เยเรเมียส ฟาน ฟลีต
เยเรเมียส ฟาน ฟลีต | |
|---|---|
Jeremias van Vliet | |
| ผู้ว่าราชการมะละกาของเนเธอร์แลนด์ คนที่ 2 | |
| ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2185 – 2188 | |
| ก่อนหน้า | โยฮัน ฟัน ทวิสต์ |
| ถัดไป | อาร์เนาต์ เดอ ฟลามิง ฟัน เอาต์ชอร์น |
| ข้อมูลส่วนบุคคล | |
| เกิด | พ.ศ. 2145 สกีดาม จังหวัดฮอลแลนด์ สาธารณรัฐดัตช์ |
| เสียชีวิต | กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2206 (61 ปี) สกีดาม จังหวัดฮอลแลนด์ สาธารณรัฐดัตช์ |
| คู่อาศัย | ออสุต พะโค (ถึง พ.ศ. 2184) |
| บุตร | บุตรสาว 3 คน |
| บุพการี |
|
| อาชีพ | พ่อค้า นักประวัติศาสตร์ |
| เป็นที่รู้จักจาก | การเขียนหนังสือบันทึกเกี่ยวกับอาณาจักรอยุธยา |
| ผลงานเด่น | จดหมายเหตุวันวลิต |
| ชื่ออื่น | วัน วลิต |
| องค์การ | บริษัทอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ |
เยเรเมียส ฟาน ฟลีต (ดัตช์: Jeremias van Vliet; พ.ศ. 2145–2206[1]) หรือที่คนไทยเรียกกันว่า วัน วลิต[2] เป็นพ่อค้าชาวดัตช์ของบริษัทอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ เขาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการการค้าของบริษัทอินเดียตะวันออกในกรุงศรีอยุธยา ช่วงรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ระหว่าง พ.ศ. 2176 ถึง 2185[3] และได้เขียนหนังสือบันทึกเกี่ยวกับประเทศไทยไว้ 5 เล่ม[4] เป็นภาษาดัตช์ ต่อมาได้มีผู้แปลเป็นภาษาอังกฤษ[5]
- Description of the Kingdom of Siam (การพรรณนาเรื่องราชอาณาจักรสยาม) เมื่อ พ.ศ. 2179 แปลเป็นภาษาไทยโดยกรมศิลปากร
- The Short History of the Kingdom of Siam (พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาโดยสังเขป) เมื่อต้นปี พ.ศ. 2183 แปลเป็นภาษาไทยโดยพลตรี หม่อมราชวงศ์ศุภวัฒย์ เกษมศรี ชื่อ "พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา" และโดยวนาศรี สามนเสน และประเสริฐ ณ นคร ชื่อ "พระราชพงศาวดารสังเขป" อนึ่ง หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้ตัดตอนแปลหนังสือนี้พร้อมแทรกบทวิเคราะห์เฉพาะเรื่องราวในรัชกาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตีพิมพ์ในชื่อ "กฤษฎาภินิหารอันบดบังมิได้" เมื่อ พ.ศ. 2519
- The Historical Account of the War of Succession following the death of king Pra Interajatsia, 22nd King of Ayuthian Dynasty (รายงานทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับสงครามสืบราชสมบัติหลังจากสมเด็จพระอินทรราชา[a] พระเจ้าแผ่นดินองค์ที่ 22 แห่งกรุงศรีอยุธยา) เมื่อปลาย พ.ศ. 2183 แปลเป็นภาษาไทยโดยกรมศิลปากร ตีพิมพ์ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 79 ชื่อ "จดหมายเหตุวันวลิต (ฉบับสมบูรณ์)"
เยเรเมียส ฟาน ฟลีต เกิดที่เมืองสกีดาม เป็นบุตรคนสุดท้องของเอวาท์ ฮัยเบรคต์โซน (Eewout Huybrechtszoon) และมาริตเจ คอร์เนลิสด็อกเตอร์ ฟาน ฟลีต (Maritge Cornelisdochter van Vliet)[1] ได้เดินทางออกจากเนเธอร์แลนด์ด้วยเรือเฮทวาเปนฟันรอตเทอร์ดาม (Het Wapen van Rotterdam) เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2171 ถึงเมืองปัตตาเวีย (ปัจจุบันคือกรุงจาการ์ตา) เมื่อ พ.ศ. 2172 ก่อนจะได้รับคำสั่งให้ไปประจำที่ญี่ปุ่น และต่อมาได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นพ่อค้า ทำหน้าที่ค้าขายกับกรุงศรีอยุธยาใน พ.ศ. 2176 ขณะที่อยู่ในกรุงศรีอยุธยา ฟาน ฟลีตมีภรรยาลับชื่อออสุต พะโค หญิงชาวมอญ โดยทั้งคู่มีบุตรสาว 3 คน ภายหลังเมื่อนายฟานฟลีตออกจากสยามใน พ.ศ. 2184 จึงได้มีศึกชิงลูกกัน ผลก็คือบุตรทั้งสามคนอยู่กับนางออสุตตราบจนเธอสิ้นชีวิต[6]
หลังจากเป็นผู้อำนวยการสถานีการค้าในสยามเป็นเวลา 9 ปี เยเรเมียส ฟาน ฟลีต ได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นผู้ว่าราชการเมืองมะละกา คนที่ 2 เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2185[1] เขาเดินทางกลับเนเธอร์แลนด์เมื่อ พ.ศ. 2190 และใช้ชีวิตที่บ้านเกิดจนเสียชีวิตเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2206 อายุ 61 ปี
เชิงอรรถ
[แก้]- ↑ จดหมายเหตุวันวลิต เรียกสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมว่า พระอินทราชาเจ้าช้างเผือก
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 3 "The Dutch in Siam: Jeremias van Vliet and the 1636 Incident at Ayutthaya" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-11-22. สืบค้นเมื่อ 2009-06-19.
- ↑ กาญจนะวรรณ, นิตยา. "การเรียกชื่อเฉพาะ (๒)". royin.go.th. ราชบัณฑิตยสถาน. สืบค้นเมื่อ 20 June 2009.
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (ลิงก์)[ลิงก์เสีย] - ↑ กรรพฤทธิ์, สุเจน (2006-12-01). "จากพิษณุโลกสู่เวียงแหง ตามรอยนเรศวรมหาราช นอกกรอบประวัติศาสตร์ ชาตินิยม". สารคดี. Vol. 22 no. 262. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-10-27.
- ↑ คึกฤทธิ์ ปราโมช (1976). กฤษฎาภินิหารอันบดบังมิได้. โรงพิมพ์สยามรัฐ. p. 104.
- ↑ "บันทึกของ วันวลิต หรือ เยเรเมียส ฟาน ฟลีต". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 4 August 2009. สืบค้นเมื่อ 20 June 2009.
- ↑ ภูมิประภาส, สุภัตรา (2009-09-01). "นางออสุต: เมียลับผู้ทรงอิทธิพลแห่งการค้าเมืองสยาม". ศิลปวัฒนธรรม. Vol. 30 no. 11. สำนักพิมพ์มติชน. p. 97.