โลหะแอลคาไล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
หมู่ 1
คาบ
2 3
 Li 
3 11
 Na 
4 19
 K 
5 37
 Rb 
6 55
 Cs 
7 87
 Fr 

โลหะแอลคาไล (อังกฤษ: Alkali metals) เป็นหมู่ (คอลัมน์) ในตารางธาตุ ประกอบไปด้วยธาตุเคมี ลิเทียม (Li), โซเดียม (Na)[note 1], โพแทสเซียม (K)[note 2], รูบิเดียม (Rb), ซีเซียม (Cs)[note 3] และแฟรนเซียม (Fr)[4] หมู่นี้อยู่ในบล็อก-sของตารางธาตุ[5] ธาตุในโลหะแอลคาไลทุกตัวมีอิเล็กตรอนอยู่หนึ่งตัวที่วงอิเล็กตรอนชั้นนอกสุด[6][7][8] การจัดเรียงอิเล็กตรอนแบบนี้มีผลกับสมบัติทางเคมีของธาตุเหล่านี้มาก[6] โลหะแอลคาไลยังเป็นหมู่ที่อธิบายแนวโน้มพีรีออดิกได้ดีที่สุด เนื่องด้วยธาตุทุกตัวในหมู่จะมีสมบัติทางเคมีหรือกายภาพอย่างน้อย 1 อย่างที่คล้ายกัน[6]

ธาตุในโลหะแอลคาไลมีสมบัติที่คล้ายกัน พวกมันเป็นโลหะที่อ่อน สะท้อนแสงได้ดี และไวต่อการเกิดปฏิกิริยาเคมีที่ภาวะมาตรฐาน[6] และสามารถสูญเสียอิเล็กตรอนวงนอกสุดแล้วกลายเป็นไอออน +1[9]:28 โลหะแอลคาไลทั้งหมดสามารถตัดได้โดยมีดเนื่องด้วยความอ่อนของมัน ด้วยความที่มันสะท้อนแสงได้ดี พื้นผิวจึงสามารถหมองได้ด้วยการออกซิเดชันโดยความชื้นและออกซิเจนในอากาศ[6] ด้วยคาวมที่มันว่องไวต่อการทำปฏิกิริยา โลหะแอลคาไลทุกตัวจะต้องเก็บไว้ในน้ำมัน เพื่อป้องกันไม่ให้มันสัมผัสกับอากาศ[10] และพวกมันพบได้ในธรรมชาติ ในรูปของเกลือเท่านั้น ไม่มีโลหะแอลคาไลบริสุทธิ์ที่ถูกพบในธรรมชาติเลย[10] ในศัพท์เฉพาะของไอยูแพก โลหะแอลคาไลเทียบเท่ากับธาตุหมู่ 1[note 4] ไม่รวมไฮโดรเจน (H) ซึ่งโดยปกติมันจะเป็นธาตุหมู่ 1[4][12] แต่ไม่ได้ถูกกล่าวถึงให้เป็นโลหะแอลคาไลเลย[13][14] เพราะไฮโดรเจนไม่ได้แสดงพฤติกรรมที่คล้ายกับโลหะแอลคาไล[15] โลหะแอลคาไลทุกตัวทำปฏิกิริยากับน้ำได้ และโลหะแอลคาไลที่หนักขึ้นจะยิ่งทำปฏิกิริยากับน้ำได้รุนแรงขึ้นกว่าโลหะแอลคาไลที่เบากว่า[6][16]

เชิงอรรถ[แก้]

  1. สัญลักษณ์เคมี "Na" ของธาตุโซเดียมเป็นตัวย่อของคำว่า "นาเทรียม" (Natrium) ซึ่งเป็นคำในภาษาละติน และยังมีการใช้ชื่อนี้อยู่ในบางภาษา เช่น เยอรมัน หรือรัสเซีย ก่อนหน้านั้นโซเดียมถูกเสนอว่าให้มีสัญลักษณ์เคมีว่า So
  2. สัญลักษณ์เคมี "K" ของธาตุโพแทสเซียม เป็นตัวย่อของคำว่า "คาเลียม" (Kalium) แต่ก็ยังมีการใช้ชื่อธาตุว่า คาเลียม ในบางภาษา เช่น เยอรมัน หรือ รัสเซีย ก่อนหน้านั้นโพแทสเซียมถูกเสนอให้มีสัญลักษณ์ว่า Po ซึ่งไปชนกับพอโลเนียม ที่มีสัญลักษณ์ทางเคมีว่า Po เหมือนกัน
  3. Caesium เป็นการสะกดที่เสนอโดย สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ (ไอยูแพก).[1] ส่วนสมาคมเคมีอเมริกัน (เอซีเอส) ใช้การสะกดว่า Cesium มาตั้งแต่ พ.ศ. 2464,[2][3] following Webster’s Third New International Dictionary.
  4. ในระบบตั้งชื่อหมู่ของไอยูแพกเก่านั้น มันถูกตั้งชื่อว่า หมู่ IA (อ่านว่า "หมู่หนึ่งเอ" โดย "I" เป็นระบบเลขโรมัน)[11]

อ้างอิง[แก้]

  1. สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ (2005). Nomenclature of Inorganic Chemistry (IUPAC Recommendations 2005). Cambridge (UK): อาร์เอสซีไอยูแพก. ISBN 0-85404-438-8. pp. 248–49. Electronic version..
  2. Coghill, Anne M.; Garson, Lorrin R., eds. (2006). The ACS Style Guide: Effective Communication of Scientific Information (3rd ed.). Washington, D.C.: American Chemical Society. p. 127. ISBN 0-8412-3999-1. .
  3. Coplen, T. B.; Peiser, H. S. (1998). "History of the recommended atomic-weight values from 1882 to 1997: a comparison of differences from current values to the estimated uncertainties of earlier values". Pure Appl. Chem. 70 (1): 237–257. doi:10.1351/pac199870010237. .
  4. 4.0 4.1 สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ (2005). Nomenclature of Inorganic Chemistry (IUPAC Recommendations 2005). Cambridge (UK): อาร์เอสซีไอยูแพก. ISBN 0-85404-438-8. pp. 51. Electronic version..
  5. Leach, Mark R. (1999–2012). "The Internet Database of Periodic Tables". meta-synthesis.com. สืบค้นเมื่อ 20 May 2012. 
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 Royal Society of Chemistry. "Visual Elements: Group 1 – The Alkali Metals". Visual Elements. Royal Society of Chemistry. สืบค้นเมื่อ 13 January 2012. 
  7. "Periodic Table: Atomic Properties of the Elements". nist.gov. National Institute of Standards and Technology. September 2010. สืบค้นเมื่อ 17 February 2012. 
  8. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ RubberBible84th
  9. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Greenwood.26Earnshaw
  10. 10.0 10.1 The OpenLearn team (2012). "Alkali metals". OpenLearn. The Open University. สืบค้นเมื่อ 9 July 2012. 
  11. Fluck, E. (1988). "New Notations in the Periodic Table". Pure Appl. Chem. (IUPAC) 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. สืบค้นเมื่อ 24 March 2012. 
  12. "IUPAC Periodic Table of the Elements". iupac.org. International Union of Pure and Applied Chemistry. 21 January 2011. สืบค้นเมื่อ 22 February 2012. 
  13. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ iupac
  14. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Folden
  15. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ hydrogen-halogen
  16. Gray, Theodore. "Alkali Metal Bangs". Theodore Gray. สืบค้นเมื่อ 13 May 2012. 


Nuvola apps edu science.png ตารางธาตุ Information-silk.svg
ตารางธาตุ: มาตรฐาน | ธาตุแนวดิ่ง | พร้อมชื่อ | ชื่อ-น้ำหนักอะตอม | ชื่อ-น้ำหนักอะตอม | ชื่อ-น้ำหนักอะตอม (อักษร) | บล็อก-f inline | จัดเรียงอิเล็กตรอน | โลหะ-อโลหะ | ตามบล็อก | บล็อกขยาย | รายชื่อคุณสมบัติทางเคมี
บัญชีรายชื่อธาตุเคมี

เรียงตาม: ชื่อ | สัญลักษณ์ธาตุ | เลขอะตอม| มวลอะตอม | จุดเดือด | จุดหลอมเหลว | ความหนาแน่น

หมู่:   1 -  2 -  3 -  4 -  5 -  6 -  7 -  8 -  9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18
คาบ:  1  -  2  -  3  -  4  -  5  -  6  -  7  -  8  -  9
อนุกรมเคมี:   โลหะแอลคาไล  -  โลหะแอลคาไลน์เอิร์ท  -  แลนทาไนด์  -  แอกทิไนด์  -  โลหะทรานซิชัน  -  โลหะหลังทรานซิชัน  -  กึ่งโลหะ  -  อโลหะ  -  แชลโคเจน -  แฮโลเจน  -  แก๊สมีตระกูล -  ซูเปอร์แอกทิไนด์
บล็อก:  บล็อก-s  -  บล็อก-p  -  บล็อก-d  -  บล็อก-f  -  บล็อก-g