พระยามหายศ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เจ้ามหายศ
พระยาน่าน
เจ้าผู้ครองนครน่าน
องค์ที่ 59 แห่งราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
ราชาภิเษก22 สิงหาคม พ.ศ. 2368
ครองราชย์พ.ศ. 2368 - พ.ศ. 2378
รัชกาล10 ปี
ก่อนหน้าเจ้าสุมนเทวราช
ถัดไปเจ้าอชิตวงษ์
พระชายาแม่เจ้าศรีวรรณาอัครเทวี
พระราชบุตร9 พระองค์
พระนามเต็ม
อาชญาเจ้าหลวงมหายศ เจ้านครเมืองน่าน
ราชสกุลมหายศนันทน์[1]
ราชวงศ์ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
พระบิดาสมเด็จเจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ
พระมารดาแม่เจ้าคำน้อยอัครเทวี
พิราลัยพ.ศ. 2378 ณ กรุงเทพฯ

เจ้าหลวงมหายศ[2] หรือ เจ้ามหายศราชบดี มีพระนามเดิมว่า เจ้ามหายศ[3]ทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครเมืองน่าน องค์ที่ 59 และองค์ที่ 9 แห่งราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์ ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 2368 - พ.ศ. 2378 เป็นราชโอรสในสมเด็จเจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 57 แห่งราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์

พระประวัติ[แก้]

เจ้าหลวงมหายศ เป็นราชโอรส ในสมเด็จเจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ เจ้านครเมืองน่าน องค์ที่ 57 ประสูติแต่ แม่เจ้าคำน้อย อัครเทวี มีพระอนุชา และพระขนิษฐา ร่วมเจ้ามารดา 5 พระองค์

  1. เจ้าหลวงมหายศ เจ้านครเมืองน่าน องค์ที่ 59
  2. ถึงแก่กรรม
  3. แม่เจ้าประภาวดี
  4. แม่เจ้ามี
  5. แม่เจ้าหล้า

พระชายา ราชบุตร[แก้]

เจ้าหลวงมหายศ มีพระชายา 1 องค์ คือ แม่เจ้าศรีวรรณาอัครเทวี ประสูติพระโอรสและพระธิดา 9 พระองค์ ดังนี้

  1. เจ้าหนานเทพ
  2. เจ้าจันต๊ะ ภายหลังเป็น เจ้าวังขวา เมืองนครน่าน
  3. เจ้ามหาไชย ภายหลังเป็น เจ้าอุตรการโกศล (เจ้ามหาไชย มหายศนันทน์)
  4. เจ้ามหาวงษ์
  5. เจ้านางสุพรรณ
  6. เจ้านางกรรณิกา
  7. เจ้านางสุธรรมา
  8. เจ้านางคำแปง
  9. เจ้านางยอดหล้า ภายหลังเป็นอัครมเหษีใน พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 63

อิสริยยศ[แก้]

  • เจ้าราชวงษ์
  • เจ้าพระยาน่าน (พ.ศ. 2368)

เครื่องยศ[แก้]

ครั้นเมื่อเจ้าราชวงษ์มหายศ ลงมาเข้าเฝ้า พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปี พ.ศ. 2368 จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนา เจ้าราชวงษ์มหายศ ขึ้นเป็น เจ้าพระยาน่าน (มหายศ)

เจ้าหลวงมหายศ ได้รับพระราชทานเครื่องยศ [2]ดังนี้

  1. พานพระศรีคำ 1 ใบ
  2. จอกคำ 2 ใบ
  3. ผะอบยาสูบคำ 2 อัน
  4. ซองพลูคำ 1 อัน
  5. มีดด้ามคำ 1 อัน
  6. อุบนวดคำ 1 ใบ
  7. คนโทคำ 1 ลูก
  8. กะโถนคำ 1 ลูก
  9. พระกลดแดงดอกคำ 1 ใบ

กรณียกิจ[แก้]

พ.ศ. 2369 เจ้าหลวงมหายศ เจ้านครเมืองน่านราชโอรส สมเด็จเจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ ได้เกณฑ์กำลังไปช่วยปราบกบฎเจ้าอนุวงศ์ ที่เวียงจันทน์ พร้อมกับเมืองเชียงใหม่ เมืองลำพูน นครลำปาง และเมืองแพร่ จนปราบกบฎได้สำเร็จ

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

ก่อนหน้า พระยามหายศ ถัดไป
เจ้าหลวงสุมนเทวราช 2leftarrow.png เจ้าผู้ครองนครเมืองน่าน
องค์ที่ 59

(พ.ศ. 2368 - พ.ศ. 2378)
2rightarrow.png เจ้าหลวงอชิตวงษ์