วอยแชค ยารูแซลสกี

พลเอก วอยแชค ยารูแซลสกี
Wojciech Jaruzelski
ยารูแซลสกีเมื่อปี 2524
ประธานาธิบดีแห่งโปแลนด์
ดำรงตำแหน่ง 19 กรกฎาคม 2532 – 22 ธันวาคม 2533
นายกรัฐมนตรี	มีแยตชึสวัฟ รากอฟสกี Czesław Kiszczak Tadeusz Mazowiecki
ก่อนหน้า	สำนักงานการบูรณะ ตัวเขาเอง (ในฐานะประธานสภาแห่งรัฐ) บอแลสวัฟ บีแยรุต (ในฐานะประธานก่อนที่สำนักงานจะถูกยกเลิก)
ถัดไป	แลค วาแวนซา
เลขานุการเอกคนที่ 6 ของ สหพรรคแรงงานโปแลนด์
ดำรงตำแหน่ง 18 ตุลาคม 2524 – 29 กรกฎาคม 2532
ก่อนหน้า	สตาญิสวัฟ กาญา
ถัดไป	มีแยตชึสวัฟ รากอฟสกี
ประธานสภาแห่งรัฐคนที่ 6
ดำรงตำแหน่ง 6 พฤศจิกายน 2528 – 19 กรกฎาคม 2532
นายกรัฐมนตรี	สึบีเนียฟ เมสซ์เนอร์ มีแยตชึสวัฟ รากอฟสกี
ก่อนหน้า	แคนรึก ยาบวอญสกี
ถัดไป	สำนักงานยกเลิก ตัวเขาเอง (ในฐานะประธาน)
นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์
ดำรงตำแหน่ง 11 กุมภาพันธ์ 2524 – 6 พฤศจิกายน 2528
ประธานสภาแห่งรัฐ	แคนรึก ยาบวอญสกี
ก่อนหน้า	Józef Pińkowski
ถัดไป	สึบีเนียฟ เมสซ์เนอร์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม สาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์
ดำรงตำแหน่ง 11 เมษายน 2511 – 22 พฤศจิกายน 2526
นายกรัฐมนตรี	Józef Cyrankiewicz Piotr Jaroszewicz Edward Babiuch Józef Pińkowski ตัวเขาเอง
ก่อนหน้า	Marian Spychalski
ถัดไป	Florian Siwicki
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	วอยแชค วีตอลต์ ยารูแซลสกี 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2466 คูรูฟ, โปแลนด์
เสียชีวิต	25 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 (90 ปี) วอร์ซอ, โปแลนด์
ศาสนา	โรมันคาทอลิก (เกิดรับบัพติสมาและคืนดี) (ตั้งแต่พฤษภาคม 2557)
พรรคการเมือง	พรรคแรงงานโปแลนด์ (2487–2491) สหพรรคแรงงานโปแลนด์ (2491–2533) อิสระ (2533–2557)
คู่สมรส	Barbara Jaruzelska (สมรส 2504)
บุตร	Monika Jaruzelska
วิชาชีพ	ทหาร
รางวัล	Virtuti Militari, Order of Polonia Restituta, Cross of Valor
ลายมือชื่อ
เว็บไซต์	Official website
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้	สหภาพโซเวียต สาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์
สังกัด	กองทัพประชาชนโปแลนด์
ประจำการ	2486–2532
ยศ	นายพลแห่งกองทัพบก
ผ่านศึก	สงครามโลกครั้งที่สอง ยุทธการที่เบอร์ลิน

วอยแชค วีตอลต์ ยารูแซลสกี (โปแลนด์: Wojciech Witold Jaruzelski, สัทอักษรสากล: [ˈvɔjt͡ɕɛx ˈvʲitɔlt jaruˈzɛlskʲi] ) เป็นนายพลและนักการเมืองชาวโปแลนด์ที่ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้นำโดยพฤตินัยของโปแลนด์ตั้งแต่ 2524 ถึง 2532 และเป็นเผด็จการทหารที่ปกครองโปแลนด์ตั้งแต่วันที่ 13 ธันวาคม 2524 ถึง 22 กรกฎาคม 2526 เขาเคยเป็นผู้นำสหพรรคแรงงานโปแลนด์ระหว่างปี 2524 ถึง 2532 อันเป็นการทำให้เขาเป็นผู้นำสหพรรคแรงงานโปแลนด์คนสุดท้าย ยารูแซลสกีดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีระหว่างปี 2524 ถึง 2528 ประธานสภาแห่งรัฐโปแลนด์ระหว่าง 2528 ถึง 2532 และประธานาธิบดีโปแลนด์ระหว่างปี 2532 ถึง 2533 หลังจากตำแหน่งดังกล่าวได้ถูกฟื้นฟูขึ้นมา 37 ปีให้หลัง อนึ่ง ยารูแซลสกีเป็นเสนาธิการคนสุดท้ายของกองทัพประชาชนโปแลนด์ที่ซึ่งต่อมาเปลี่ยนเป็นกองทัพโปแลนด์หลังจากการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองภายในประเทศเมื่อปี 2532

ยารูแซลสกีเกิดในครอบครัวขุนนางโปแลนด์ที่หมู่บ้านกูรุฟเมื่อ พ.ศ. 2466 (ค.ศ. 1923) ต่อมาเมื่อการบุกครองโปแลนด์เกิดขึ้น ยารูแซลสกีและครอบครัวของเขาถูกเนรเทศให้ไปอาศัยอยู่ที่ไซบีเรียโดยเอ็นเควีดี ระหว่างการบังคับใช้แรงงานในป่าดงพงไพรของไซบีเรียนั้น ยารูแซลสกีเกิดอาการกระจกตาอักเสบจากรังสี UV จึงทำให้เขาจำเป็นที่จะต้องใส่แว่นตาป้องกันแสงไปตลอดชีวิต ในปี 2486 (ค.ศ. 1943) เขาได้เข้าร่วมกองทัพโปแลนด์ที่ 1 ที่เพิ่งก่อตั้งใหม่และต่อสู้กับนาซีเยอรมนีเคียงบ่าเคียงใหล่กับทหารโซเวียตโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการปลดปล่อยวอร์ซอและการยุทธที่เบอร์ลิน ภายหลังจากการล้มล้างอิทธิพลของสตาลินในโปแลนด์เมื่อ พ.ศ. 2499 (ค.ศ. 1956) และการเรียกตัวกลับของคอนสตันติน โรคอสซอฟสกีไปยังโซเวียต ยารูแซลสกีได้รับตำแหน่งสำคัญในกองทัพโปแลนด์และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของโปแลนด์เมื่อ พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) ในที่สุด

ยารูแซลสกีได้ขึ้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการเอกของสหพรรคแรงงานโปแลนด์และเป็นผู้นำโปแลนด์ภายหลังจากการสิ้นสุดวาระการครองตำแหน่ง 1 ปีของสตาญิสวัฟ กาญา ผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้ากาญา แอดวาร์ต กีแยแร็ก ได้ลี้ภัยออกจากโปแลนด์แม้ว่ายังคงเป็นหนี้จากการกู้เงินจากต่างชาติก็ตาม เศรษฐกิจของโปแลนด์ ณ ขณะนั้นไม่มีเสถียรภาพเป็นอย่างมากเมื่อยารูแซลสกีได้เข้ามาดำรงตำแหน่ง เมื่อโปแลนด์ได้เข้าสู่สภาวะหาทางออกจากปัญหาดังกล่าวไม่เจอ การปันส่วนอาหารและสิ่งอุปโภคบริโภคนั้นถูกบังคับใช้ขึ้น สภาพการเป็นอยู่และการทำงานของประชาชนโปแลนด์เริ่มแย่ลงอันเป็นการทำให้ประชาชนเริ่มฝักใฝ่กลุ่มต่อต้านคอมมิวนิสต์โดยเฉพาะขบวนการโซลิดาริตี คณะรัฐบาลที่ปกครองโปแลนด์อยู่ ณ ขณะนั้นหวั่นเกรงถึงภัยที่ขบวนการโซลิดาริตีอาจจะก่อต่อคณะผู้ปกครองและองค์การสนธิสัญญาวอร์ซอ เนื่องด้วยความกลัวที่โปแลนด์จะมีชะตาเดียวกันกับประเทศฮังการีเมื่อปี 2499 และประเทศเชโกสโลวาเกียเมื่อปี 2511 ยารูแซลสกีได้ประกาศกฎอัยการศึกทั่วสาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2524 เพื่อเป็นการกำจัดกลุ่มต่อต้านคอมมิวนิสต์ รัฐบาลทหารของโปแลนด์ได้บังคับใช้เคอร์ฟิวและจำกัดการท่องเที่ยวภายในตั้งแต่วันที่ประกาศกฎอัยการศึกไปจนถึงวันที่ 22 กรกฎาคม 2526

ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษที่ 1980 (พ.ศ. 2523—2532) การให้ความสำคัญของการเซ็นเซอร์โดยรัฐและอำนาจของสหพรรคแรงงานโปแลนด์ได้ลดลง จึงทำให้ประชาชนโปแลนด์เริ่มมีสิทธิ์เสรีภาพในการแสดงออกมากขึ้น ในช่วงการปฏิวัติแห่งปี 2532 ในภูมิภาคยุโรปกลางและตะวันออก ยารูแซลสกีสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงรูปแบบรัฐบาลเพื่อผลประโยชน์ของชาติและต่อมาเขาได้ลาออกจากตำแหน่งหลังจากการลงนามในข้อตกลงโต๊ะกลมอันนำไปสู่การเลือกตั้งหลายพรรคในโปแลนด์ เขาได้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีอย่างคร่าวตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2532 โดยที่เขานั้นไม่ได้ใช้อำนาจในการปกครองอย่างเต็บรูปแบบเลย เมื่อการเลือกตั้งประธานาธิบดีโปแลนด์เมื่อปี 2533 มาถึง แลค วาแวนซา ได้ชนะการเลือกตั้งและดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีโปแลนด์ต่อจากเขา

เนื่องจากที่ตัวของยารูแซลสกีเองดำรงตำแหน่งผู้นำโปแลนด์ในช่วงปีสุดท้ายของระบอบคอมมิวนิสต์ ยารูแซลสกียังคงเป็นหนึ่งในบุคคลที่ถูกถกเถียงอยู่บ่อยครั้งในโปแลนด์ เขาถูกยกย่องจากการเปลี่ยนผ่านเป็นระบอบประชาธิปไตยของโปแลนด์อย่างสันติ แต่ก็ยังถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากคนร่วมสมัยถึงการประกาศกฎอัยการศึกโดยตัวเขาเอง รวมทั้งการปราบปรามผู้ชุมนุมอย่างรุนแรงโดยรัฐ การจับกุมผู้เรียกร้องสิทธิหลายพันคนโดยไม่มีข้อหาที่ชัดเจน และกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนอยู่หลายครั้ง

อ้างอิง

บรรณานุกรม

• Berger, Manfred E. Jaruzelski: Traitor or Patriot? London: Hutchinson, 1990. ISBN 0091744660
• Berger, Manfred E., and Zbigniew Bauer. Jaruzelski. Kraków: Oficyna Cracovia, 1991. ISBN 8385104216
• Labedz, Leopold. Poland Under Jaruzelski: A Comprehensive Sourcebook on Poland During and After Martial Law. New York: Scribner, 1984. ISBN 0684181169
• Pelinka, Anton. Politics of the Lesser Evil: Leadership, Democracy, & Jaruzelski's Poland. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 1999. ISBN 1560003677
• Swidlicki, Andrzej. Political Trials in Poland, 1981–1986. London: Croom Helm, 1988. ISBN 0709944446
• Weschler, Lawrence. The Passion of Poland, from Solidarity Through the State of War. New York: Pantheon Books, 1982. ISBN 0394722868
• Yanshun, Liu, "Jaruzelski, the Shaker of Polish History" Beijing, Shijiezhishi, 2016 ISBN 9787501252299