รายชื่อเพลงหน้าพาทย์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ดูบทความหลักที่เพลงหน้าพาทย์

เพลงหน้าพาทย์สามารถแบ่งเป็นหมวดๆได้ดังนี้

เพลงหน้าพาทย์สำหรับแสดงโขน[แก้]

เพลงที่เกี่ยวกับการต่อสู้[แก้]

  • ตระนิมิตร - ใช้เมื่อชุบชีวิตคนตายให้ฟื้น
  • รัว - เป็นการต่อสู้ธรรมดา หรือ เมื่อมีเหตุการณ์พิเศษเกิดขึ้นกะทันหัน
  • รัวมอญ - ใช้กับละครที่เป็นมอญ

เพลงที่เกี่ยวกับการแผลงฤทธิ์เดช[แก้]

  • คุกพาทย์
  • รัวสามลา

เพลงที่เกี่ยวกับการจัดทัพและยกทัพ[แก้]

  • ปฐม (ตัวละครที่รำเพลงนี้มีสุครีพและมโหทร)
  • กราวนอก (ใช้บรรเลงประกอบการยกทัพของฝ่ายลิง)
  • กราวใน (ใช้บรรเลงประกอบการยกทัพของฝ่ายยักษ์)

เพลงที่เกี่ยวกับการไปมาหรือเดินทาง[แก้]

  • เพลงโคมเวียน (ใช้ประกอบกิริยาการเดินทางในอากาศของเทวดาและนางฟ้า)
  • เพลงเหาะ (เป็นเพลงหน้าพาทย์ใช้บรรเลงขณะ ตัวละครโขนกำลังทำกิริยาเกี่ยวกับการเหาะ หรือใช้เป็นเพลงโคมเวียน)

เพลงเสมอ[แก้]

ใช้ในการเดินทางใกล้ๆ เพลงเสมอมีดังนี้

  • เสมอธรรมดา (ใช้กับตัวละครทั่วไป)
  • เสมอเถร (ใช้กับฤๅษี นักพรต)
  • เสมอมาร (ใช้กับยักษ์)
  • เสมอเข้าที่ (ใช้กับครูบาอาจารย์)
  • บาทสกุณี (ใช้กับพระราม พระลักษณ์)
  • เสมอมอญ (ใช้กับตัวละครที่เป็นมอญ)
  • เสมอลาว (ใช้กับตัวละครที่เป็นลาว)
  • เสมอพม่า (ใช้กับตัวละครที่เป็นพม่า)
  • เพลงเข้าม่าน (ใช้ประกอบการเดินเข้าในระยะใกล้ๆ )

เพลงเชิด[แก้]

ใช้ในการเดินทางไกล การไล่ล่า การรบ แบ่งเป็น

  • เชิดธรรมดา (ใช้กับมนุษย์ทั่วไป)
  • เชิดนอก (ใช้กับการต่อสู้ของอมนุษย์)
  • เชิดฉาน (ใช้กับมนุษย์ที่อยู่กับสัตว์)
  • เชิดฉิ่ง (ใช้ประกอบการแสดงถึงที่ลึกลับ หรือการเหาะของตัวละคร หรือใช้ประกอบการรำก่อนที่จะใช้อาวุธสำคัญหรือก่อนกระทำกิจสำคัญ

)

  • เชิดกลอง (สำหรับการต่อสู้ การรุกไล่ฆ่าฟันกันโดยทั่วไปใช้บรรเลงต่อจากเชิดฉิ่ง)

เพลงอื่นๆ[แก้]

  • กลม (ใช้กับเทพเจ้าระดับสูง)
  • โคมเวียน (ใช้กับเทวดาระดับล่าง)
  • พญาเดิน (ใช้กับพระมหากษัตริย์)
  • กลองโยน (ใช้ในกระบวนพยุหยาตรา)
  • เพลงฉิ่ง (ใช้ในการชมสวน ดอกไม้)
  • เพลงโล้ (ใช้ในการเดินน้ำ)
  • เพลงแผละ (ใช้กับสัตว์ปีก)
  • เพลงชุบ (ใช้ประกอบการเดินของนางกำนัล)

เพลงหน้าพาทย์เบ็ดเตล็ด[แก้]

  • ตระนอน (นอน)
  • ตระบรรทมไพร (นอนในป่า)
  • ลงสรง (อาบน้ำ)
  • ลงสรงโทน (แต่งตัว)
  • นั่งกิน (สำหรับอัญเชิญครูบาอาจารย์ เพื่อถวายกระยาหารสังเวย)
  • เซ่นเหล้า (ใช้ตอนดื่มสุรา หรือใช้ตอนผี ปีศาจออกแสดง)

เพลงที่เกี่ยวกับแสดงความภาคภูมิใจ[แก้]

  • ฉุยฉาย
  • แม่ศรี

เพลงที่เกี่ยวกับการอัญเชิญเทพยดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง[แก้]

  • สาธุการ (ใช้เชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหมดให้มาชุมนุมในพิธี ถือว่าเป็นเพลงศักดิ์สิทธิ์)
  • ตระเชิญ (ใช้เชิญเทวดาผู้ใหญ่)

เพลงประกอบการแสดงอารมณ์ทั่วไป[แก้]

  • เพลงโลม (ใช้เกี้ยวพาราสีระหว่างตัวพระกับตัวนาง)
  • เพลงกล่อม (สำหรับการขับกล่อมเพื่อการนอนหลับ
  • ทยอย (ใช้ตอนเดินร้องไห้)
  • โอดสองชั้น (ใช้สำหรับตัวละครที่มีศักดิ์สูง)
  • โอดชั้นเดียว (ใช้กับตัวละครทั่วไป)
  • โอดมอญ (ใช้กับตัวละครที่เป็นมอญ)
  • ทยอยเขมร (ประกอบกิริยาครุ่น­คิดหรือความโศกเศร้าเสียใจ)

เพลงสำหรับกิริยาเยาะเย้ย[แก้]

  • กราวรำ

เพลงสำหรับแสดงความรื่นเริง[แก้]

  • สีนวล
  • เพลงช้า
  • เพลงเร็ว

เพลงหน้าพาทย์สำหรับไหว้ครู[แก้]

ใช้เพลงเดียวกับเพลงหน้าพาทย์โขน