ท้าวสุจริตธำรง (นาค)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ท้าวสุจริตธำรง
(นาค สุจริตกุล)
นาค สุจริตกุล.jpg
เกิด 10 กันยายน พ.ศ. 2355
ถึงแก่กรรม 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2434 (78 ปี)
คู่สมรส หลวงอาสาสำแดง (แตง)
บุตร เจ้าพระยาสิริรัตนมนตรี (หงส์ สุจริตกุล)
ท้าววนิดาพิจาริณี (เหม สุจริตกุล)
สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา
พระยาราชภักดี (โค สุจริตกุล)
นายรองพันธ์ (หล่อ สุจริตกุล)
• ปุก สุจริตกุล
• เหมือน สุจริตกุล

ท้าวสุจริตธำรง (นาค) (10 กันยายน พ.ศ. 2355 - 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2434) ต้นสกุลสุจริตกุล ผู้เป็นมารดาของสมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา (เจ้าคุณจอมมารดาเปี่ยมในรัชกาลที่ 4) และเป็นขรัวยายของพระมเหสีในรัชกาลที่ 5 ทั้งสามพระองค์คือ สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี, สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ประวัติ[แก้]

ท้าวสุจริตธำรง เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2355 มีนามเดิมว่า นาค ซึ่งมีบรรพบุรุษเชื้อสายจีน[1]แต่นานมาแล้ว ตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา เนื่องจากบรรพบุรุษในอดีตบางท่านเป็นนายอากร และได้เป็นไทยหมดแล้วในช่วงรัตนโกสินทร์ และท่านรับราชการฝ่ายในมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นนายวิเสทกลางสำรับหวานที่ ท้าวทองพยศ รับพระราชทานเบี้ยหวัด 2 ชั่ง

ท่านได้แต่งงานกับหลวงอาสาสำแดง (แตง) มีบุตรธิดารวม 9 คน (ธิดาคนที่ 1 และ 2 ถึงแก่กรรมตั้งแต่วัยเยาว์) ได้แก่

  1. ไม่ปรากฏนาม (ถึงแก่กรรมแต่ยังเยาว์)
  2. ไม่ปรากฏนาม (ถึงแก่กรรมแต่ยังเยาว์)
  3. เจ้าพระยาสิริรัตนมนตรี (หงส์ สุจริตกุล) สมรสกับคุณหญิงตาด ศิริรัตนมนตรี มีบุตรธิดา 16 คน มีธิดาคือหม่อมใหญ่ในกรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ
  4. ท้าววนิดาพิจาริณี (เหม สุจริตกุล)
  5. สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา เจ้าจอมมารดาในรัชกาลที่ 4 มีพระโอรส-ธิดา 6 พระองค์
  6. พระยาราชภักดี (โค สุจริตกุล) สมรสกับคุณหญิงทองศุข ราชภักดี มีบุตรธิดา 2 คน เป็นบิดาของท้าววนิดาพิจาริณี (เจ้าจอมเพิ่ม ในรัชกาลที่ 5) และเป็นพระอัยกา (ปู่) ของสมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระวรราชชายาในรัชกาลที่ 6[2] และพระสุจริตสุดา พระสนมในรัชกาลที่ 6[2][3]
  7. นายรองพันธ์ (หล่อ สุจริตกุล)
  8. ปุก สุจริตกุล (ถึงแก่กรรมแต่ยังเยาว์)
  9. เหมือน สุจริตกุล (ถึงแก่กรรมแต่ยังเยาว์)

นอกจากนี้ท้าวสุจริตธำรงยังได้อุปการะธิดาของสามีที่มิได้เกิดด้วยกัน ชื่อ สุด เปรียบประดุจบุตรแท้ ๆ ของตน และสุดได้ติดตามสมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา ซึ่งมีศักดิ์เป็นน้องสาวเข้าไปอยู่ในพระบรมมหาราชวังด้วย[4]

ท้าวทองพยศ (นาค) ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2434 อายุ 79 ปี ต่อมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนตำแหน่งขึ้นเป็น ท้าวสุจริตธำรง มีบรรดาศักดิ์เสมอด้วยท้าวสนองพระโอษฐ์ ถือศักดินา 1000[5]

อ้างอิง[แก้]

  • เล็ก พงษ์สมัครไทย. พระญาติ ราชสกุลกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง, พ.ศ. 2549. 160 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-9687-35-3
  1. ธำรงศักดิ์ อายุวัฒนะ. ราชสกุลจักรีวงศ์ และราชสกุลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ฉบับสมบูรณ์ (ภาคจบ). พิมพ์ครั้งที่ 2. นครหลวงฯ:รุ่งวัฒนา. 2515, หน้า 305
  2. 2.0 2.1 ธำรงศักดิ์ อายุวัฒนะ. ราชสกุลจักรีวงศ์ และราชสกุลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ฉบับสมบูรณ์ (ภาคจบ). พิมพ์ครั้งที่ 2. นครหลวงฯ:รุ่งวัฒนา. 2515, หน้า 306
  3. ส.พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ:ฐานบุ๊คส์, 2554. หน้า 211
  4. สกุลไทย - 'ชื่อสกุล ที่มาจากบรรพบุรุษเดียวกัน'
  5. ราชกิจจานุเบกษา, หมายตั้งท้าวสุจริตธำรง, เล่ม ๘, ตอน ๔๗, ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๓๔, หน้า ๔๒๘