รัฐบาลรัสเซีย

รัฐบาลสหพันธรัฐรัสเซีย
Прави́тельство Росси́йской Федера́ции
ภาพรวม
ก่อตั้ง	12 มิถุนายน พ.ศ. 2533 (ในฐานะรัฐบาลของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย) 12 ธันวาคม พ.ศ. 2536 (รูปแบบปัจจุบัน)
รัฐ	ประเทศรัสเซีย
ผู้นำ	นายกรัฐมนตรี
แต่งตั้งโดย	ประธานาธิบดี
หน่วยงานหลัก	สภารัฐมนตรี
กระทรวง	21 คน
รับผิดชอบต่อ	สภาดูมา ประธานาธิบดี
สำนักงานใหญ่	มอสโก
เว็บไซต์	Government.ru

การประชุมคณะรัฐบาลรัสเซียภายในห้องประชุมของรัฐสภารัสเซีย

รัฐบาลรัสเซีย ใช้อำนาจบริหารในสหพันธรัฐรัสเซีย สมาชิกของรัฐบาล ได้แก่ นายกรัฐมนตรี, รองนายกรัฐมนตรี, และรัฐมนตรีของรัฐบาลกลาง มีหลักพื้นฐานทางกฎหมายในรัฐธรรมนูญของสหพันธรัฐรัสเซียและกฎหมายรัฐธรรมนูญของรัฐบาลกลาง "ว่าด้วยรัฐบาลของสหพันธรัฐรัสเซีย" ความว่า เครื่องมือของรัฐบาลรัสเซียเป็นหน่วยงานของรัฐที่ดูแลกิจกรรมของรัฐบาล

ตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2521 ฉบับแก้ไข พ.ศ. 2534 กล่าวว่า ประธานาธิบดีรัสเซียเป็นหัวหน้าของฝ่ายบริหาร และเป็นหัวหน้าสภารัฐมนตรีของรัสเซีย ตามรัฐธรรมนูญปัจจุบันปี พ.ศ. 2536 ประธานาธิบดีมิได้เป็นส่วนหนึ่งของรัฐบาลรัสเซียซึ่งใช้อำนาจบริหาร อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีเป็นผู้แต่งตั้งนายกรัฐมนตรี

เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2563 คณะรัฐมนตรีที่สองของเมดเวเดฟลาออกหลังจากกการกล่าวปราศรัยต่อสภาสหพันธรัฐโดยประธานาธิบดีและยังคงอยู่ในตำแหน่งจนกว่าจะมีการจัดตั้งรัฐบาลใหม่ขึ้น

เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2563 การจัดตั้งคณะรัฐมนตรีที่หนึ่ของมีชุสตินถูกอนุมัติและเข้ารับตำแหน่ง

เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 หลังจากการสาบานตนเข้ารับตำแหน่งของประธานาธิบดีรัสเซีย รัฐมนตรีทุกท่านได้พ้นจากตำแหน่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 10 ในเดือนเดียวกัน สภาดูมาอนุมัติการเสนอตัวเข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสมัยที่สองของมีชุสตินหลังจากการแนะนำโดยประธานาธิบดี และเมื่อวันที่ 14 ในเดือนเดียวกัน การจัดตั้งคณะรัฐมนตรีที่สองของมีชุสตินถูกอนุมัติโดยประธานาธิบดีและเข้ารับตำแหน่ง

ประวัติ

ดูเพิ่ม: รัฐบาลสหภาพโซเวียต

รัฐบาลรัสเซียเป็นรัฐบาลที่รับช่วงต่ออำนาจในการปกครองประเทศรัสเซียจากรัฐบาลสหภาพโซเวียตภายหลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียต โครงสร้างภายในของรัฐบาลได้มีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่อยู่บ่อยครั้งหลังจากการกำเนิดสหพันธรัฐรัสเซียในช่วงปี 2534-2535 ในช่วงปีแรก ๆ องค์ประกอบของรัฐบาลหลายส่วน โดยเฉพาะกระทรวงต่าง ๆ ได้เกิดการจัดรูปแบบและเปลี่ยนชื่อใหม่เพื่อให้เกิดความเหมาะสมหลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียต

เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2534 ประมุขแห่งรัฐของโซเวียตรัสเซีย โบริส เยลต์ซิน ได้ลงนามคำสั่งประธานาธิบดีหมายเลข 242 "ว่าด้วยเรื่องการจัดระเบียบองค์ประกอบรัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียใหม่" เยลต์ซินได้ประกาศการสิ้นสุดลงของสหภาพโซเวียตและได้เป็นประธานาธิบดีสหพันธรัฐรัสเซียในเวลาต่อมา อนึ่ง ตัวเขาเองนั้นเป็นนักปฏิรูปและผู้สนับสนุนแนวคิดประชาธิปไตยตามแบบชาติตะวันตก

รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของสหพันธรัฐรัสเซียได้ถูกประกาศใช้ขึ้นเมื่อปี 2536 ภายในนั้นได้บัญญัติไว้ถึงการมีอยู่ของสภานิติบัญญัติทั้งสองสภา ระบตุลาการที่เป็นอิสระ ตำแหน่งของประธานาธิลดีและนายกรัฐมนตรี และคุณลักษณะทางประชาธิปไตยต่าง ๆ อาทิ ระบบการแข่งขันเลือกตั้งหลายพรรค การแบ่งแยกอำนาจอย่างชัดเจน ระบอบสหพันธรัฐ และการปกป้องสิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นต้น

ในปี 2542 เยลต์ซินได้แต่งตั้งให้วลาดีมีร์ ปูตินเป็นนายกรัฐมนตรีของรัสเซีย ต่อมาในปีเดียวกันเยลต์ซินได้ลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดีโดยมีปูตินเป็นรักษาการแทน เมื่อการเลือกตั้งประธานาธิบดีรัสเซียในปี 2543 มาถึง ปูตินได้ชนะการเลือกตั้งโดยมีผู้ลงคะแนนเลือกเขาคิดเป็นร้อยละ 54.33 ของผู้ที่มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง

การปรับเปลี่ยนรัฐบาลครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2567 เมื่อประธานาธิบดีวลาดีมีร์ ปูตินได้ลงนามในคำสั่งประธานาธิบดีว่าด้วยเรื่องการจัดตั้งคณะรัฐมนตรีที่ 2 ของมีชุสติน

ขอบเขตความรับผิดชอบและอำนาจ

ในรัฐธรรมนูญแห่งสหพันธรัฐรัสเซียได้บัญญัติมาตราต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกขอบเขตความรับผิดชอบ อำนาจ และอื่น ๆ ของรัฐบาลรัสเซียไว้ในหมวดที่หก ดังนี้:

1. ต้องร่างแลแะเสนองบประมาณสหพันธ์ไปยังสภาดูมา รับประกันและรายงานผลการใช้งานงบประมาณดังกล่าวให้กับสภาดูมา
2. รับประกันการประกาศบังคำใช้และการดำเนินงานนโยบายทางการเงินต่าง ๆ ของสหพันธรัฐรัสเซีย
3. รับประกันการประกาศบังคับใช้นโยบายต่าง ๆ ในด้านวัฒนธรรม วิทยาศาสตร์ การศึกษา สาธารณสุข สวัสดีการ และสิ่งแวดล้อมของรัฐ
4. บริหารจัดการทรัพย์สินของรัฐ
5. ออกมาตรการต่าง ๆ เพื่อรับประกันความมั่นคงและเสถียรภาพของรัฐและการประกาศบังคับใช้และดำเนินงานนโยบายการต่างประเทศของสหพันธรัฐรัสเซีย
6. ประกาศบังคับใช้และดำเนินการมาตรการต่าง ๆ เพื่อรับประกันการบังคับใช้กฎหมาย สิทธิมุษยชนและเสรีภาพ การป้องกันทรัพย์สินและความสงบเรียบร้อยของประชาชน และการควบคุมอาชญากรรมต่าง ๆ ไม่ให้เกิดขึ้น
7. ใช้อำนาจต่าง ๆ ตามขอบเขตที่ได้บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งสหพันธรัฐรัสเซีย กฎหมายสหพันธ์ และคำสั่งประธานาธิบดี

รัฐบาลสามารถออกกฎหมายต่าง ๆ ได้ผ่านเอกสารที่ชื่อว่า "คำวินิจฉัยแห่งรัฐบาล" (รัสเซีย: Постановления) และ "คำสั่งรัฐบาล" (รัสเซีย: Распоряжения) โดยข้อกฎหมายดังกล่าวต้องไม่ขัดกับรัฐธรรมนูญ กฎหมายรัฐธรรมนูญสหพันธ์ กฎหมายสหพันธ์ และคำสั่งประธานาธิบดี อย่างใดก็ตาม ข้อกฎหมายดังกล่าวจำเป็นที่จะต้องได้รับการลงนามโดยนายกรัฐมนตรี

อนึ่ง รัฐบาลมีส่วนช่วยนายกรัฐมนตรีดำเนินนโยบายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับทั้งในและต่างประเทศตามคำมอบหมายของประธานาธิบดีอีกด้วย

องค์ประกอบของรัฐบาลและหน่วยงานรัฐการ

รัฐบาลแห่งสหพันธรัฐรัสเซียประกอบด้วยนายกรัฐมนตรี รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีต่าง ๆ

นายกรัฐมนตรีแห่งสหพันธรัฐรัสเซียถูกแต่งตั้งโดยประธานาธิบดีที่ต้องผ่านความเห็นชอบของสภาดูมาเสียก่อน หากรายชื่อนายกรัฐมนตรีที่ประธานาธิบดีเสนอไปไม่ผ่านความเห็นชอบโดยสภาดูมาครบสามครั้ง ประธานาธิบดีแห่งสหพันธรัฐรัสเซียมีสิทธิ์ที่จะยุบสภาและแต่ตั้งนายกรัฐมนตรีขึ้นมาโดยทันที

องค์ประกอบของหน่วยงานบริหารสหพันธ์รวมทั้งรัฐบาลถูกแต่งตั้งโดยคำสั่งประธานาธิบดีตามคำเสนอของนายกรัฐมนตรี โดยการแต่งตั้งดังกล่าวต้องเกิดขึ้นภายในหนึ่งสัปดาห์หลังจากการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีเพื่อให้สอดคล้องกับมาตราที่ 112 แห่งรัฐธรรมนูญสหพันธรัฐรัสเซีย

ประธานาธิบดีจะสามารถตัดสินใจยุบสภาเมื่อเวลาได้ก็ได้ตามความประสงค์ หลังจากการเลือกตั้งประธานาธิบดีแห่งสหพันธรัฐรัสเซียในทุก ๆ ครั้ง รัฐบาลที่จัดตั้งโดยประธานาธิบดีสมัยที่แล้วจะหมดวาระในการปฏิบัติหน้าที่โดยทันที

อันเนื่องมาจากผลพวงของการปรับปรุงระบบบริหารรัฐการเมื่อปี 2546-2548 สถานะและหน้าที่ของกระทรวงสหพันธ์และหน่วยงานรัฐการต่าง ๆ ได้ถูกบัญญัติให้ชัดเจนขึ้น ดังนั้นแล้ว กระทรวงสหพันธ์ (รัสเซีย: федеральное министерство) ต่าง ๆ มีหน้าที่ในการรับผิดชอบการพัฒนาและดำเนินการนโยบายของรัฐในด้านนั้น ๆ ที่ตนรับผิดชอบ รวมทั้งสามารถออกกฎกระทรวงได้หากมีความจำเป็น หน่วยงานรัฐบาลสหพันธ์ (รัสเซีย: федеральная служба) มีหน้าที่ดำเนินการควบคุมและกำกับดูแล ส่วนหน่วยงานรัฐการ (รัสเซีย: федеральное агентство) มีหน้าที่ในการรับผิดชอบการบริหารจัดการทรัพย์สินและการให้บริการ

เมื่อปี 2563 ได้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญแห่งสหพันธรัฐรัสเซียเพิ่มเติมขึ้น โดยในการแก้ไขครั้งนั้น หลักการจัดตั้งและขอบเขตการดำเนินงานของรัฐบาลแห่งสหพันธรัฐรัสเซียก็ถูกแก้ไขด้วยเช่นกัน

คณะรัฐมนตรีชุดปัจจุบัน

บทความหลัก: คณะรัฐมนตรีมีชุสติน 2

สถานะของสมาชิกรัฐบาล:   ตัวแทนที่ผ่านความเห็นชอบของสภาดูมา   ตัวแทนที่ไม่จำเป็นต้องผ่านความเห็นชอบของสภาดูมา   ตัวแทนที่ถูกปฏิเสธโดยสภาดูมาหรือถูกถอดถอน   ตัวแทนที่รอความเห็นชอบ   ลาออกจากตำแหน่ง   เสียชีวิตขณะปฏิบัติหน้าที่
ตำแหน่ง	ภาพถ่าย	ชื่อ	พรรคการเมือง		วาระ
นายกรัฐมนตรีรัสเซีย		มีฮาอิล วลาดีมีโรวิช มีชุสติน		อิสระ	ตั้งแต่ 16 มกราคม 2563
รองนายกรัฐมนตรี
รองนายกรัฐมนตรีสูงสุด กำกับดูแลในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรม การค้า และอุตสาหกรรมจรวดและอวกาศ ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์ยูรัล		เดนิส วาเลนตีโนวิช มันตูรอฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลในประเด็นต่างที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรม การดูแลสุขภาพ การคุ้มครองทางสังคม และนโยบายระดับชาติ ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์ตะวันตกเฉียงเหนือ		ตัตยานา อะเลคเซเยฟนา โกลีโควา		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 18 พฤษภาคม 2561
รองนายกรัฐมนตรี หัวหน้าคณะกรรมการบริหารแห่งรัฐ กำกับดูแลนโยบายทางการเงิน การพัฒนาด้านดิจิทัล และการสื่อสาร ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์กลาง		ดมีตรี ยูร์เยวิช กรีโกเนรโค		อิสระ	ตั้งแต่ 10 พฤศจิกายน 2563
รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลในประเด็นเกี่ยวกับการพัฒนาเศรษฐกิจและภาคส่วนเชื้อเพลิงและพลังงาน ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์คอเคซัสเหนือ		อะเลคซันดร์ วาเลนตีโนวิช โนวัค		อิสระ	ตั้งแต่ 10 พฤศจิกายน 2563
รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลในประเด็นความร่วมมือกับประเทศกลุ่ม CIS, BRICS, G20 และกิจการระหว่างประเทศ		อะเลคเซย์ ลอกวีโนวิช โอเวร์ชุค		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมเกษตร ทรัพยากรธรรมชาติ และระบบนิเวศ ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์ไซบีเรีย		ดมีตรี นีโคลาเยวิช ปาตรูเชฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลในประเด็นด้านการขนส่งและโลจิสติกส์		วีตาลีย์ เกนนาเดียวิช ซาเวลเยฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รองนายกรัฐมนตรี ผู้แทนประธานาธิบดีแห่งสหพันธรัฐรัสเซียที่มีอำนาจเต็มในเขตสหพันธ์ตะวันออกไกล ผู้กำกับดูแลการพัฒนาในภูมิภาคตะวันออกไกลและอาร์กติก ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์ตะวันออกไกล		ยูรี เปโตรวิช ตรุตเนฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 31 มกราคม 2556
รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลด้านการก่อสร้าง ที่อยู่อาศัยและสาธารณูปโภค และการพัฒนาภูมิภาคต่าง ๆ ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์ใต้		มารัต ชาคีร์เซียโนวิช ฮุสนุลลิน		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลในประเด็นต่าง ๆ ด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ นโยบายเยาวชน สื่อ การท่องเที่ยว และกีฬา ผู้กำกับดูแลกิจการในเขตสหพันธ์วอลกา		ดมีตรี นีโคลาเยวิช เชร์นืยเชนโค		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรี
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมและการค้า		อันตอน อันเดรเยวิช อาลีฮานอฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม		อันเดรย์ เรโมวิช เบลูซอฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกีฬา		มีฮาอิล วลาดีมีโรวิช เดกเทียรอฟ		พรรคประชาธิปัตย์เสรีนิยมรัสเซีย	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม		อะเลคซันดร์ อะเลคซันโดรวิช คอซลอฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 10 พฤศจิกายน 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการภายใน		วลาดีมีร์ อะเลคซันโดรวิช โคโลโคลเซียฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 21 พฤษภาคม 2555
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและการคุ้มครองสังคม		อันตอน โอเลโกวิช โคเตียคอฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ		เซียร์เกย์ เซียร์เกเยวิช ครัฟซอฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการอาสารักษาดินแดน ป้องกันพลเรือน กรณีฉุกเฉิน และ การจัดการผลกระทบจากภัยพิบัติธรรมชาติ		อะเลคซันดร์ เวียเชสลาโววิช คูเรนคอฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 22 พฤษภาคม 2565
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ		เซียร์เกย์ วิคโตโรวิช ลัฟรอฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 9 มีนาคม 2547
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร		ออคซานา นีโคลาเยฟนา ลุต		อิสระ	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม		โอลกา บอรีซอฟนา ลูย์บีโมวา		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข		มีฮาอิล อัลเบียร์โตวิช มูรัชโค		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาเศรษฐกิจ		มัคซิม เกนนาเดียวิช เรเชตนีคอฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง		อันตอน เกร์มาโนวิช ซีลูอานอฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 16 ธันวาคม 2554
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม		อันเดรย์ เซียร์เกเยวิช นีคีติน		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 8 กรกฎาคม 2568
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการก่อสร้าง การเคหะ และสาธารณูปโภค		อีเรก เอนวาโรวิช ไฟซุลลิน		อิสระ	ตั้งแต่ 10 พฤศจิกายน 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และการอุดมศึกษา		วาเลรีย์ นีโคลาเยวิช ฟัลคอฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน		เซียร์เกย์ เยฟเกเนียวิช ซีวีลอฟ		ยูไนเต็ดรัสเซีย	ตั้งแต่ 14 พฤษภาคม 2567
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาภูมิภาคตะวันออกไกลและอาร์กติกของรัสเซีย		อะเลคเซย์ โอเลโกวิช เชคุนคอฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 10 พฤศจิกายน 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม		คอนสตันติน อะนาโตเลียวิช ชุยเชนโค		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาดิจิทัล การสื่อสาร และสื่อมวลชน		มักซุต อีกอร์เยวิช ชาดาเยฟ		อิสระ	ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์หลัก