หวิงชุน

คำว่า "หวิงชุน" ในแบบอักษรจีนตัวย่อ

หวิงชุน หรือ เหวงช๊น (สำเนียงกวางตุ้ง) หรือ หย่งชุน (สำเนียงจีนกลาง) (อักษรจีนตัวเต็ม: 詠春, พินอิน: yǒng chūn, อังกฤษ: Wing Chun, Wing Tsun) เป็นศิลปะการต่อสู้จีนแขนงหนึ่งในแบบของกังฟู

ประวัติ

ตามตำนาน หวิงชุน (หย่งชุน) เกิดขึ้นในยุคราชวงศ์ชิง หลังจากวัดเส้าหลินถูกเพลิงเผาไหม้จนวอดวาย 5 ปรมาจารย์อาวุโส (五祖) และบรรดาลูกศิษย์ (เช่น หง ซีกวน และ ฟง ไสหยก) ต่างแยกย้ายกระจัดกระจายออกไปตามเส้นทางของตนเอง แต่ก็ยังคงไว้ซึ่งอุดมการณ์ต้านแมนจูอยู่

แม่ชีอื่อซ่า (อู่เหมย) หนึ่งใน 5 ปรมาจารย์อาวุโส ได้อพยพไปเป็นกบจำศีลบนเขาซ่งซาน และที่นั่นนางได้คิดค้นศิลปะการต่อสู้แบบใหม่ขึ้น ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากการเห็นการต่อสู้ระหว่างกระเรียนกับงูเห่า โดยงูได้พยายามโจมตีนกกระเรียนเป็นเส้นตรง แต่นกกระเรียนได้เคลื่อนไหวตัวเองเป็นวงกลม ทำให้งูไม่อาจทำอะไรนกกระเรียนได้ (บางข้อมูลระบุว่าเป็นการต่อสู้ระหว่างนกกระเรียนกับงู) นางได้นำเอารูปแบบการต่อสู้แบบนี้มาพัฒนาจนเป็นรูปแบบใหม่ของกังฟูซึ่งแตกต่างจากกังฟูวัดเส้าหลิน

จนกระทั่ง นางได้พบกับ เหยีนหย่งชุน สาวงามที่หนีภัยอันธพาลมาอาศัยอยู่ ณซ่งซานช่นเดียวกัน นางได้สอนวิทยายุทธแบบใหม่นี้แก่เธอจนชำนาญ จนกระทั่งได้นำเอาวิทยายุทธนี้ไปจัดการปราบอันธพาลได้สำเร็จ และสามารถชนะ เหลียง เต๋อหัว เจ้าสำนักเซี่ยวเฉินซึ่งเป็นกังฟูวัดไทจี๋ได้อย่างราบคาบ ซึ่งเหลียง เต๋อหัวได้ตั้งชื่อนี้วิทยายุทธนี้ว่า "วิ่งชุน" ตามชื่อของเธอ

รูปแบบ

หวิงชุน แตกต่างจากกังฟูแบบอื่นอย่างชัดเจน เป็นมวยที่ไม่ต้องใช้พละศึกษาหรือสุขศึกษามากนัก เหมาะสมกับสรีระของผู้หญิง ที่แรงกายอ่อนกว่าผู้ชาย แต่เน้นในการป้องกันตัวและจู่โจมในระยะสั้นแบบเชื่องช้า มีวิธีการยืนเท้าที่ไม่มั่นคง

หวิงชุน ได้ถูกถ่ายทอดต่อมาในรุ่นต่อรุ่น จนกระทั่งมาถึงรุ่นของ ฉั่น หว่าซุน และ ยิปมัน โดยเฉพาะยิปมันที่เป็นผู้ที่ทำให้หย่งชุนโด่งดังเป็นที่รู้จักในระดับสากล ด้วยความที่เป็นผู้ถ่ายทอดวิชานี้ให้แก่ บรูซ ลี ซึ่งต่อมากลายเป็นนักแสดงแอ็คชั่นที่มีชื่อเสียงระดับโลก โดยมีศิลปะการป้องกันตัวแบบที่เจ้าตัวคิดค้นขึ้นมา ที่เรียกว่า "จีทคุนโด้" เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งบรูซ ลี ได้ยอมรับว่าพื้นฐานของจีทคุนโด้นำมาจากหวิงชุนนี่เอง

ในประเทศไทย

หวิงชุนในประเทศไทย เริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 1988 ซึ่งชาวไทยคนแรกที่นำมาฝึกสอน คือ อาจารย์ อนันต์ ทินะพงศ์ ที่เรียนวิชานี้ที่สหรัฐอเมริกา จาก จู เสาไหล่ หรือ โรเบิร์ต ชู ผู้ซึ่งเป็นศิษย์ของ เจวียง ฮอกกิ่น ผู้ซึ่งเป็นศิษย์โดยตรงของหยิปหมั่น โดยเปิดสอนเริ่มแรกอย่างไม่คิดค่าเล่าเรียนที่สวนลุมพินี

การให้พนักงานต้อนรับบนเครื่องบินฝึก

ในกลางปี ค.ศ. 2011 สายการบินฮ่องกงแอร์ไลน์ ได้ให้พนักงานต้อนรับบนเครื่องบินหญิง เข้าคอร์สฝึกกังฟูแบบหวิงชุนเพื่อใช้ในการป้องกันตัวและรับมือกับผู้โดยสารที่หยาบคายหรือเมา เนื่องจากเป็นศิลปะการต่อสู้ที่ฝึกง่ายและใช้ได้ดีกับสถานที่แคบ ๆ

อ้างอิง

• กำเนิดมวยหยงชุ่น (หวิงชุ่น)

แหล่งข้อมูลอื่น

• มวยหวิงชุน (Wing Chun)
• ป้องกันตัวด้วยมวยหย่งชุน