พระยาสุมนเทวราช

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระยาสุมนเทวราช
ลัญจกรประจำเจ้านครน่าน.jpg
เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่

พระนาม เจ้าหลวงพระยาสุมนเทวราช
อิสริยยศ พระยาประเทศราช
ฐานันดรศักดิ์ เจ้าผู้ครองนครน่าน
ราชวงศ์ ติ๋นมหาวงศ์
ครองราชย์ พ.ศ. 2353 - พ.ศ. 2368
รัชกาล 15 ปี
รัชกาลก่อน เจ้าฟ้าหลวงอัตถวรปัญโญ
รัชกาลถัดไป เจ้าหลวงพระยามหายศ
ข้อมูลส่วนพระองค์
พิราลัย พ.ศ. 2368(74 ปี)
พระบิดา เจ้าหลวงอริยวงษ์หวั่นท๊อก
พระมารดา แม่เจ้าเมืองราม[1]
พระมเหสี 2 คน ไม่ปรากฏนาม
พระบุตร 4 พระองค์

เจ้าหลวงพระยาสุมนเทวราช[2] หรือ เจ้าสมณะ[3]เป็นเจ้าผู้ครองเมืองน่าน องค์ที่ 58 ระหว่างปี พ.ศ. 2353 - พ.ศ. 2368 แห่ง ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์ เป็นพระนัดดา ของเจ้าพญาหลวงติ๋นมหาวงศ์

พระประวัติ[แก้]

พระยาสุมนเทวราช หรือเจ้าสมณะ[4] เป็นโอรสลำดับที่ 3 ในเจ้าอริยวงษ์หวั่นท๊อก ผู้ครองเมืองน่านองค์ที่ 52 กับแม่เจ้าเมืองราม และเป็นพระนัดดา (หลานปู่) ในพระยาหลวงติ๋นมหาวงศ์ ซึ่งเป็นองค์ปฐมวงศ์ราชวงศ์หลวงติ๋นมหาวงศ์ พระยาสุมนเทวราช มีพระเชษฐา ร่วมพระบิดา พระมารดา 2 คน

  1. เจ้าขวา ต่อมาได้เป็น พระจางวางขวา
  2. เจ้าซ้าย ต่อมาได้เป็น พระจางวางซ้าย
  3. เจ้าสมณะ ต่อมาได้เป็น พระยาสุมนเทวราช เจ้าพระยาน่าน

พระอิสริยยศ และบรรดาศักดิ์[แก้]

1. เจ้าพระยามหาอุปราช ใน พ.ศ.2331 เจ้าอัตวรปัญโญ ได้ลงมาเข้าเฝ้าฯ เพื่อขอเป็นข้าขอบขัณฑสีมาในรัชกาลที่ 1 แห่ง กรุงรัตนโกสินทร์ และได้รับการสถาปนาเป็น “เจ้าฟ้าอัตวรปัญโญ” แล้วกลับให้ครองนครน่านต่อพร้อม กับสถาปนา เจ้าสุมนเทวราช ซึ่งมีศักดิ์เป็นน้าของเจ้าฟ้าอัตวรปัญโญ เป็นเจ้าอุปราชหอหน้า (มีฐานะรอง จากเจ้าผู้ครองนคร)

ราชโอรส/ธิดา[แก้]

พระกรณียกิจ[แก้]

ด้านศานา
- ในปี พ.ศ. 2360 (ในรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์) เกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ น้ำในแม่น้ำน่านไหลเข้าสู่ตัวเมืองน่านด้วยความแรงและเชี่ยว ได้พัดพากำแพงเมืองทางด้านทิศตะวันตกพังทลายลงทั้งแถบ บ้านเรือนพังทลายเกือบหมด วัดวาอารามในนครน่านหักพังเป็นอันมาก
- พ.ศ. 2362 เจ้าพระยาหลวงสุมนเทวราช เจ้าผู้ครองนครน่าน จึงได้ย้ายเมืองไปอยู่บริเวณดงพระเนตรช้าง ซึ่งเป็นที่ดอนน้ำท่วมไม่ถึงอยู่ทางทิศเหนือของเมืองเดิม ใช้เวลาสร้าง 6 เดือน จึงแล้วเสร็จ เรียกว่า "เวียงเหนือ" (ปัจจุบันอยู่ในเขตบ้านมหาโพธิ์ และบ้านสถารส อ.เมือง) ห่างจากเวียงใต้ประมาณ 2 กิโลเมตร เวียงเหนือ ทอดไปตามลำน้ำน่าน ห่างจากแม่น้ำน่านประมาณ 800 เมตร มีคูเมืองล้อมรอบ ซึ่งปัจจุบัน ยังพบร่องรอยคูน้ำคันดินเวียงเหนือ สันนิษฐานว่า ครั้งที่ย้ายเมืองนั้น มีวัดสถารสเป็นวัดหลวงของเขตเวียงเหนือในปัจจุบัน คือ ถนนหน้ามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน ด้านเหนือ จดบ้านหัวเวียงเหนือ ด้านใต้ จดทุ่งนาริน ด้านตะวันออก ยาวไปตามถนนสุมนเทวราช ด้านตะวันตก ตั้งแต่มุมรั้วสนามกีฬา จังหวัดน่าน ทิศเหนือ และทุ่งควายเฒ่าข้าวสาร วัดสถารสเป็นวัดเดียวในเวียงเหนือ ที่มีพระธาตุเจดีย์ จึงสันนิษฐานว่าเป็นวัดหลวง ศูนย์กลางนครน่าน อยู่ที่เวียงเหนือสืบกันมาได้ 36 ปี จนถึงสมัยของเจ้าอนันตวรฤิทธิเดชฯ ผู้ครองนครน่าน จึงได้ย้ายเมืองมาอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบันใน จนถึงปี พ.ศ. 2397 • ด้านการเมือง

อ้างอิง[แก้]