ข้ามไปเนื้อหา

วิกิพีเดียภาษาสกอต

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
วิกิพีเดียภาษาสกอต
85%
ภาพจับหน้าจอ
หน้าหลักของวิกิพีเดียภาษาสกอต
ประเภทสารานุกรมออนไลน์
ภาษาที่ใช้ได้ภาษาสกอต
เจ้าของมูลนิธิวิกิมีเดีย
ยูอาร์แอลsco.wikipedia.org
เชิงพาณิชย์ไม่
ลงทะเบียนไม่จำเป็น
ผู้ใช้ผู้ใช้ 125,713 บัญชี, ผู้ดูแลระบบ 3 บัญชี (ณ )
เปิดตัว23 มิถุนายน 2005; 20 ปีก่อน (2005-06-23)
ลิขสิทธิ์เนื้อหาCreative Commons Attribution/
Share-Alike
4.0
(ข้อความส่วนใหญ่มีการอนุญาตใช้ร่วมภายใต้ GFDL)
การอนุญาตใช้สื่อมีความแตกต่างกัน

วิกิพีเดียภาษาสกอต (สกอต: Scots Wikipædia)[a] เป็นวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาสกอต ก่อตั้งในวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 2005 และมีบทความถึง 1,000 บทความในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006 และ 5,000 บทความในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2010 ปัจจุบันมีบทความ 34,274 บทความ และเป็นรุ่นวิกิพีเดียที่มีบทความมากเป็นอันดับที่ 115

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2020 วิกิพีเดียภาษาสกอตได้รับตรวจสอบข้อเท็จจริงจากสื่อ เนื่องจากบทความภาษาสกอตมีคุณภาพต่ำและพบว่ามีบทความอย่างน้อย 20,000 บทความที่เขียนโดยผู้แก้ไขที่ไม่ได้พูดภาษานั้น ความสนใจนี้นำไปสู่การตรวจสอบเนื้อหาของวิกิโดยผู้พูดภาษาสกอตและผู้แก้ไขจากชุมชนวิกิพีเดีย[1] บทความของผู้แก้ไขกลุ่มนั้นส่วนใหญ่ถูกลบแล้ว ซึ่งเห็นได้ชัดจากจำนวนบทความที่ลดลงจากประมาณ 55,000 บทความใน ค.ศ. 2018[2] เหลือเพียงประมาณ 40,000 บทความใน ค.ศ. 2021

คำตอบรับช่วงต้น

[แก้]

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2008 เว็บนี้มีบทความทั้งหมด 2,200 บทความ[3] และแซงหน้าวิกิพีเดียภาษามาวรีและวิกิพีเดียภาษากัศมีร์ อย่างไรก็ตาม รายงานการตอบรับค่อนข้างหลากหลาย: บรรณาธิการวรรณกรรมของ Scotland on Sunday อธิบายว่าสิ่งนี้ "ซับซ้อนอย่างดีที่สุด และอย่างแย่ที่สุดเป็นการล้อเลียนอย่างสิ้นเชิง"[4] ในขณะที่ Ted Brocklebank โฆษกด้านวัฒนธรรมของ Scottish Tories อธิบายเป็น "ความพยายามที่ไร้ค่าในการสร้างภาษา"[4] อย่างไรก็ตาม Chris Robinson ผู้อำนวยการพจนานุกรมภาษาสกอต เขียนว่า: "ความจริงที่ว่าสิ่งนี้ประสบความสำเร็จพิสูจน์ว่าทุกคนที่ประณามภาษาสกอตและพยายามลดทอนคุณค่าของมันนั้นไม่เป็นความจริง"[4] ใน ค.ศ. 2014 Jane C. Hu จาก Slate อธิบายเว็บไซต์นี้ว่า "อ่านแล้วเหมือนการถอดเสียงคน[ที่พูดภาษาอังกฤษ]ด้วยสำเนียงสกอต" และกล่าวว่าผู้แก้ไขวิกิพีเดียคนหนึ่งเสนอให้ปิดโครงการนี้ด้วยความเข้าใจผิดว่ามันเป็นเรื่องตลก[5]

ข้อพิพาท

[แก้]

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2020 เว็บไซต์ดังกล่าวได้รับความสนใจหลังจากมีโพสต์บนเรดดิตว่า โครงการนี้มีบทความที่เขียนด้วยภาษาสกอตคุณภาพต่ำจำนวนมากผิดปกติ บทความเหล่านั้นเขียนโดยผู้ใช้เพียงคนเดียวที่มีส่วนร่วมจำนวนมาก ซึ่งเป็นวัยรุ่นชาวอเมริกัน บทความเหล่านี้ส่วนใหญ่ประกอบด้วยคำศัพท์และไวยากรณ์ภาษาอังกฤษแทนที่จะเป็นภาษาสกอต มีการกล่าวอ้างว่าผู้แก้ไขใช้พจนานุกรมออนไลน์ภาษาอังกฤษ-สกอตในการแปลบทความวิกิพีเดียภาษาอังกฤษแบบคำต่อคำโดยไม่คำนึงถึงโครงสร้างประโยค

บทความกว่า 23,000 บทความ หรือประมาณหนึ่งในสามของวิกิพีเดียภาษาสกอตทั้งหมดในขณะนั้น สร้างขึ้นโดยผู้แก้ไขคนดังกล่าว บทความเหล่านี้ถูกอธิบายว่าเป็น "ภาษาอังกฤษที่เขียนด้วยสำเนียงสกอต" โดยมีคำและตัวสะกดที่ไร้แก่นสารและไม่มีความหมาย ซึ่งไม่มีอยู่ในสำเนียงสกอตใด ๆ ทั้งสิ้น หลังเกิดกระแสต่อต้านจากสาธารณชน ผู้แก้ไขคนนั้นจึงเขียนคำขอโทษ[6][7][8][9][10][11]

เพื่อตอบสนองต่อข้อพิพาท ทางวิกิพีเดียภาษาสกอตจึงเริ่มตรวจสอบบทความต่าง ๆ เพื่อหาความไม่ถูกต้องทางภาษา และลบบทความที่ได้รับผลกระทบจำนวนมาก[1][2]

Robert McColl Millar ศาสตราจารย์ด้านภาษาศาสตร์และภาษาสกอตที่มหาวิทยาลัยแอเบอร์ดีน กล่าวว่า บทความที่ได้รับผลกระทบแสดงให้เห็นถึง "ความรู้ที่จำกัดมากทั้งในภาษาสกอตสมัยใหม่และรูปแบบก่อนหน้านั้น"[7] Michael Dempster ผู้อำนวยการศูนย์ภาษาสกอต ได้ติดต่อมูลนิธิวิกิมีเดียเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการต่อยอดโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ของวิกิพีเดียภาษาสกอต โดยอธิบายว่าความสนใจที่เพิ่มขึ้นในเว็บไซต์นี้มี "ศักยภาพที่จะเป็นศูนย์กลางออนไลน์ที่ยอดเยี่ยม" สำหรับภาษาสกอต[9]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ออกเสียงหลายแบบ โดยอยู่ในช่วง [wikiˈpeːdia] ถึง [wʌkiˈpeːdia]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 Harrison, Stephen (2020-09-09). "What Happens to Scots Wikipedia Now?". Slate Magazine (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2020-10-11.
  2. 1 2 "Wikipedia Statistics - Tables - Scots". stats.wikimedia.org. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 July 2021. สืบค้นเมื่อ 2021-06-21.
  3. "Learnin's jist a wee click awa". Daily Mirror. 25 February 2008. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 June 2014. สืบค้นเมื่อ 2012-07-31.
  4. 1 2 3 Horne, Marc (24 February 2008). "Scots finds home on gey muckle website". Scotland on Sunday. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 June 2016. สืบค้นเมื่อ 30 April 2016.
  5. Jane C. Hu (5 August 2014). "The Free Enclopaedia That Awbody Can Eedit: Scots Wikipedia Is No Joke". slate.com. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 November 2015. สืบค้นเมื่อ 20 October 2015.
  6. Song, Victoria (August 25, 2020). "Alleged Teen Brony Has Filled the Scots Wiki With Thousands of Fake Translations [Update: Confirmed Teen, No Longer Brony]". Gizmodo. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 August 2020. สืบค้นเมื่อ August 25, 2020.
  7. 1 2 McDonald, Karl (26 August 2020). "Scots Wikipedia taken over by American teenager who wrote thousands of 'very odd' articles without learning language". inews.co.uk. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 August 2020. สืบค้นเมื่อ 26 August 2020.
  8. Ingham, Lucy (26 August 2020). "Majority of Scots Wikipedia articles are gibberish due to single prolific editor". Verdict. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 September 2020. สืบค้นเมื่อ 1 February 2021.
  9. 1 2 Brooks, Libby; Hern, Alex (2020-08-26). "Shock an aw: US teenager wrote huge slice of Scots Wikipedia". The Guardian (ภาษาอังกฤษ). ISSN 1756-3224. OCLC 60623878. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-03-29. สืบค้นเมื่อ 2023-04-01. Nineteen-year-old says he is 'devastated' after being accused of cultural vandalism
  10. Rivero, Nicolás (2022-07-20). "How a Scots Wikipedia scandal highlighted AI's data problem". Quartz.
  11. Ongweso Jr, Edward (August 26, 2020). "Most of Scottish Wikipedia Written By American in Mangled English". VICE.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]