โลหะทรานซิชัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

โลหะทรานซิชัน (อังกฤษ: transition metal) มีการนิยามความหมายของโลหะทรานซิชันในอนุกรมเคมี 2 ประการดังนี้

  1. หมายถึงธาตุในบล็อก-ดี (d-block) ของตารางธาตุซึ่งประกอบด้วยสังกะสี (Zn) และสแคนเดียม (Sc) ซึ่งหมายรวมถึงธาตุทั้งหมดในตารางธาตุหมู่ที่ 3 ถึง 12
  2. ธาตุในบล็อก-ดี (d-block) ทั้งหมดนี้จะมีอย่างน้อย 1 รูปแบบ ที่มี 1 ไอออน ที่อยู่ในวงโคจร-ดี (d shell of electrons)

ธาตุทรานซิชัน[แก้]

โลหะทรานซิชันมีทั้งหมด 40 ตัว จะประกอบด้วยธาตุที่มีเลขอะตอมดังนี้ 21 ถึง 30,39 ถึง 48,71 ถึง 80, และ 103 ถึง 112 ชื่อ "ทรานซิชัน" มาจากตำแหน่งของมันในตารางธาตุทั้ง 4 คาบที่มันอยู่ ธาตุเหล่านี้จะแทนการเพิ่มจำนวนอิเล็กตรอนเข้าไปอยู่ในวงโคจร ดี ของอะตอม (atomic orbital) ด้วยเหตุนี้ โลหะทรานซิชันจึงมีความหมายถึงการส่งผ่าน (transition) ของธาตุหมู่ 2 และหมู่ 13

หมู่ 3 (III B) 4 (IV B) 5 (V B) 6 (VI B) 7 (VII B) 8 (VIII B) 9 (VIII B) 10 (VIII B) 11 (I B) 12 (II B)
คาบ 4 Sc 21 Ti 22 V 23 Cr 24 Mn 25 Fe 26 Co 27 Ni 28 Cu 29 Zn 30
คาบ 5 Y 39 Zr 40 Nb 41 Mo 42 Tc 43 Ru 44 Rh 45 Pd 46 Ag 47 Cd 48
คาบ 6 Lu 71 Hf 72 Ta 73 W 74 Re 75 Os 76 Ir 77 Pt 78 Au 79 Hg 80
คาบ 7 Lr 103 Rf 104 Db 105 Sg 106 Bh 107 Hs 108 Mt 109 Ds 110 Rg 111 Cn 112

สมบัติของโลหะทรานซิชัน[แก้]

  • โลหะทรานซิชันทุกธาตุจะเป็นโลหะ แต่มีความเป็นโลหะน้อยกว่าธาตุหมู่ IA และ IIA
  • มีสถานะเป็นของแข็งที่อุณหภูมิห้อง ยกเว้นปรอทที่เป็นของเหลว
  • มีจุดหลอมเหลว จุดเดือด และความหนาแน่นสูง
  • นำไฟฟ้าได้ดี ซึ่งในโลหะทรานซิชัน ธาตุที่นำไฟฟ้าได้ดีที่สุดคือ เงิน (คาบ 5) และรองลงมาคือ ทอง (คาบ 6)
  • นำความร้อนได้ดี
  • ธาตุทรานซิชันทั้งหมดมีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับ 2 ยกเว้นธาตุโครเมียม และทองแดง ที่มีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเป็น 1
  • สารประกอบของธาตุเหล่านี้จะมีสีสัน
  • มีพลังงานไอออไนเซชันลำดับที่ 1 และอิเล็กโทรเนกาติวิตีต่ำ
  • ขนาดอะตอม จะมีขนาดไม่แตกต่างกันมากโดยที่
    • ในคาบเดียวกันจะเล็กจากซ้ายไปขวา
    • ในหมู่เดียวกันจะใหญ่จากบนลงล่าง
  • ธาตุเหล่านี้มีหลายออกซิเดชั่นสเตตส์ (oxidation states)
  • ธาตุเหล่านี้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา (catalysts) ที่ดี
  • ธาตุเหล่านี้มีสีฟ้า-เงินที่อุณหภูมิห้อง (ยกเว้นทองคำและทองแดง)
  • สารประกอบของธาตุเหล่านี้สามารถจำแนกโดยการวิเคราะห์ผลึก


อนุกรมเคมีของตารางธาตุ
โลหะ
แอลคาไล
โลหะ
แอลคาไลน์
เอิร์ท
  อโลหะ แฮโลเจน แก๊ส
มีตระกูล
  โลหะทรานซิชัน
แลนทาไนด์ กึ่งโลหะ
แอกทิไนด์ โลหะหลังทรานซิชัน
ซูเปอร์แอกทิไนด์
เอคา-ซูเปอร์แอกทิไนด์



Nuvola apps edu science.png ตารางธาตุ Information-silk.svg
ตารางธาตุ: มาตรฐาน | ธาตุแนวดิ่ง | พร้อมชื่อ | ชื่อ-น้ำหนักอะตอม | ชื่อ-น้ำหนักอะตอม | ชื่อ-น้ำหนักอะตอม (อักษร) | บล็อก-f inline | จัดเรียงอิเล็กตรอน | โลหะ-อโลหะ | ตามบล็อก | บล็อกขยาย | รายชื่อคุณสมบัติทางเคมี
บัญชีรายชื่อธาตุเคมี

เรียงตาม: ชื่อ | สัญลักษณ์ธาตุ | เลขอะตอม| มวลอะตอม | จุดเดือด | จุดหลอมเหลว | ความหนาแน่น

หมู่:   1 -  2 -  3 -  4 -  5 -  6 -  7 -  8 -  9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18
คาบ:  1  -  2  -  3  -  4  -  5  -  6  -  7  -  8  -  9
อนุกรมเคมี:   โลหะแอลคาไล  -  โลหะแอลคาไลน์เอิร์ท  -  แลนทาไนด์  -  แอกทิไนด์  -  โลหะทรานซิชัน  -  โลหะหลังทรานซิชัน  -  กึ่งโลหะ  -  อโลหะ  -  แชลโคเจน -  แฮโลเจน  -  แก๊สมีตระกูล -  ซูเปอร์แอกทิไนด์
บล็อก:  บล็อก-s  -  บล็อก-p  -  บล็อก-d  -  บล็อก-f  -  บล็อก-g