ภาษาอเวสตะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษาอเวสตะ
Avestan
ภูมิภาค ภาษาทางศาสนาของศาสนาโซโรอัสเตอร์
สูญหาย ประมาณ 157 ปีก่อนพุทธศักราช
ตระกูลภาษา
ระบบการเขียน อักษรอเวสตะ
รหัสภาษา
ISO 639-1 ae
ISO 639-2 ave
ISO 639-3 ave

ภาษาอเวสตะ (อังกฤษ: Avestan language) เป็นภาษาที่เก่าแก่ที่สุดของชาวอิหร่านโบราณ มีอายุไล่เลี่ยกับ ภาษาพระเวท หรือ ภาษาไวทิกะ ซึ่งเป็นภาษาบันทึกคัมภีร์พระเวทของฝ่ายอินเดีย ภาษาอเวสตะเป็นภาษาที่บันทึกความเชื่อทางศาสนาของคนอิหร่านโบราณที่เก่าแก่ที่สุดของชาตินี้ ใช้ในบทสวดมนต์ของศาสนาโซโรอัสเตอร์

ภาษาอเวสตะจัดอยู่ในตระกูลภาษาอินเดีย-ยุโรป สาขาย่อยอินเดีย-อิหร่าน (อินโด-อิเรเนียน)เป็นภาษากลุ่มอิหร่านที่เก่าสุดเท่าที่มีหลักฐาน เช่นเดียวกับภาษาเปอร์เซียโบราณ เขียนด้วยอักษรอเวสตะ ภาษานี้แบ่งได้เป็นสองกลุ่มคือ

  • ภาษาอเวสตะเก่า หรือ อเวสตะคาถิก เป็นภาษาโบราณที่มีไวยากรณ์ใกล้เคียงกับภาษาพระเวท มีการผันคำนามมาก คาดว่าใช้อยู่ในช่วง 457 ปีก่อนพุทธศักราช
  • ภาษาอเวสตะใหม่ มีสองระบบคือระบบดั้งเดิมและระบบประดิษฐ์ โดยระบบแรกพัฒนามาจากภาษาอเวสตะเก่า และน่าจะใช้เป็นภาษาพูดจนถึง 257 ปีก่อนพุทธศักราช ส่วนระบบประดิษฐ์เป็นระบบที่ไม่ใช้เป็นภาษาพูด แต่ใช้ในการเขียนหนังสือของนักบวช

ไวยากรณ์[แก้]

คำนาม[แก้]

การก ปัจจัย "ปกติ" อะ การันต์ : (ปุล., นปุ.)
เอกพจน์ ทวิพจน์ พหูพจน์ เอกพจน์ ทวิพจน์ พหูพจน์
กรรตุการก -s -ō (-as), -ā -ō (yasn-ō) -a (vīr-a) -a (-yasna)
อาลปนการก - -ō (-as), -ā -a (ahur-a) -a (vīr-a) -a (yasn-a), -ånghō
กรรมการก -em -ō (-as, -ns), -ā -em (ahur-em) -a (vīr-a) -ą (haom-ą)
กรณการก -byā -bīš -a (ahur-a) -aēibya (vīr-aēibya) -āiš (yasn-āiš)
สัมปทานการก -byā -byō (-byas) -āi (ahur-āi) -aēibya (vīr-aēibya) -aēibyō (yasn-aēibyō)
อปทานการก -at -byā -byō -āt (yasn-āt) -aēibya (vīr-aēibya) -aēibyō (yasn-aēibyō)
สัมพันธการก -ō (-as) -ąm -ahe (ahur-ahe) -ayå (vīr-ayå) -anąm (yasn-anąm)
อธิกรณการก -i -ō, -yō -su, -hu, -šva -e (yesn-e) -ayō (zast-ayō) -aēšu (vīr-aēšu), -aēšva

คำกริยา[แก้]

ปัจจัยประจำบุรุษสรรพนาม (ปรัสบท)
บุรุษ เอก. ทวิ. พหุ.
1. -mi -vahi -mahi
2. -hi -tha -tha
3. -ti -tō, -thō -ngti