สาเก (พรรณไม้)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Breadfruit
ต้นสาเกที่ถูกปลูกไว้ที่ฮาวาย
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
ไฟลัม: Magnoliophyta
ชั้น: Magnoliopsida
อันดับ: Rosales
วงศ์: Moraceae
สกุล: Artocarpus
ชนิด: A. altilis
ชื่อทวินาม
Artocarpus altilis
(Parkinson) Fosberg

สาเก หรือขนุนสำปะลอ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Artocarpus altilis; อังกฤษ: Breadfruit, มาลายาลัม: kada-chakkai, ฮาวาย: อุลุ, อินโดนีเซีย: สุกุน ตากาลอก: โคโล) เป็นไม้ผลพื้นเมืองของหมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียตะวันออก และมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก ต่อมาจึงแพร่หลายไปยังหมู่เกาะอินดีสตะวันตก และปลูกแพร่หลายทั่วไปในภูมิภาคเขตร้อน

ต้นสาเกที่ปลูกในฮอโนลูลู รัฐฮาวาย สหรัฐอเมริกา

ลักษณะ[แก้]

ต้นสาเกมีความสูงเต็มที่ได้ถึง 20 เมตร มียางขาว มีใบใหญ่และหนา ร่องใบลึกถึงก้าน ทุกส่วนของสาเกมียางมีขาวข้น ผลกลมรีคล้ายขนุน แต่ลูกเล็กกว่า เปลือกนอกสีเขียว เนื้อในสีเหลืองซีดหรือขาว มีสองพันธุ์ คือ

  • พันธุ์ข้าวเหนียว ผลใหญ่ เมื่อสุกเนื้อเหนียว ไม่ร่วน นิยมปลูกเพื่อทำขนม
  • พันธ์ข้าวเจ้า ผลเล็กกว่า เนื้อหยาบร่วน ไม่นิยมรับประทาน

การใช้ประโยชน์[แก้]

ผลสาเกนำไปต้มหรืออบจะได้เนื้อนุ่มเหมือนก้อนแป้ง ใช้ทำขนม เช่น เชื่อม แกงบวด ชาวอินโดนีเซียนำสาเกไปอบกรอบใช้เป็นอาหารว่าง และมีการนำไปป่นเป็นแป้งเพื่อทำขนมปังกรอบ เนื้อสาเกมีพลังงานสูง ให้แคลเซียมและวิตามินเอจำนวนมาก ช่วยป้องกันโรคหัวใจและกระดูกพรุน ผลแก่ใช้ทำใช้ทำขนมปัง โดยหั่นเป็นชิ้นบางๆตากแดดหรืออบแห้ง ในฟิลิปปินส์นำผลสาเกต้มสุกกินกับน้ำตาลและมะพร้าวขูดฝอย หรือเคลือบน้ำตาลแล้วทำให้แห้ง ใบและผลใช้เป็นอาหารสัตว์[1] ยางสาเกนิยมใช้เป็นชันยาเรือและใช้ดักนก ก้านดอกตัวผู้มีเส้นใยนำมาผสมกับใยปอสาใช้ทอผ้า เปลือกลำต้นมีเส้นใย ใช้ทอผ้าได้เช่นกัน เนื้อไม้ใช้ทำเรือแคนู กระดานโต้คลื่น หีบและลังไม้

ผลสาเกดิบ
คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 ก. (3.5 ออนซ์)
พลังงาน 100 kcal   430 kJ
คาร์โบไฮเดรต     27.12 g
- น้ำตาล  11.00 g
- เส้นใย  4.9 g  
ไขมัน 0.23 g
โปรตีน 1.07 g
น้ำ 70.65 g
วิตามินเอ  0 μg  0%
- β-แคโรทีน  0 μg  0%
วิตามินบี1  0.110 mg   8%
วิตามินบี2  0.030 mg   2%
ไนอะซิน  0.900 mg   6%
วิตามินบี5  0.457 mg  9%
วิตามินบี6  0.100 mg 8%
วิตามินซี  29.0 mg 48%
วิตามินอี  0.10 mg 1%
วิตามินเค  0.5 μg 0%
แคลเซียม  17 mg 2%
เหล็ก  0.54 mg 4%
แมกนีเซียม  25 mg 7% 
แมงกานีส  0.060 mg 3% 
ฟอสฟอรัส  30 mg 4%
โพแทสเซียม  490 mg   10%
โซเดียม  2 mg 0%
สังกะสี  0.12 mg 1%
ร้อยละของปริมาณที่ต้องการในแต่ละวัน
สำหรับผู้ใหญ่ที่แนะนำในสหรัฐอเมริกา
แหล่งที่มา: USDA Nutrient database

รวมภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • นิดดา หงส์วิวัฒน์ และทวีทอง หงส์วิวัฒน์. สาเก ใน ผลไม้ 111 ชนิด: คุณค่าอาหารและการกิน. กทม. แสงแดด. 2550 หน้า 245
  1. พีรศักดิ์ วรสุนทโรสถ และคณะ. ทรัพยากรพืชในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 2: ไม้ผลและไม้ผลเคี้ยวมัน. กทม. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. 2544. หน้า 105

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]