มาตราชั่งตวงวัดของญี่ปุ่น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ชักกันโฮ (ญี่ปุ่น: 尺貫法 Shakkan-hō ?) เป็นชื่อเรียกมาตราชั่งตวงวัดตามประเพณีญี่ปุ่น ชื่อ "ชักกันโฮ" นี้มาจากการประสมระหว่างคำว่า ชะกุ (หน่วยวัดความยาว) และ คัง (หน่วยวัดมวล)

มีต้นกำเนิดมาจากจีน สมัยราชวงศ์ซางในช่วงก่อนคริสต์ศักราชราว 13 ศตวรรษ และมีเสถียรภาพมากที่สุดในยุคราชวงศ์โจว และเริ่มแพร่หลายไปในญี่ปุ่น, โชซ็อน และชาติในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งหน่วยการวัดของราชวงศ์ถังได้รับการนำมาใช้อย่างเป็นทางการในญี่ปุ่น ในปี พ.ศ. 1244 และมีการปรับปรุงหน่วยการวัดในญี่ปุ่นเองนับแต่นั้นเรื่อยมา

อัตราในปี พ.ศ. 2434
ขนาด หน่วย เปรียบเทียบ
โรมะจิ คันจิ ไทย
ความยาว เมตร เมตร นิ้ว ฟุต หลา
1 jō โจ 100/33 3.03 119.3 9.942 3.314
1 kanejaku 曲尺 กะเนะจะกุ 10/33 0.303 11.93 0.9942 0.3314
ปริมาตร ลิตร ลิตร มิลลิลิตร สหรัฐอเมริกา
ออนซ์ของเหลว
อังกฤษ
ออนซ์ของเหลว
shō โช 2401/1331 1.804    1804   61.00    63.49   
มวล กรัม กรัม ดรัม ออนซ์ ปอนด์
1 momme มมเมะ 15/4 3.75 2.116 0.1323 0.008267

ความยาว[แก้]

ตารางหน่วยความยาว
หน่วย ชะกุ เมตริก หน่วยการวัดของ อังกฤษ/สหรัฐอเมริกา
ไทย โรมะจิ คันจิ มิลลิเมตร เมตร นิ้ว ฟุต หลา
โม 毛, 毫  1/10000  0.03030 3.030×10−5 1.193×10−3 9.942×10−5 3.314×10−5
ริง rin 1/1000  0.3030 3.030×10−4 0.01193 9.942×10−4 3.314×10−4
บุ bu 1/100  3.030   3.030×10−3 0.1193 9.942×10−3 3.314×10−3
ซุง sun 1/10  30.30    0.03030 1.193 0.09942 0.03314
ชะกุ shaku 303.0     0.3030 11.93    0.9942 0.3314
เก็ง ken 1818      1.818   71.58    5.965   1.988  
ฮิโระ hiro 1818      1.818   71.58    5.965   1.988  
โจ 10  3030      3.030   119.3     9.942   3.314  
โช chō 360  1.091×105 109.1     4295      357.9     119.3    
ริ ri 12,960  3.927×106 3927      1.546×105 1.288×104 4295     
หมายเหตุ:
  • shaku บางครั้งเป็นหน่วยในการวัดขนาดของเท้า [1]
  • hiro เป็นหน่วยความลึกที่ชาวญี่ปุ่นเข้าใจ
  • 1 chō = 60 ken ˜ 0.1091 กิโลเมตร ˜ 0.06779 ไมล์
  • 1 ri = 36 chō ˜ 3.927 กิโลเมตร ˜2.440 ไมล์

พื้นที่[แก้]

ตารางหน่วยพื้นที่
ขนาด สึโบะ เมตริก หน่วยการวัดของ อังกฤษ/สหรัฐอเมริกา
โรมะจิ คันจิ ตารางเมตร ตารางนิ้ว ตารางฟุต ตารางหลา
1 shaku 1/100 0.03306 51.24 0.3558 0.03954
1/10 0.3306 512.4 3.558 0.3954
1/2 1.653   2562   17.79   1.979  
tsubo 1 3.306   5124   35.58   3.954  
bu 1 3.306   5124   35.58   3.954  
se 30 99.17    1.537×105 1067     118.6    
tan 段, 反 300 991.7     1.537×106 1.067×104 1186     
chō[2] 町 町歩 3000 9917      1.537×107 1.067×105 1.186×104
หมายเหตุ:
  • 1 เป็นขนาดของเสื่อทะตะมิ
  • 1 tsubo = 1 ตาราง ken-ใช้ในการก่อสร้าง
  • 1 bu = 1 ตาราง ken-ใช้ในการเกษตรกรรม.

ปริมาตร[แก้]

ตารางหน่วยปริมาตร
ขนาด โช เมตริก สหรัฐอเมริกา อังกฤษ
ไทย โรมะจิ คันจิ มิลลิลิตร ลิตร ออนซ์ของเหลว ไพท์ แกลลอน ออนซ์ของเหลว ไพท์ แกลลอน
ไซ sai 1/1000 1.804 1.804×10−3 0.06100 3.812×10−3 4.765×10−4 0.06349 3.174×10−3 3.968×10−4
ชะกุ shaku 1/100 18.04 0.01804 0.6100 0.03812 4.765×10−3 0.6349 0.03174 3.968×10−3
โกะ 1/10 180.4   0.1804 6.100   0.3812 0.04765 6.349   0.3174 0.03968
โช shō 1 1804    1.804   61.00    3.812   0.4765 63.49    3.174   0.3968
โตะ to 10 1.804×104 18.04    610.0     38.12    4.765   634.9     31.74    3.968  
โคะกุ koku 100 1.804×105 180.4     6100      381.2     47.65    6349      317.4     39.68   
หมายเหตุ:
  • เป็นปริมาตรในการริน สาเก
  • shō (ราว 64.827 ลูกบาศก์ sun) เป็นขนาดทั่วไปของขวดสาเก (ปริมาตรบนฉลาก 1800 มิลลิลิตร)
  • koku แต่เดิมเป็นปริมาณข้าวที่คน 1 คนจะรับประทานได้ใน 1 ปี

มวล[แก้]

ตารางหน่วยมวล
ขนาด มมเมะ เมตริก หน่วยการวัดของ อังกฤษ/สหรัฐอเมริกา
ไทย โรมะจิ คันจิ มิลลิกรัม กรัม กิโลกรัม แดรม ออนซ์ ปอนด์
ฟุง fun 1/10 375 0.375 3.75×10−4 0.2116 0.01323 8.267×10−4
มมเมะ momme 1 3750 3.75 3.75×10−3 2.116 0.1323 8.267×10−3
เฮียะกุเมะ hyakume 百目 100 3.75×105 375    0.375   211.6    13.23    0.8267
กิง kin 160 6×105 600    0.6     338.6    21.16    1.323  
คัง หรือ คัมเมะ kan หรือ kanme 貫, 貫目 1000 3.75×106 3750    3.75    2116     132.3     8.267  

เงิน[แก้]

ตารางหน่วยเงินตรา
หน่วย เทียบเท่า
โรมะจิ คันจิ ไทย
1 mon มง  
1 hiki ฮิกิ 10 มง
1 kanmon 貫文 คัมมง 100 ฮิกิ

อ้างอิง[แก้]

  1. ญี่ปุ่น: กระทรวงรถไฟญี่ปุ่น 鉄道省 Tetsudō-shō ? ([大正10]). ญี่ปุ่น: ประวัติการรถไฟญี่ปุ่น 日本鉄道史 Nippon (or Nihon) Tetsudō-shi ? (ใน ญี่ปุ่น). ญี่ปุ่น: 1 of 3 上巻 Jōkan ?. [โตเกียว] : [กระทรวงรถไฟญี่ปุ่น]. p. 49.  "ใน 10 เดือนของยุคเมจิ 3, (ราวพฤศจิกายน 1871) เรากำหนด 1 ฟุตอังกฤษเท่ากับ 1 ชะกุ 4 ริน (1.004 ชะกุ) ของทางรถไฟของเรา"
  2. "Chōbu" is used when no fraction follows

ข้อมูลเพิ่มเติม[แก้]