เจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก เจ้าก้อนแก้วอินแถลง)
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง
เจ้าฟ้าอินทรแถลง-2.jpg

พระปรมาภิไธย สมเด็จเสตถปรมเทพินทบพิตรมหารัตนโชติสิริสุธมวรชัยยาสีหฬเมฆมณีปวรเสตถราชภูมินทนรินทา เขมาธิปติราชา[1]
พระอิสริยยศ เจ้าฟ้าเชียงตุง
ครองราชย์ พ.ศ. 2439-2478[2]
รัชกาลก่อน เจ้าฟ้าโชติคำฟู
รัชกาลถัดไป เจ้าฟ้ากองไท
ข้อมูลส่วนพระองค์
ราชสมภพ พ.ศ. 2418
พิราลัย พ.ศ. 2478
พระบิดา เจ้าฟ้าโชติก๋องไต
พระมารดา เจ้าแม่สุวรรณา (ราชธิดาเจ้าเมืองยออง)
พระมเหสี เจ้าแม่ปทุมมา (ราชธิดาเจ้าฟ้าเมืองสิงห์)
พระบุตร 19 พระองค์

เจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง หรือที่ชาวเชียงตุงนิยมเรียกว่า เจ้าฟ้าเฒ่า เป็นโอรสองค์ที่ 5 ของเจ้าฟ้าโชติก๋องไต ซึ่งขึ้นเป็นเจ้าฟ้าหลวงเชียงตุงสืบแทนเจ้าพี่คือเจ้าฟ้าโชติคำฟู ที่สิ้นพระชนม์ใน ปี พ.ศ. 2441 ตลอดเวลาที่เจ้าฟ้าก้อนแก้วอินแถลงครองนครเชียงตุง พระองค์ได้สร้างความเจริญแก่นครเชียงตุงเป็นอย่างมาก เช่น การสร้างถนนหนทาง ทำนุบำรุงพระศาสนา เช่น สร้างวัดหลายแห่ง และมีการบูรณะปฏิสังขรณ์ เช่นวัดหัวข่วงที่ถูกไฟไหม้ก็สร้างใหม่แล้วยกเป็นวัดหลวง มีการสร้างวัดพระเจ้าหลวงประดิษฐานพระพุทธมหามัยมุนีจำลองมาจากเมืองมัณฑะเลย์ สร้างหอหลวงขึ้นใหม่เป็นตึกแบบอินเดีย บรรดาหอต่างๆที่พำนักของเจ้าแม่เฒ่า (ราชมารดา) เจ้าแม่นางเมือง (พระมเหสี) และบรรดานางฟ้า(พระสนม) โปรดให้เปลี่ยนเป็นตึกแบบใหม่ทั้งหมด รวมความว่าสิ่งใดที่จะนำความเจริญมาสู่บ้านเมือง ท่านผู้นี้ก็ได้พยายามจัดขึ้นทำขึ้น การติดต่อกับเพื่อนบ้านก็ให้ตัดถนนเป็นทางรถยนต์ติดต่อกับจังหวัดเชียงรายซึ่งเป็นจังหวัดชายแดนติดต่อกับเชียงตุง ทางตะวันตกก็มีทางรถยนต์ติดต่อกับตองยี กับได้ทำความสัมพันธ์กับเจ้านายพื้นเมืองทางเชียงใหม่และลำปางโดยทางแต่งงานของราชบุตรเป็นต้น โดยได้ปฏิบัติงานเป็นที่เรียบร้อยและเป็นที่พอใจแก่อังกฤษซึ่งเป็นเจ้าอาณานิคม จนรัฐบาลอังกฤษได้ยกให้เป็น C.I.E. (Companion of the Indian Empire)[1]

เจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง มีพระมเหสี 1 พระองค์ และมีพระสนม 5 คน มีราชโอรส-ธิดารวม 19 พระองค์ [3] ได้แก่[4]

  • แม่เจ้าปทุมมา ราชธิดาเจ้าฟ้าเมืองสิงห์ เป็นแม่เจ้านางเมือง (พระมเหสี) มีราชธิดา 1 องค์ และราชบุตร 1 องค์ คือ
    • เจ้านางทิพเกษร เสกสมรสกับเจ้าฟ้าหลวงเชียงคำ ดำรงตำแหน่งมหาเทวีเมืองเชียงคำ ภายหลังเมืองเชียงคำถูกอังกฤษยุบเมือง แล้วแบ่งดินแดนให้เมืองรอบๆ เจ้านางทิพเกษรจึงพาราชโอรส-ธิดากลับมาประทับที่นครเชียงตุง แม่เจ้าปทุมมาจึงประทานหอหนองเค้ ซึ่งเป็นตำหนักที่เจ้าฟ้าหลวงสร้างประทานพระองค์เอง ให้ราชธิดาและราชนัดดาประทับเป็นการถาวร ส่วนองค์เองได้เสด็จไปประทับกับเจ้าฟ้าพรหมลือ ราชโอรส ยังหอป่าม่านของเจ้าฟ้าพรหมลือ
    • เจ้าฟ้าสิริสุวรรณราช ยสสรพรหมลือ (พรหมลือ ณ เชียงตุง) (ต้นสกุล ณ เชียงตุง ได้เสกสมรสกับเจ้าทิพวรรณ ณ ลำปาง (พ.ศ. 2446-2532) หลานสาวของเจ้าบุญวาทย์วงศ์มานิต เจ้าหลวงลำปางองค์ที่ 13 (มารดาคือเจ้าหญิงฝนห่าแก้ว เป็นธิดาเจ้าหลวงลำปาง) ภายหลังที่เสกสมรสกับเจ้าทิพวรรณแล้ว เจ้าฟ้าหลวงโปรดให้สร้างหอป่าม่าน ให้เป็นที่ประทับของเจ้าฟ้าพรหมลือกับชายา
  • แม่เจ้านางฟอง เป็นนางฟ้า หรือพระสนมคนแรก เดิมเป็นสามัญชน เป็นธิดาของขุนนางเมืองยาง มีราชบุตร-ราชธิดารวม 6 องค์ คือ
    • เจ้าฟ้าก๋องไต (ได้เป็นเจ้าฟ้าหลวงเชียงตุงต่อจากพระบิดา) เสกสมรสกับเจ้านางจ่ายุ่น ราชธิดาของเจ้าฟ้าหลวงเมืองสีป้อ
    • เจ้าฟ้าอินถา (ได้เป็นราชโอรสบุญธรรมเจ้าฟ้าหลวงเมืองสีป้อ)
    • เจ้าฟ้าขุนเมือง เสกสมรสกับเจ้านางองยุ่น ราชธิดาของเจ้าฟ้าหลวงเมืองสีป้อ
    • เจ้าฟ้าขุนศึก (ต้นสกุล ขุนศึกเม็งราย ได้สมรสกับนางสาวธาดา พัฒนถาบุตร ธิดาของแม่บัวจันทร์และนายดาบแดง พัฒนถาบุตร (2430-2523) คหบดีบ้านวัวลาย เชียงใหม่)[5]
    • เจ้านางบัวสวรรค์ หรือชาวนครเชียงตุงเรียกขานกันว่าเจ้านางเศรษฐี เนื่องจากภายหลังจากที่เจ้าแม่คือ เจ้าแม่นางฟองสิ้นชีพ เจ้านางสุวรรณาซึ่งเป็นพระมารดาของเจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลงได้รับไปอุปการะ เจ้านางบัวสวรรค์ได้อยู่ปฏิบัติดูแลเจ้านางสุวรรณาซึ่งเป็นเจ้าย่า จนกระทั่งเจ้านางสุวรรณาสิ้นชีพลง เจ้านางบัวสวรรค์จึงได้รับมรดกแก้วแหวนเงินทองทั้งหมดของเจ้าย่า รวมทั้งได้ครอบครองหอใหม่ ซึ่งเป็นตำหนักของเจ้านางสุวรรณาด้วย ชาวนครเชียงตุงจึงเรียกขานเจ้านางบัวสวรรค์ว่าเจ้านางเศรษฐี
    • เจ้านางฟองแก้ว ภายหลังแม่เจ้านางฟองซึ่งเป็นเจ้าแม่สิ้นชีพลง เจ้านางขันคำซึ่งเป็นขนิษฐาต่างพระมารดาของเจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลงได้รับเจ้านางฟองแก้วไปอุปการะ เจ้านางฟองแก้วได้ปฏิบัติดูแลเจ้านางขันคำผู้เป็นเจ้าอามาจนตลอดอายุ เจ้านางฟองแก้วจึงได้รับมรดกแก้วแหวนเงินทอง ตลอดจนได้ครอบครองหอเจียงจันทร์ ซึ่งเป็นตำหนักของเจ้านางขันคำต่อมา
  • แม่เจ้านางบัวทิพย์หลวง เป็นธิดาของพญาปราสาท ขุนนางนครเชียงตุง มีราชโอรส-ธิดา 5 พระองค์ ได้แก่
  • แม่เจ้านางแดง มีราชโอรส-ธิดา 2 พระองค์ ได้แก่
    • เจ้าฟ้าสายเมือง
    • เจ้านางจันทร์ฟอง (สมรสกับข้าราชการป่าไม้ชาวไทย)
  • แม่เจ้านางบุญยวง มีราชโอรส-ธิดา 2 องค์ ได้แก่
    • เจ้านางฟองนวล
    • เจ้าฟ้าบุญวาทย์วงศา (ท่านผู้นี้มีบทบาทในการต้อนรับกองทัพไทยที่บุกเข้าเชียงตุงในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง กองทัพพายัพของไทย ซึ่งนำโดยหลวงเสรีเริงฤทธิ์(พลเอกจรูญ รัตนกุล เสรีเริงฤทธิ์) ได้ใช้คุ้มของท่านผู้นี้เป็นกองบัญชาการ)
  • แม่เจ้านางบัวทิพย์น้อย มีราชโอรส-ธิดา 2 พระองค์ได้แก่
    • เจ้านางบัวน้อย
    • เจ้าฟ้ายอดเมือง

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 คดีฆาตกรรมเจ้าฟ้าเมืองเจียงตุ๋งตี้ครึกโครมในปี๋ พ.ศ. ๒๔๘๐
  2. คอบโขบ ๑๖ ปี๋ ศึกม่านเตม้างเส้งซ้ำ หอโหลงเจงตุ๋ง
  3. อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพเจ้าทิพวรรณ ณ เชียงตุง ๒๗ มกราคม ๒๕๓๓. หน้า ๑๑๙-๑๒๐
  4. รวมหลานเจ้าฟ้าไทยใหญ่เจียงตุง
  5. ชีวิตเจ้าฟ้า อนุสรณ์งานประชุมเพลิงเจ้าฟ้าขุนศึก เม็งราย ๔ มีนาคม ๒๕๓๘
ก่อนหน้า เจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง ถัดไป
เจ้าฟ้ามหาพยัคฆโชติ 2leftarrow.png เจ้าฟ้าเมืองเชียงตุง
2rightarrow.png เจ้าฟ้ากองไท