อาร์ดวาร์ก
| อาร์ดวาร์ก ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: สมัยไพลโอซีนตอนต้น–ปัจจุบัน | |
|---|---|
| อาร์ดวาร์กที่บุชเวลด์ ลิมโปโป | |
| สถานะการอนุรักษ์ | |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
| อาณาจักร: | สัตว์ Animalia |
| ไฟลัม: | สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata |
| ชั้น: | สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม Mammalia |
| อันดับ: | อาร์ดวาร์ก Tubulidentata |
| วงศ์: | วงศ์อาร์ดวาร์ก Orycteropodidae |
| สกุล: | Orycteropus (Pallas, 1766) |
| สปีชีส์: | Orycteropus afer |
| ชื่อทวินาม | |
| Orycteropus afer (Pallas, 1766) | |
| ชนิดย่อย | |
|
ดูข้อความ | |
| Aardvark range | |
อาร์ดวาร์ก (อังกฤษ: aardvark; ชื่อวิทยาศาสตร์: Orycteropus afer) สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง ในวงศ์ Orycteropodidae ในอันดับ Tubulidentata จัดเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่ยังคงดำรงเผ่าพันธุ์อยู่จนถึงปัจจุบัน ในวงศ์และอันดับนี้ จึงจัดเป็นฟอสซิลที่มีชีวิตชนิดหนึ่ง[2]
เป็นสัตว์ที่อาศัยและกระจายพันธุ์ในทวีปแอฟริกา ตั้งแต่แอฟริกากลางลงไป อาร์ดวาร์ก มีชื่อเรียกในภาษาแอฟริคานส์ว่า "aarde varken" แปลว่า "หมูดิน"[3] มีจมูกและส่วนปากยาวเป็นท่อเหมือนอาร์มาดิลโลหรือลิ่น มีฟันลักษณะเป็นรูปหกเหลี่ยมฝังตัวอยู่ด้านในของปาก ลักษณะเหมือนหมุดที่แบนราบ จำนวน 20 ซี่ และเคลือบไว้ด้วยเคลือบรากฟัน ซึ่งเป็นสารปกติที่อยู่ในฟัน ซึ่งฟันจะมีลักษณะเหมือนกับสัตว์ฟันแทะคือจะงอกขึ้นมาเรื่อย ๆ มีใบหูยาวเหมือนลา มีอุ้งเท้าคล้ายกับกระต่าย และมีหางคล้ายหนู
อาร์ดวาร์ก เป็นสัตว์ที่มีประสาทการรับกลิ่นและรับฟังอย่างดีเยี่ยม โดยหูสามารถรับฟังเสียงเคลื่อนไหวของแมลงซึ่งอยู่ใต้ดินได้ โดยจะออกหากินในเวลากลางคืนหรือพลบค่ำ ด้วยการสูดกลิ่นไปเรื่อย ๆ กินอาหารจำพวกแมลงที่อยู่ตามพื้นดิน เช่น มดหรือปลวก โดยใช้กรงเล็บที่แหลมคมขุดหรือเซาะทำลายจอมปลวก แล้วใช้ลิ้นเลียเข้าปาก ซึ่งวัน ๆ หนึ่งอาจเดินหากินได้ไกล 48 กิโลเมตร และกินปลวกได้มากถึงวันละ 5 ลิตร จัดว่าเป็นสัตว์ที่มีความสามารถในการหลบหลีกซ่อนตัวได้อย่างว่องไวมาก
อาร์ดวาร์กจะเลี้ยงดูลูกอ่อนจนกระทั่งอายุได้ 6 เดือน แล้วจึงจะปล่อยให้ออกหากินเองเป็นอิสระ นอกจากนี้แล้วอาร์ดวาร์กยังมีความสัมพันธ์กับแตงกวาชนิดหนึ่ง คือ แตงกวาอาร์ดวาร์ก (Cucumis humifructus) เหตุที่ได้ชื่อนี้เพราะ อาร์ดวาร์กจะขุดดินลงไปกินแตงกวาชนิดนี้ในยามที่อาหารขาดแคลน แล้วจึงฝังมูลเอาไว้[4]
การจำแนก
[แก้]สามารถแบ่งออกเป็นชนิดย่อยต่าง ๆ ได้ดังนี้[5]
- Orycteropus afer afer (อาร์ดวาร์กใต้)
- O. a. adametzi Grote, 1921 (อาร์ดวาร์กตะวันตก)
- O. a. aethiopicus Sundevall, 1843
- O. a. angolensis Zukowsky & Haltenorth, 1957
- O. a. erikssoni Lönnberg, 1906
- O. a. faradjius Hatt, 1932
- O. a. haussanus Matschie, 1900
- O. a. kordofanicus Rothschild, 1927
- O. a. lademanni Grote, 1911
- O. a. leptodon Hirst, 1906
- O. a. matschiei Grote, 1921
- O. a. observandus Grote, 1921
- O. a. ruvanensis Grote, 1921
- O. a. senegalensis Lesson, 1840
- O. a. somalicus Lydekker, 1908
- O. a. wardi Lydekker, 1908
- O. a. wertheri Matschie, 1898 (อาร์ดวาร์กตะวันออก)
ในสารานุกรมบริแทนนิกา 1911 ยังระบุ O. a. capensis ที่พบในแอฟริกาใต้ด้วย[6]
สถานะ
[แก้]ถึงแม้ว่าจะมีการระบุสถานะว่าเป็นสัตว์ที่มีความเสี่ยงต่ำจากการสูญพันธุ์ก็ตาม จากการศึกษาของนักวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยวิทวอเทอร์สแรนด์ ของแอฟริกาใต้ ด้วยการติดชิปเพื่อติดตามศึกษาชีวิตความเป็นอยู่ของอาร์ดวาร์กกลุ่มหนึ่งราว ๆ หนึ่งปี พบว่า อาร์ดวาร์กอาจเป็นสัตว์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในอนาคตได้ เนื่องจากไม่สามารถปรับตัวได้ทันกับสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นในทวีปแอฟริกาก่อให้เกิดปัญหาภัยแล้งและทุพภิกขภัย ส่งผลกระทบต่อมดและปลวกที่เป็นอาหารหลักลดจำนวนลง แม้ว่าอาร์ดวาร์กจะปรับตัวให้ออกมาหากินในเวลากลางวันที่มีอากาศร้อนก็ตาม โดยอุณหภูมิในร่างกายของอาร์ดวาร์กในเวลากลางคืนจะลดลง แต่ทว่าก็ไม่สามารถที่จะปรับตัวได้ทันได้ กอรปกับปัญหาอย่างอื่น เช่น การที่โพรงที่อยู่อาศัยโดนสัตว์ชนิดอื่นแย่งชิงไป รวมถึงถิ่นที่อาศัยที่ถูกทำลายและการถูกจับเพื่อการบริโภคเนื้อสัตว์ป่าอีกด้วย[7]
รูปภาพ
[แก้]- ขณะหลับ
- ส่วนกะโหลกและฟัน
- อาร์ดวาร์กและลูกอ่อน
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Taylor, A.; Lehmann, T. (2015). "Orycteropus afer". IUCN Red List of Threatened Species. 2015: e.T41504A21286437. doi:10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T41504A21286437.en. สืบค้นเมื่อ 12 November 2021.
- ↑ "Tubulidentata (Aardvarks)". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-11-01. สืบค้นเมื่อ 2012-10-30.
- ↑ aard·vark (ärdvärk)
- ↑ "อาร์ดวาร์กหมูดินจอมขุด ปีนี้มาแปลก...เกิดมาไร้ขน". ไทยรัฐ.
- ↑ Schlitter 2005, p. 86
- ↑
Chisholm, Hugh, บ.ก. (1911). . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 1 (11 ed.). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์. p. 2. - ↑ หน้า 7 โลกาภิวัฒน์ GLOBALIZATION, หมูดินกำลังทรมานจากสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นในแอฟริกา. "ทันโลก". ไทยรัฐปีที่ 68 ฉบับที่ 21752: วันศุกร์ที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2560 แรม 4 ค่ำ เดือน 9 ปีระกา
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- IUCN/SSC Afrotheria Specialist Group
- A YouTube video introducing the Bronx Zoo's aardvarks
- "The Biology of the Aardvark (Orycteropus afer)" a diploma thesis (without images)
- "The Biology of the Aardvark" (Orycteropus afer)" the thesis with images
ข้อความบนวิกิซอร์ซ:
- . Encyclopædia Britannica. Vol. I (9th ed.). 1878. p. 3.
- "The Aard-Vark or Earth-Hog" in Popular Science Monthly, Vol. 14 (March 1879)
- "Aardvark". The New Student's Reference Work. 1914.
- "Aard-vark". Collier's New Encyclopedia. 1921.