ข้ามไปเนื้อหา

อาร์ดวาร์ก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อาร์ดวาร์ก
ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: สมัยไพลโอซีนตอนต้น–ปัจจุบัน
อาร์ดวาร์กที่บุชเวลด์ ลิมโปโป
สถานะการอนุรักษ์
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ แก้ไขการจำแนกนี้
อาณาจักร: สัตว์
Animalia
ไฟลัม: สัตว์มีแกนสันหลัง
Chordata
ชั้น: สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
Mammalia
อันดับ: อาร์ดวาร์ก
Tubulidentata
วงศ์: วงศ์อาร์ดวาร์ก
Orycteropodidae
สกุล: Orycteropus
(Pallas, 1766)
สปีชีส์: Orycteropus afer
ชื่อทวินาม
Orycteropus afer
(Pallas, 1766)
ชนิดย่อย

ดูข้อความ

แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์ (สีเขียว)
Aardvark range

อาร์ดวาร์ก (อังกฤษ: aardvark; ชื่อวิทยาศาสตร์: Orycteropus afer) สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง ในวงศ์ Orycteropodidae ในอันดับ Tubulidentata จัดเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่ยังคงดำรงเผ่าพันธุ์อยู่จนถึงปัจจุบัน ในวงศ์และอันดับนี้ จึงจัดเป็นฟอสซิลที่มีชีวิตชนิดหนึ่ง[2]

เป็นสัตว์ที่อาศัยและกระจายพันธุ์ในทวีปแอฟริกา ตั้งแต่แอฟริกากลางลงไป อาร์ดวาร์ก มีชื่อเรียกในภาษาแอฟริคานส์ว่า "aarde varken" แปลว่า "หมูดิน"[3] มีจมูกและส่วนปากยาวเป็นท่อเหมือนอาร์มาดิลโลหรือลิ่น มีฟันลักษณะเป็นรูปหกเหลี่ยมฝังตัวอยู่ด้านในของปาก ลักษณะเหมือนหมุดที่แบนราบ จำนวน 20 ซี่ และเคลือบไว้ด้วยเคลือบรากฟัน ซึ่งเป็นสารปกติที่อยู่ในฟัน ซึ่งฟันจะมีลักษณะเหมือนกับสัตว์ฟันแทะคือจะงอกขึ้นมาเรื่อย ๆ มีใบหูยาวเหมือนลา มีอุ้งเท้าคล้ายกับกระต่าย และมีหางคล้ายหนู

อาร์ดวาร์ก เป็นสัตว์ที่มีประสาทการรับกลิ่นและรับฟังอย่างดีเยี่ยม โดยหูสามารถรับฟังเสียงเคลื่อนไหวของแมลงซึ่งอยู่ใต้ดินได้ โดยจะออกหากินในเวลากลางคืนหรือพลบค่ำ ด้วยการสูดกลิ่นไปเรื่อย ๆ กินอาหารจำพวกแมลงที่อยู่ตามพื้นดิน เช่น มดหรือปลวก โดยใช้กรงเล็บที่แหลมคมขุดหรือเซาะทำลายจอมปลวก แล้วใช้ลิ้นเลียเข้าปาก ซึ่งวัน ๆ หนึ่งอาจเดินหากินได้ไกล 48 กิโลเมตร และกินปลวกได้มากถึงวันละ 5 ลิตร จัดว่าเป็นสัตว์ที่มีความสามารถในการหลบหลีกซ่อนตัวได้อย่างว่องไวมาก

อาร์ดวาร์กจะเลี้ยงดูลูกอ่อนจนกระทั่งอายุได้ 6 เดือน แล้วจึงจะปล่อยให้ออกหากินเองเป็นอิสระ นอกจากนี้แล้วอาร์ดวาร์กยังมีความสัมพันธ์กับแตงกวาชนิดหนึ่ง คือ แตงกวาอาร์ดวาร์ก (Cucumis humifructus) เหตุที่ได้ชื่อนี้เพราะ อาร์ดวาร์กจะขุดดินลงไปกินแตงกวาชนิดนี้ในยามที่อาหารขาดแคลน แล้วจึงฝังมูลเอาไว้[4]

การจำแนก

[แก้]

สามารถแบ่งออกเป็นชนิดย่อยต่าง ๆ ได้ดังนี้[5]

  • Orycteropus afer afer (อาร์ดวาร์กใต้)
  • O. a. adametzi Grote, 1921 (อาร์ดวาร์กตะวันตก)
  • O. a. aethiopicus Sundevall, 1843
  • O. a. angolensis Zukowsky & Haltenorth, 1957
  • O. a. erikssoni Lönnberg, 1906
  • O. a. faradjius Hatt, 1932
  • O. a. haussanus Matschie, 1900
  • O. a. kordofanicus Rothschild, 1927
  • O. a. lademanni Grote, 1911
  • O. a. leptodon Hirst, 1906
  • O. a. matschiei Grote, 1921
  • O. a. observandus Grote, 1921
  • O. a. ruvanensis Grote, 1921
  • O. a. senegalensis Lesson, 1840
  • O. a. somalicus Lydekker, 1908
  • O. a. wardi Lydekker, 1908
  • O. a. wertheri Matschie, 1898 (อาร์ดวาร์กตะวันออก)

ในสารานุกรมบริแทนนิกา 1911 ยังระบุ O. a. capensis ที่พบในแอฟริกาใต้ด้วย[6]

สถานะ

[แก้]

ถึงแม้ว่าจะมีการระบุสถานะว่าเป็นสัตว์ที่มีความเสี่ยงต่ำจากการสูญพันธุ์ก็ตาม จากการศึกษาของนักวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยวิทวอเทอร์สแรนด์ ของแอฟริกาใต้ ด้วยการติดชิปเพื่อติดตามศึกษาชีวิตความเป็นอยู่ของอาร์ดวาร์กกลุ่มหนึ่งราว ๆ หนึ่งปี พบว่า อาร์ดวาร์กอาจเป็นสัตว์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในอนาคตได้ เนื่องจากไม่สามารถปรับตัวได้ทันกับสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นในทวีปแอฟริกาก่อให้เกิดปัญหาภัยแล้งและทุพภิกขภัย ส่งผลกระทบต่อมดและปลวกที่เป็นอาหารหลักลดจำนวนลง แม้ว่าอาร์ดวาร์กจะปรับตัวให้ออกมาหากินในเวลากลางวันที่มีอากาศร้อนก็ตาม โดยอุณหภูมิในร่างกายของอาร์ดวาร์กในเวลากลางคืนจะลดลง แต่ทว่าก็ไม่สามารถที่จะปรับตัวได้ทันได้ กอรปกับปัญหาอย่างอื่น เช่น การที่โพรงที่อยู่อาศัยโดนสัตว์ชนิดอื่นแย่งชิงไป รวมถึงถิ่นที่อาศัยที่ถูกทำลายและการถูกจับเพื่อการบริโภคเนื้อสัตว์ป่าอีกด้วย[7]

รูปภาพ

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. Taylor, A.; Lehmann, T. (2015). "Orycteropus afer". IUCN Red List of Threatened Species. 2015: e.T41504A21286437. doi:10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T41504A21286437.en. สืบค้นเมื่อ 12 November 2021.
  2. "Tubulidentata (Aardvarks)". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-11-01. สืบค้นเมื่อ 2012-10-30.
  3. aard·vark (ärdvärk)
  4. "อาร์ดวาร์กหมูดินจอมขุด ปีนี้มาแปลก...เกิดมาไร้ขน". ไทยรัฐ.
  5. Schlitter 2005, p. 86
  6.  Chisholm, Hugh, บ.ก. (1911). "Aard-vark" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 1 (11 ed.). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์. p. 2.
  7. หน้า 7 โลกาภิวัฒน์ GLOBALIZATION, หมูดินกำลังทรมานจากสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นในแอฟริกา. "ทันโลก". ไทยรัฐปีที่ 68 ฉบับที่ 21752: วันศุกร์ที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2560 แรม 4 ค่ำ เดือน 9 ปีระกา

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]