อาอีดา

เทเรซา สโตลซ์ รับบทอาอีดาในการแสดงที่ปาร์มา ปี 1872

ราดาเมส จากต้นฉบับภาพร่างโดยออกุสต์ มาริเอตต์

อาอีดา (Aïda ออกเสียง /ɑːˈiːdɑː/, มาจาก อาหรับ: عايدة‎, ออกเสียง [ˈʕaːjdah]) เป็นอุปรากรภาษาอิตาลีความยาว 4 องก์ โดยจูเซปเป แวร์ดี แต่งคำร้องโดยอันโตนีโอ กิสลานโซนี จากต้นฉบับร่างโดยออกุสต์ มาริเอตต์ นักอียิปต์วิทยาชาวฝรั่งเศส

แวร์ดีแต่งอุปรากรเรื่องนี้ตามคำสั่งว่าจ้างจากอิชมาอิล พาชา ผู้ปกครองแห่งอียิปต์และซูดาน เพื่อจัดแสดงที่คีดิฟโอเปราเฮาส์ ไคโร ประเทศอียิปต์ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1871 แต่การแสดงรอบปฐมทัศน์ได้ล่าช้าไปเนื่องจากเกิดสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย และได้จัดแสดงในวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1871 แวร์ดีได้รับเงินค่าจ้างแต่ง อาอีดา ในราคา 150,000 ฟรังก์

อุปรากรเรื่องนี้มักถูกเข้าใจผิดว่า แต่งขึ้นเพื่อเล่นเฉลิมฉลองในพิธีเปิดใช้งานคลองสุเอซในปี ค.ศ. 1869 ความจริงแล้วแวร์ดีได้รับการว่าจ้างให้แต่งเพลงเพื่อบรรเลงในโอกาสนี้ แต่เขาได้ปฏิเสธไปเพราะไม่ต้องการแต่งเพลงสำหรับใช้ "เฉพาะกาล"

เนื้อเรื่องกล่าวถึง อาอีดา เจ้าหญิงเอธิโอเปียที่ถูกจับเป็นเชลยและใช้งานเป็นทาสในอียิปต์ ได้พบกับ ราดาเมส หัวหน้าองครักษ์และว่าที่เจ้าบ่าวของเจ้าหญิงอัมเนอริส ธิดาของฟาโรห์ ราดาเมสมีความรักกับอาอีดา และมีความลำบากใจที่จะต้องเลือกระหว่างความรักกับความจงรักภักดีต่อเจ้านาย ท้ายที่สุดทั้งคู่เลือกที่จะหนีไปด้วยกัน และจบชีวิตในอ้อมแขนของกันและกันในวิหารแห่งไอซิส

แหล่งที่มา

• Budden, Julian (1984). The Operas of Verdi, Volume 3: From Don Carlos to Falstaff. London: Cassell. ISBN 0-304-30740-8.
• Busch, Hans (1978). Verdi's Aida. The History of an Opera in Letters and Documents. Minneapolis: University of Minnesota Press. ISBN 978-0-8166-0798-3 (hardcover); ISBN 978-0-8166-5715-5 (paperback).
• Frank, Morton H. (2002). Arturo Toscanini: The NBC Years. Portland, Oregon: Amadeus Press. ISBN 1-57467-069-7.
• Greene, David Mason (1985). Greene's Biographical Encyclopedia of Composers. Reproducing Piano Roll Fnd. ISBN 0-385-14278-1.
• Irvin, Eric (1985). Dictionary of the Australian Theatre, 1788–1914. Sydney: Hale & Iremonger. ISBN 0-86806-127-1.
• Kimbell, David (2001). Holden, Amanda (บ.ก.). The New Penguin Opera Guide. New York: Penguin Putnam. ISBN 0-14-029312-4.
• Loewenberg, Alfred (1978). Annals of Opera 1597–1940 (3rd, revised ed.). Totowa, New Jersey: Rowman and Littlefield. ISBN 978-0-87471-851-5.
• Phillips-Matz, Mary Jane (1993). Verdi: A Biography. London & New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-313204-4.
• Pitt, Charles; Hassan, Tarek H. A. (1992). "Cairo". ใน Stanley Sadie (บ.ก.). The New Grove Dictionary of Opera. Vol. 1. London: Macmillan.
• Sadie, Stanley; Macy, Laura, บ.ก. (2006). The Grove Book of Operas (2nd ed.). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-538711-7.
• Tarozzi, Giuseppe (1977). Non muore la musica – La vita e l'opera di Arturo Toscanini. Sugarco Edizioni.
• Toscanini, Arturo (2002). Harvey Sachs (บ.ก.). The Letters of Arturo Toscanini. Knopf. ISBN 9780375404054.
• Weisgall, Deborah (14 November 1999). "Looking at Ancient Egypt, Seeing Modern America". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 2 July 2011.
• Wolff, Stéphane (1962). L'Opéra au Palais Garnier (1875–1962). Paris: L'Entr'acte. OCLC 7068320 and 460748195. Paris: Slatkine (1983 reprint) ISBN 978-2-05-000214-2.

อ่านเพิ่ม

• De Van, Gilles (trans. Gilda Roberts) (1998). Verdi's Theater: Creating Drama Through Music. Chicago & London: University of Chicago Press. ISBN 0-226-14369-4 (hardback), ISBN 0-226-14370-8 (paperback)
• Forment, Bruno (2015). "Staging Verdi in the Provinces: The Aida Scenery of Albert Dubosq", in Staging Verdi and Wagner, ed. Naomi Matsumoto (pp. 263–286). Turnhout: Brepols.
• Gossett, Philip (2006). Divas and Scholars: Performing Italian Opera. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-30482-5
• "Aida" in The Oxford Dictionary of Music, (ed.) Michael Kennedy. 2nd ed. rev., (Accessed 19 September 2010) (ต้องรับบริการ)
• Martin, George Whitney (1963). Verdi: His Music, Life and Times. New York: Dodd, Mead and Company. ISBN 0-396-08196-7
• Melitz, Leo, translated by Richard Salinger (1921). The Opera Goer's Complete Guide, pp. 7–9. Dodd, Mead and Company. (Source of synopsis with updating to its language)
• Osborne, Charles (1969). The Complete Operas of Verdi, New York: Da Capo Press. ISBN 0-306-80072-1
• Parker, Roger (1998). "Aida", in Stanley Sadie (ed.), The New Grove Dictionary of Opera, vol. 1. London: Macmillan, 1998 ISBN 0-333-73432-7, 1-56159-228-5
• Parker, Roger (2007). The New Grove Guide to Verdi and His Operas, Oxford & New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-531314-7
• Pistone, Danièle (1995). Nineteenth-Century Italian Opera: From Rossini to Puccini, Portland, Oregon: Amadeus Press. ISBN 0-931340-82-9
• Rous, Samual Holland (1924). The Victrola Book of the Opera: Stories of One Hundred and Twenty Operas with Seven-Hundred Illustrations and Descriptions of Twelve-Hundred Victor Opera Records. Victor Talking Machine Co.
• Simon, Henry W. (1946). A Treasury of Grand Opera. New York: Simon and Schuster.
• Toye, Francis (1931). Giuseppe Verdi: His Life and Works, New York: Knopf.
• Walker, Frank (1982). The Man Verdi. New York: Knopf, 1962, Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-87132-0
• Wells, John (2009). "Aida". Longman Pronunciation Dictionary. Pearson Longman. ISBN 978-1-4058-8117-3.
• Warrack, John and West, Ewan (1992). The Oxford Dictionary of Opera New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-869164-5
• Werfel, Franz and Stefan, Paul (1973). Verdi: The Man and His Letters, New York, Vienna House. ISBN 0-8443-0088-8

แหล่งข้อมูลอื่น

• Aida: โน้ตเพลงเสรีที่โครงการห้องสมุดดนตรีนานาชาติ
• Aïda : an opera in four acts, 1900 publication, English, digitised by BYU on archive.org
• Opera Guide, Synopsis – libretto – highlights
• "Synopsis, libretto" เก็บถาวร 2021-11-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Naxos Records
• Complete libretto of the opera
• Piano reduction, William and Gayle Cook Music Library, Indiana University School of Music
• Aria Database list of arias
• Further Aida discography
• Libretto in Italian and English, Online Library of Liberty
• Synopsis, commentary, music analysis, anecdotes, opera-inside.com