พระเจ้ามิลินท์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระบรมสาทิสลักษณ์พระเจ้ามิลินท์ในเหรียญ

พระเจ้าเมนันเดอร์ที่ 1 (อังกฤษ: Menander I Soter) เป็นที่รู้จักกันในวรรณกรรมภาษาบาลีว่าพระเจ้ามิลินท์ เป็นพระมหากษัตริย์อินโด-กรีก (165[1]/155[1]-130 ปี ก่อน ค.ศ.) ผู้ก่อตั้งอาณาจักรขนาดใหญ่ในภูมิภาคเอเชียใต้และกลายเป็นผู้อุปถัมภ์ศาสนาพุทธ

พระเจ้าเมนันเดอร์ทรงกำเนิดที่แถบคอเคซัส และทรงเป็นกษัตริย์พระองค์แรกของแบคเตรีย ในที่สุดพระองค์ก็ก่อตั้งอาณาจักรในอนุทวีปอินเดีย ขยายออกจากที่ราบหุบเขาลุ่มแม่น้ำคาบูลทางทิศตะวันตกไปจรดแม่น้ำราวีทางทิศตะวันออก และจากที่ราบหุบเขาลุ่มแม่น้ำสวัตทางตอนเหนือไปสู่อะราโคเซีย (จังหวัดเฮลมันด์) เหล่านักบันทึกชาวอินเดียโบราณชี้ว่า พระองค์ได้ขยายอาณาจักรไปทางทิศใต้เข้ามาในรัฐราชสถานและขยายไปทางทิศตะวันออกถึงฝั่งล่างของแม่น้ำคงคาที่เมืองปาฏลีบุตร (ปัฏนา) และสตราโบ นักภูมิศาสตร์กรีก เขียนไว้ว่า “พระองค์พิชิตรัฐ (ในอินเดีย) ได้มากกว่าพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช

ตัวเลขขนาดใหญ่ในเหรียญของพระองค์ที่ถูกค้นพบ ยืนยันถึงการค้าที่เจริญรุ่งเรืองและช่วงระยะเวลาของอาณาจักรพระองค์ พระเจ้าเมนันเดอร์ยังได้เป็นผู้อุปถัมภ์พระพุทธศาสนา และบทสนทนาของพระองค์กับพระนาคเสน พระเถระนักปราชญ์ชาวพุทธ ก็ถูกบันทึกไว้เป็นผลงานสำคัญทางพระพุทธศาสนาชื่อ "มิลินทปัญหา" (ปัญหาของพระเจ้ามิลินท์) หลังจากที่พระองค์สวรรคตในปี 130 ก่อน ค.ศ. พระมเหสีของพระองค์พระนามว่า อะกาทอคลีอา (Agathokleia) ก็รับช่วงต่อโดยเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินแทนพระโอรสของพระองค์พระนามว่า สตราโต ที่ 1 (Strato I) การบันทึกของพระพุทธศาสนาบอกว่าพระองค์ส่งมอบอาณาจักรไปสู่พระโอรสและปลีกตัวเองจากโลก แต่พลูตราชบันทึกว่าพระองค์สวรรคตในค่ายในขณะที่มีการออกรบทางทหาร และยังบอกว่า พระอัฐิของพระองค์ถูกแบ่งออกเป็นส่วนเท่า ๆ กันเพื่อเมืองต่าง ๆ เพื่อนำไปประดิษฐานในอนุสรณ์สถาน อาจจะเป็นสถูปทั่วทั้งอาณาจักรของพระองค์

ดินแดนของพระองค์ครอบคลุมทางภาคตะวันออกของบัคเตรียเป็นจักรวรรดิกรีกที่แยกออกมา (ทุกวันนี้คือจังหวัดแบคเตรีย) และขยายไปยังอินเดีย (ทุกวันนี้คือ ภูมิภาคของจังหวัดไคเบอร์ และจังหวัดปัญจาบของปากีสถาน) ส่วนในอินเดียครอบคลุมรัฐหรยานะ รัฐหิมาจัลประเทศและรัฐชัมมู) เมืองหลวงคาดกันว่าเป็นเมืองสาคละ เป็นเมืองที่เจริญรุ่งเรืองในภาคของรัฐปัญจาบ (เชื่อกันว่า ปัจจุบันคือเมืองซิอัลคอต ในปากีสถาน)

เขาเป็นหนึ่งในบรรดาไม่กี่กษัตริย์ ที่ถูกกล่าวถึงโดยนักเขียนชาวกรีกโบราณ นักประวัติศาสตร์ชื่อ อะโพลโลโดรัส แห่งเมืองอาร์เตอมิตา (Apollodorus of Artemita) ได้เขียนถึงพระองค์ไว้ และสตราโบนักประวัติศาสตร์ชื่อด้งก็ได้เอามากล่าวอีกทอดหนึ่ง บันทึกว่าพระองค์เป็นกษัตริย์กรีกจากแบคเตรียที่พิชิตดินแดนได้ไปไกลต่อจากที่เล็กซานเดอร์มหาราชพิชิตได้ และพระองค์นับเป็นหนึ่งในสองกษัตริย์แบคเตรียที่ขยายอำนาจเข้าไปในอินเดียมากที่สุด

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 Bopearachchi (1998) and (1991), respectively. The first date is estimated by Osmund Bopearachchi and R. C. Senior, the other Boperachchi