หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร
หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม.JPG
เกิด20 กันยายน พ.ศ. 2438
เสียชีวิต20 มิถุนายน พ.ศ. 2510
สัญชาติไทย
มีชื่อเสียงจากสถาปนิก
คู่สมรสหม่อมเจ้ารัสสาทิส กฤดากร
บุตรหม่อมราชวงศ์สาทิส กฤดากร
บิดามารดาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร กรมพระนเรศร์วรฤทธิ์
หม่อมแช่ม กฤดากร ณ อยุธยา

หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร (20 กันยายน พ.ศ. 2438 - 20 มิถุนายน พ.ศ. 2510) เป็นสถาปนิกในแผนกศิลปากรสถาน หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร ประสูติเมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ.2438 ณ วังพระอาทิตย์ บางลำพู จังหวัดพระนคร ซึ่งตรงกับวันเฉลิมพระชนพรรษาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉะนั้น สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จึงทรงพระราชทานนามให้ว่า”สมัยเฉลิม” หม่อมเจ้าสมัยเฉลิมทรงเป็นพระโอรสองค์ที่ 9 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร กรมพระนเรศร์วรฤทธิ์ และหม่อมแช่ม กฤดากร ณ อยุธยา ทรงมีเจ้าพี่เจ้าน้องร่วมพระบิดาหลายพระองค์เช่น

  1. พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
  2. พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช
  3. หม่อมเจ้าเสรษฐศิริ กฤดากร
  4. หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร
  5. หม่อมเจ้าอมรทัต กฤดากร
  6. หม่อมเจ้าขจรจรัสฤทธิ์ กฤดากร
  7. หม่อมเจ้าอิทธิเทพสรรค์ กฤดากร
  8. หม่อมเจ้าหญิงวรรณวิลัย กฤดากร
  9. หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร (พระองค์เอง)
  10. หม่อมเจ้าเสริมสวาสดิ์ กฤดากร
  11. หม่อมเจ้าหญิงลีลาศหงษ์ กฤดากร
  12. หม่อมเจ้าหญิงผจงรจิตร์ กฤดากร
  13. หม่อมเจ้าชิดชนก กฤดากร
  14. หม่อมเจ้าดิลกฤทธิ์ กฤดากร

หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม ได้เสกสมรสกับหม่อมเจ้าหญิงรัสสาทิส กฤดากร (ราชสกุลเดิม : สวัสดิวัตน์) พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ.2478 มีบุตร1คน คือ

  1. หม่อมราชวงศ์สาทิส กฤดากร

หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันอังคารที่ 20 มิถุนายน พ.ศ.2510 เวลา 00.15 น. รวมพระชนมายุได้ 71 ปี เนื่องจากทรงเป็นพระโรคประสาทร้ายแรงและมีโรคแทรกซ้อนเนื่องจากเหตุการณ์ที่หม่อมราชวงศ์สาทิส กฤดากร พระโอรสได้ถึงแก่กรรมเมื่ออายุเพียง 23 ปี โดยอุบัติเหตุ ทำให้หม่อมเจ้าสมัยเฉลิมเศร้าโศกเสียใจมาก

ประวัติการศึกษา[แก้]

  • พ.ศ. 2448 โรงเรียนราชวิทยาลัย 3 ปี
  • พ.ศ. 2451 โรงเรียนในประเทศฝรั่งเศส 2 ปี
  • พ.ศ. 2453 Institution Brunel Haccius, Genève 3 ปี
  • พ.ศ. 2456 Collège Scientifique, Lausanne, Suisse 5 ปี
  • พ.ศ. 2456 École Nationale Supérieure des Beaux-Arts, Paris 9 ปี

โดยเป็นนักเรียนทุนในพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว หลังจากสำเร็จวิชาสถาปัตยกรรมจาก สถาบัน École Nationale Supérieure des Beaux-Arts กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสแล้ว ก็ทรงกลับมารับราชการเมื่อปี พ.ศ. 2471 ในแผนกศิลปากรสถาน

ประวัติการทำงาน[แก้]

  • พ.ศ. 2471 เข้ารับราชการในแผนกศิลปากรสถาน ตำแหน่งนายช่าง
  • พ.ศ. 2472 ย้ายมารับราชการกรมวังนอก กระทรวงวัง ตำแหน่งนายช่างใหญ่
  • พ.ศ. 2478 กองสถาปัตยกรรม กระทรวงธรรมการ ตำแหน่งสถาปนิก
  • พ.ศ. 2483 กองสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ ตำแหน่งหัวหน้าแผนกออกแบบ
  • พ.ศ. 2493 ตำแหน่งสถาปนิกชั้นพิเศษ กรมศิลปากร

และท่านได้ออกจากราชการเมื่อปี2501 นอกจากการรับราชการตำแหน่งสถาปนิกดังที่กล่าวมาแล้วนั้น ท่านยังได้รับแต่งตั้งเป็นคณบดี คณะประติมากรรม มหาวิทยาศิลปากร ระหว่างปี พ.ศ. 2487 - 2493 และได้ไปสอนวิชาสถาปัตยกรรมที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในตำแหน่งอาจารย์พิเศษ และเป็นผู้ร่วมก่อตั้งสมาคมสถาปนิกสยาม ในปี พ.ศ. 2476 โดยดำรงตำแหน่งกรรมการสมาคมฯ ร่วมกับผู้ริเริ่มอีก 6 ท่าน ใน พ.ศ. 2477 ได้แก่พระสาโรชรัตนนิมมานก์ นายกสมาคม หลวงบุรกรรมโกวิท เลขาธิการ นายนารถ โพธิสาท เหรัญญิก หม่อมเจ้าอิทธิเทพสรรค์ กฤดากร กรรมการ หม่อมเจ้าโวฒยากร วรวรรณ กรรมการ และนายศิววงษ์ กุญชร ณ อยุธยา เมื่อออกจากราชการแล้วได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งคณบดี คณะมัณฑนศิลป์มหาวิทยาลัยศิลปากร ระหว่างวันที่ 1 กันยายน 2501-31 สิงหาคม พ.ศ. 2505 ต่อจากนั้นได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้ดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาประจำสำนักพระราชวังมาตลอดพระชนม์ชีพ

ผลงานการออกแบบ[แก้]

  • โรงละครเฉลิมกรุง
  • พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์
  • ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม[แก้]

  • สิทธิธรรม โรหิตะสุข. “สถาปนิกเลือดน้ำเงินกับศิลปะสมัยใหม่ในประเทศไทย: แนวคิดและบทบาทของสถาปนิกชั้นหม่อมเจ้าในช่วง พ.ศ. 2475-2505.” ใน ถนอม ชาภักดี และคนอื่นๆ (บก.), เอกสารประกอบการประชุมวิชาการระดับชาติ เวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ครั้งที่ 11 เปิดโลกสุนทรีย์ในวิถีมนุษยศาสตร์. น. 22-37. กรุงเทพฯ: มีดี กราฟฟิค, 2560.

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 79, ตอน 46, 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2505, หน้า 1249