั่งเศส บริษัทอินเดียตะวันออกของฝรั่งเศส
ผู้บัญชาการหรือผู้นำ
Flag of the Alaungpaya Dynasty of Myanmar.svg พระเจ้าอลองพญา
Flag of the Alaungpaya Dynasty of Myanmar.svg พระเจ้ามังลอก
Flag of the Alaungpaya Dynasty of Myanmar.svg พระเจ้ามังระ
Flag of the Alaungpaya Dynasty of Myanmar.svg มี่นละมี่นคองจอ 
พญาทะละ
อุปราชแห่งพะโค
Talaban
Toungoo Ngwegunhmu
ราชอาณาจักรฝรั่งเศส Sieur de Bruno 
กำลัง
~5000 (ค.ศ. 1752)
20,000[1] (ค.ศ. 1753)
30,000+ (ค.ศ. 1754–57)[2]
10,000 (ค.ศ. 1752)[3]
~7,000 (ค.ศ. 1753)
20,000 (ค.ศ. 1754–57)
กำลังพลสูญเสีย
ไม่ทราบ แต่คงมากกว่าหงสาวดี ไม่ทราบ

สงครามโก้นบอง–หงสาวดี (พม่า: ကုန်းဘောင်-ဟံသာဝတီ စစ်; อังกฤษ: Konbaung–Hanthawaddy War) เป็นสงครามที่สู้กันระหว่างราชอาณาจักรโก้นบองและราชอาณาจักรหงสาวดีใหม่ในพม่าตั้งแต่ ค.ศ. 1752 ถึง 1757 เป็นสงครามชุดสุดท้ายในระหว่างโก้นบองอันเป็นกลุ่มผู้ใช้ภาษาพม่าซึ่งอยู่ทางเหนือกับหงสาวดีอันเป็นกลุ่มผู้ใช้ภาษามอญซึ่งอยู่ทางใต้ จบลงด้วยความพ่ายแพ้ของมอญซึ่งเคยครองภาคใต้มาหลายร้อยปี[4][5]

สงครามนี้เริ่มในเดือนเมษายน ค.ศ. 1752 ในสภาพขบวนการอิสระต่อต้านอำนาจกองทัพหงสาวดีที่เพิ่งยึดอำนาจจากราชอาณาจักรตองอู การต่อต้านดังกล่าวมีผู้นำคือพระเจ้าอลองพญาผู้ก่อตั้งราชอาณาจักรโก้นบอง พระองค์สามารถเอาชัยในพื้นที่พม่าตอนบนได้ทั้งหมดเมื่อสิ้น ค.ศ. 1753 หงสาวดีจากภาคใต้จึงรุกรานกลับอย่างเต็มรูปแบบใน ค.ศ. 1754 แต่ไม่สำเร็จ เมื่อเวลาผ่านไป สงครามก็มีลักษณะทางชาติพันธุ์มากขึ้น เพราะเป็นการสู้กันของพม่าจากทางเหนือกับมอญจากทางใต้ กองทัพโก้นบองเข้าสู่พม่าตอนล่างในเดือนมกราคม ค.ศ. 1755 ยึดดินดอนสามเหลี่ยมอิรวดีและเมืองดะโกนเป็นผลสำเร็จในเดือนพฤษภาคมของปีนั้น เมืองท่าสิเรียมที่อยู่ในความพิทักษ์ของกลุ่มฝรั่งเศสยื้อสงครามออกไปอีก 14 เดือน แต่ถูกตีแตกในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1756 ทำให้ฝรั่งเศสยุติบทบาทในสงครามครั้งนี้ ต่อมาในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1757 ฝ่ายโก้นบองยึดพะโคเมืองหลวงของหงสาวดีไว้ได้ ราชอาณาจักรหงสาวดีที่ตั้งมาได้ 16 ปีจึงล่มสลายลง กองกำลังมอญแห่งหงสาวดีถอยไปตั้งตัวในคาบสมุทรตะนาวศรีอยู่หลายปีโดยได้ความช่วยเหลือจากกรุงศรีอยุธยา แต่พม่าแห่งโก้นบองยึดคาบสมุทรดังกล่าวคืนจากกรุงศรีอยุธยาและขับไล่มอญออกไปได้ใน ค.ศ. 1765

เมื่อสิ้นสงคราม กลุ่มชาติพันธุ์พม่าจากทางเหนือเข้าตั้งรกรากในคาบสมุทรตะนาวศรี และในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 การกลืนและสมรสกันระหว่างชาติพันธุ์ทำให้มอญกลายเป็นชนกลุ่มน้อยไปในที่สุด[4]

อ้างอิง[แก้]

  1. Alaungpaya Ayedawbon 1961: 41–42
  2. Alaungpaya Ayedawbon 1961: 77–79
  3. Phayre 1967: 150–151
  4. 4.0 4.1 Lieberman 2003: 202–206
  5. Myint-U 2006: 97–98

บรรณานุกรม[แก้]

  • Letwe Nawrahta and Twinthin Taikwun (c. 1770). Hla Thamein, ed. Alaungpaya Ayedawbon (in Burmese) (1961 ed.). Ministry of Culture, Union of Burma.
  • Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps--Histories of Burma. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-374-16342-6.