คลองหัวลำโพง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
คลองหัวลำโพงใต้ทางพิเศษเฉลิมมหานคร
สถานีรถไฟกรุงเทพและสถานีรถไฟหัวลำโพง พ.ศ. 2489 เห็นคลองหัวลำโพงด้านล่างของภาพ
สะพานเฉลิมเดช 57 ข้ามคลองหัวลำโพงที่ปลายถนนสี่พระยา หรือแยกสามย่านในปัจจุบัน

คลองหัวลำโพง เป็นคลองขุดในท้องที่เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร

ประวัติ[แก้]

เมื่อ พ.ศ. 2400 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการตั้งสถานกงสุล และตั้งห้างค้าขายมากขึ้น ทั้งกงสุลอังกฤษ ฝรั่งเศส อเมริกา และนายห้างต่างประเทศได้ร้องว่า เรือสินค้าที่ต้องขึ้นมาถึงกรุงเทพนั้นเสียเวลามาก เพราะแม่น้ำคดเคี้ยวและน้ำยังไหลเชี่ยวในฤดูน้ำหลาก หากลงไปตั้งห้างแถวปากคลองพระโขนง แล้วขุดคลองลัดมาเชื่อมกับคลองผดุงกรุงเกษมจะสะดวกขึ้นมาก พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค) เป็นแม่กอง ขุดคลองแยกจากคลองผดุงกรุงเกษม ผ่าทุ่งหัวลำโพงเป็นเส้นตรงไปบรรจบคลองพระโขนงที่ใกล้ปากคลอง แล้วนำดินขึ้นมาถมด้านเหนือเพียงด้านเดียว พูนดินเป็นถนนคู่ขนานกันไป เรียกกันว่า คลองตรง และ ถนนตรง แต่ชาวบ้านเรียกกันว่า "คลองหัวลำโพง" และ "ถนนหัวลำโพง" ตามลำดับ อาจถือได้ว่าถนนตรง (ต่อมาคือถนนพระรามที่ 4) เป็นถนนเส้นแรกของไทยก่อนเปิดใช้ถนนเจริญกรุง 2 ปี[1]

ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ขยายถนนพระรามที่ 4 และเป็นผลทำให้คลองหัวลำโพงที่ขนานอยู่ริมถนนต้องถูกถมทิ้งเพื่อขยายถนน ซึ่งทำให้ถนนพระรามที่ 4 มีขนาดกว้างใหญ่อย่างที่เห็นในปัจจุบันนี้

คลองหัวลำโพงในปัจจุบันเริ่มต้นตั้งแต่คลองไผ่สิงโตที่ไหลลงไปเชื่อมกับคลองหัวลำโพง ผ่านบริเวณตลาดคลองเตย ชุมชนพัฒนาใหม่ มีถนนเกษมราษฎร์ที่ตัดผ่าน เลียบไปกับถนนริมทางรถไฟปากน้ำ มีทางพิเศษเฉลิมมหานครคร่อมคลองอยู่ ไปบรรจบกับคลองพระโขนงบริเวณวัดสะพาน[2]

ในปี พ.ศ. 2565 คลองหัวลำโพง เป็นคลองที่มีปัญหาไม่สะอาดและมีกลิ่นเน่าเหม็นอย่างรุนแรง นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เลือกคลองหัวลำโพง ระยะทาง 1 กิโลเมตร เป็นต้นแบบในการแก้ไขแม่น้ำลำคลองของกรุงเทพมหานคร[3]

อ้างอิง[แก้]

  1. โรม บุนนาค. "ถนนตรง คลองตรง ถนนขวาง คลองขวาง อยู่ที่ไหน! ถนนราชดำริเคยปลูกมะพร้าวริมถนน!!". ผู้จัดการออนไลน์.
  2. "'อิศรา' สุ่ม 7 จุด 'คลองหัวลำโพง' เน่าเสีย-กลิ่นเหม็น รับแผนพัฒนากรุง 100 วัน น้ำต้องใส". สำนักข่าวอิศรา.
  3. "ชัชชาติ ประชุมสอท. ใช้คลองหัวลำโพง เป็นต้นแบบ เนรมิตเวนิสตะวันออก". ข่าวสด.